حامد نجفی علمدارلو کارشناس کشاورزی طی گفتوگویی در رادیو اقتصاد به ارائه توضیحاتی راجع به کسب و کار در حوزه کشاورزی پرداخت.
چالشهای کسب و کار کشاورزی
به گفته این کارشناس کارآفرینی در کشاورزی به علت وجود احتمال مواجهه با عوامل محیطی یا سیاستهای دولتی، ریسک بالایی وجود دارد که اگر در این مسیر با شکست مواجه شویم، علتش توجه نکردن ما به این موضوع در طرح اولیه مان بوده است. همچنین مجموع ریسکهای تاثیرگذار بر کسب و کار در کشاورزی نسبت به کارآفرینی در حوزه صنعت یا خدمات بسیار بیشتر است که متعاقبا احتمال ضرر و زیان را افزایش میدهد.
نجفی علمدارلو اظهار کرد: در کسب و کارهای کوچک حوزه کشاورزی احتمال موفقیت بیشتر و میزان سرمایه مورد نیاز برای آن کمتر است. پیاده سازی یک الگوریتم خاص برای ورود به هر کسب و کاری ضروری است، ابتدا باید فرصتها شناسایی شود، به طور مثال تصمیم به فعالیت در حوزه زراعت چوب دارید، باید به این موضوع توجه داشت که آیا موفقیتی که شما برای خود در نظر گرفته اید در پایان کار حاصل خواهد شد یا نه، به عبارتی دیگر باید چشم اندازی برای خود تعریف کنید که کسب و کار شما تا کجا گسترش پیدا خواهد کرد.
مراحل راه اندازی کسب و کار کشاورزی
او تصریح کرد: در این راه باید سوالاتی از خود بپرسید، پرسشهایی مانند اینکه آیا فعالیت من محدود به مزرعه خودم خواهد بود؟، جنبه مصرفی دارد یا نه؟ قصد تجارتی بزرگ و حتی صادرات دارم؛ بنابراین چشم انداز شما باید بر اساس پتانسیل ها، امکانات و ویژگیهای شخصی باشد. تامین سرمایه مرحله بعدی در مسیر شماست.
این کارشناس کارآفرینی ادامه داد: اگر سرمایه لازم را داشتید که هیچ اگر نه باید از توانایی و مهارت متقاعد کردن دیگران برخوردار باشید. دیگرانی که از آن صحبت میکنیم، سرمایه گذار شخصی در اطرافیان شما یا از سرمایه گذاران منابع تامین مالی سرمایه هستند. نکته جالب و مهم، اما اینجاست که اگر خود شخص سرمایه لازم را داشته باشد، احتمالا خلاقیت آن چنانی به خرج نمیدهد و افراد توانا در متقاعد کردن دیگران برای تامین سرمایه، موفقتر خواهند بود.
نجفی علمدارلو گفت: سختترین مرحله کار همین جلب رضایت دیگران برای تامین سرمایه است که به تکنیکهایی خاص نیاز دارد. دولت نیز صندوقهایی برای حمایت در زمینه نوآوری، فناوری، مشاغل کوچک و مواردی از این دست با قالبهای مختلف مانند سیستمهای بانکی یا وامهای بلاعوض در نظر گرفته است. به طور کل پس از گذراندن این مرحله وارد فرایند اجرا و تولید محصول میشوید.
او بیان کرد: اگر محصولی نو داشته باشید باید آن را برای مصرف کنندگان جا بیندازید یا به عبارتی شناخته شود. مرحلهای که از آن صحبت میکنیم اصطلاحا همان بازاریابی است. شاید برای محصول شما اصلا تقاضایی وجود نداشته باشد و شما باید تقاضا را ایجاد کنید یا اینکه برندهایی از آن در بازار وجود داشته باشد و اکنون نوبت شماست که برند خودتان را معرفی کنید. این کار نیازمند دانش و تلاشی کافی است تا محصول شما به جامعه هدفی که قرار است جریان ثروت را به شما بازگرداند، معرفی شود.
پاسخ به رایجترین سوالات درباره کارآفرینی در حوزه کشاورزی
این کارشناس کارآفرینی در پاسخ به کسانی که مهمترین چالش یک کشاورز را امکانات مورد نیاز آن میدانند، گفت: طبعا فرایند تولید هر محصولی بر دو ستون نیروی کار و سرمایه استوار است، اما اگر مدیریت نباشد هدف محقق نمیشود. اگر با یک سرمایه و نیروی کار مساوی در دو زمین محصولاتی با کیفیتهای متفاوت به دست میآید علتش همین سبک مدیریت است، بنابراین پول همه چیز نیست.
او ادامه داد: طبعا برای راه اندازی هر کسب و کار نیاز به سرمایه اولیه وجود دارد، اما اگر شما چشم اندازی مناسب از هدف خود تعریف کنید، چون همه افراد میخواهند با سرمایه موجود به حداکثر سود خود برسند، پس با شما مشارکت میکنند و از این طریق شرایط جذب سرمایه مورد نیاز برای شما فراهم میشود. به این شکل با کارآفرینی منجر به خلق ثروتی برای جامعه خود شده اید و بخشی از آن را به سرمایه گذاری که شما را در این راه یاری کرده باز میگردانید.
