سرانه مصرف لبنیات در ایران بهطور چشمگیری از میانگین جهانی کمتر است و مهمترین دلیل آن، افزایش بیرویه قیمت محصولات لبنی است. این کاهش مصرف میتواند به افزایش ابتلا به بیماریهای استخوانی همچون پوکی استخوان منجر شود که یکی از مشکلات شایع و خطرناک در میان بزرگسالان و سالمندان است.
پوکی استخوان به عنوان یک بیماری خاموش شناخته میشود که استخوانها را شکننده کرده و خطر شکستگیهای خود به خودی را افزایش میدهد. این بیماری بهویژه در افرادی که رژیم غذایی نامناسب و کم تحرک دارند، شایعتر است. همچنین، با افزایش سن و کاهش توانایی جذب کلسیم از رودهها، نیاز به مصرف بیشتر مواد غذایی غنی از کلسیم برای حفظ سلامت استخوانها ضروری میشود.
نقش لبنیات در سلامت استخوانها
کلسیم یکی از اصلیترین اجزاء سازنده اسکلت بدن است و در عملکرد صحیح اعصاب و عضلات نیز نقش حیاتی دارد. محصولات لبنی همچون شیر، پنیر و ماست، منابع غنی از کلسیم هستند که بهویژه برای رشد و حفظ توده استخوانی ضروریاند. از این رو، مصرف روزانه لبنیات برای کودکان، بزرگسالان و بهویژه سالمندان توصیه میشود.
رئیس گروه بهبود تغذیه دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، فرشته فزونی، تاکید دارد که کلسیم و ویتامین D که به جذب بهتر کلسیم کمک میکند، نقش مهمی در پیشگیری از پوکی استخوان دارند. مصرف لبنیات، علاوه بر تأمین کلسیم، به دلیل وجود سایر مواد مغذی، میتواند به افزایش ذخیره استخوانی کمک کند. برای مثال، کودکان باید روزانه دو واحد لبنیات مصرف کنند و بزرگسالان نیز به ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلیگرم کلسیم نیاز دارند.
عوارض پوکی استخوان و افزایش هزینههای درمان
پوکی استخوان معمولاً بدون علائم خاصی پیشرفت میکند و افراد تنها زمانی از ابتلا به آن مطلع میشوند که دچار شکستگیهای استخوانی شوند. شکستگیهایی که میتوانند در نواحی حیاتی بدن مانند ستون فقرات، لگن و استخوان ران رخ دهند. بسیاری از این شکستگیها حتی ممکن است بدون ضربه شدید اتفاق بیفتند، مانند یک عطسه یا سرفه ساده.
شکستگی لگن یکی از جدیترین عوارض پوکی استخوان است که میتواند موجب ناتوانی طولانیمدت و نیاز به مراقبتهای دائمی شود. در واقع، پس از شکستگیهای شدید، حدود ۲۰ درصد از مبتلایان در سال اول فوت میکنند و نیمی از بازماندگان دیگر قادر به بازگشت به زندگی عادی نخواهند بود. این وضعیت علاوه بر درد و رنج جسمی، بار اقتصادی و اجتماعی زیادی را بر خانوادهها و سیستم بهداشتی تحمیل میکند.
افزایش قیمت لبنیات: فاجعهای در راه
یکی از دلایل عمده کاهش مصرف لبنیات در ایران، افزایش قیمت بیرویه محصولات لبنی است که باعث شده خانوادهها توانایی خرید این محصولات را نداشته باشند. برای مثال، یک خانواده چهار نفره اگر بخواهد هر روز یک لیوان شیر مصرف کند، باید برای خرید شیر حدود ۵۰ هزار تومان هزینه کند. این یعنی ماهیانه ۱.۵ میلیون تومان فقط برای خرید شیر!
اگر همین خانواده بخواهد ماست مصرف کند، باید ماهانه حدود ۱.۲ میلیون تومان برای ماست هزینه کند. به این ترتیب، هزینه کل محصولات لبنی برای یک خانواده چهار نفره به حداقل ۴ تا ۵ میلیون تومان در ماه میرسد؛ رقمی که برای بسیاری از خانوادهها در ایران به دلیل افزایش هزینهها و محدودیتهای اقتصادی، غیرقابل دسترس است.
پیامدهای آینده: افزایش هزینههای درمان
اگر شرایط ادامه یابد و مصرف لبنیات در کشور کاهش یابد، در آینده شاهد افزایش بیماریهای استخوانی و نیاز به درمانهای گرانقیمت خواهیم بود. بنابراین، اگر دولت و مسئولان به دنبال کاهش هزینههای درمانی در آینده هستند، باید سرانه مصرف لبنیات را در کشور افزایش دهند و سیاستهایی برای حمایت از تولید و مصرف این محصولات اتخاذ کنند.
محصولات لبنی به تنهایی نمیتوانند سلامت را تضمین کنند، اما نقش کلیدی در پیشگیری از بیماریهای استخوانی ایفا میکنند. در غیر این صورت، باید آماده باشیم که سالهای آینده نه تنها باید هزینههای بالای درمان بیماریهای استخوانی را پرداخت کنیم، بلکه فشار اقتصادی بیشتری نیز بر خانوادهها و سیستم بهداشت وارد خواهد شد.
افزایش قیمت محصولات لبنی و کاهش مصرف آنها در کشور میتواند به بحرانهای بهداشتی و اقتصادی بزرگتری منجر شود. در صورتی که اقدام فوری برای حل این مشکل صورت نگیرد، ممکن است هزینههای درمان بیماریهای استخوانی چندین برابر هزینههای فعلی محصولات لبنی شود.
منبع:سلامت نیوز