نجفی علمدارلو تصریح کرد: یکی از علاقمندان به کشاورزی شنیده بود که در اطراف دریاچه ارومیه چغندر کشت شده و قند آن به خاطر شوری زمین دو برابر بود. اکنون این سوال در ذهنش شکل گرفت که کشت چغندر در خوزستان با استفاده از آب کارون نیز چنین محصولی به همراه خواهد داشت و آیا چنین چغندری با قند بیشتر وزن بیشتری به دست میآورد؟ در پاسخ به این پرسش باید بگویم اقلیم حوزه دریاچه ارومیه با خوزستان بسیار متفاوت است پس نمیتوان با اطمینان انتظار چنین محصول یکسانی را داشت.
این کارشناس کارآفرینی اظهار کرد: در بررسی موردی دیگر به کشاورزی کارآفرین با ۳۰ تجربه که به خاطر تاخیر در پرداخت وام با شکست مواجه شده باید بگویم که شکستی در کار نیست و آنچه تو به دست آوردهای کوله باری از تجربه است، توصیه میکنم نگاهی دوباره به زنجیره اتخاذ تصمیمات خود داشته باشد تا گام اشتباهش مشخص شود.
او ادامه داد: مدتی قبل از یک مزرعه بزرگ در اطراف تهران بازدید کردم که صاحبان آن ایدههایی بلندپروزانهای برای تبدیل شدن به هاب صادراتی در آسیا داشتند، آنها قصد تولید منبعی غنی برای ژنتیک گیاهی و دامی داشتند، اما موفق نشدند. از نظر من اشتباهشان در انتخاب مکان مناسب بود. این منطقه اقلیمی از استانداردهای کافی برخوردار نبود. خاک نامناسب و آب ناکافی موجب شکست آنها شد.
چگونه در کشاورزی دیم موفق شویم؟
نجفی علمدارلو بیان کرد: شخص دیگری پرسیده است که چطور با کشاورزی دیم کارآفرینی کنم. توجه داشته باشید که ۷۰ درصد تولیدات کشاورزی دنیا از طریق دیم صورت میگیرد، اما در ایران این آمار نزدیک به ۱۰ درصد و در برخی سالها بسته به شرایط شاید این رقم کمتر هم شود.
به گفته این کارشناس کارآفرینی کشاورزی دیم مبتنی بر اصول فنی است که حتما باید رعایت شود، این موضوع نیازمند داشتن پیشبینی مناسب از اقلیم مکان کشت، انتخاب هوشمندانه گیاهان مقاوم در برابر خشکسالی، اطمینان از کیفیت خاک است. در کشور سازمانهایی وجود دارند که اطلاعات مورد نیاز شما از زمین مورد نظر به لحاظ اقلیمی را پیشبینی میکنند. البته کشاورز تجربه خود را هم نباید نادیده بگیرد.
ضرورت بیمه در کسب و کارهای کشاورزی
او ادامه داد: توصیه من به افرادی که قصد ورود به دنیای کسب و کار کشاورزی را دارند؛ این است که حتما بیمه را جدی بگیرند، زیرا دولت هر ساله یارانه قابل توجهی برای این حوزه در نظر میگیرد و به همین سبب اگر با شکست مواجه شوند با اطمینان خاطر بیشتری در موقعیتی دیگر مجدد کسب و کار خود را از سر میگیرند.
نکاتی مهم درباره کشاورزی شهری
نجفی علمدارلو تصریح کرد: درباره کشاورزی شهری باید متذکر شوم که طبق اعلام سازمان فائو ۱۵ درصد از مواد غذایی جهان از طریق این سبک کشاورزی تامین میشود. کشاورزی شهری متاسفانه در کشور ما بسیار مغفول مانده است در حالی که سرمایه آن چنانی هم نمیخواهد و حتی در فضای آپارتمانی هم امکان آن وجود دارد.
او ادامه داد: همچنین برای بانوان به عنوان یک کسب و کار خانگی میتوانند به کشاورزی شهری ورود کنند، زیرا وقت زیادی نمیگیرد، اما درآمدساز است. جالب اینجاست که غیر از بحث کشاورزی این سبک کار قادر به تغییر نوع ارتباط ساکنان شهر هم هست. نقش پوشش سبزی که از میان بافت آجری خانهها سردرآورده را در روح و روان افراد نمیتوان نادیده گرفت.
گونههای گیاهی ممنوعه
این کارشناس کارآفرینی اظهار کرد: یکی از هموطنان درباره علت ممنوعیت پرورش برخی گونههای گیاهی در برخی کشورها پرسیدند که به طور کل دلیل این امر شاید مهاجم بودن برخی گونهها و یا آسیبهای محیط زیستی باشد که به دنبال دارند و بنا به دلایلی از این دست، شاید مجوز پرورش آن صادر نشود.
نکتهای مهم درباره گاوداری صنعتی
نجفی علمدارلو ادامه داد: درباره گاوداری صنعتی که برخی علاقه به آن دارند، تاکید می کنم که نیاز به سرمایه اولیه بسیار بالایی دارد. گاو نسبت به گوسفند بسیار حساستر است و مکان نگهداری از آن به لحاظ بهداشتی باید استانداردهای لازم را داشته باشد و این ویژگی کلی دامهای سنگین است.
اهمیت کسب و کار کشاورزی
او در پایان تصریح کرد: به عنوان جمع بندی به علاقهمندان حوزه کسب و کار کشاورزی یادآور میشوم که ریسک در این حرفه بالاست، اما ویژگی خوب آن همیشگی بودن تقاضاست، به عبارتی بحث تغذیه جوامع پایانی ندارد و تقاضای پایدار موجود است. نکته بعد اینکه برای شروع هم به سراغ اعداد و ارقام درشت نروید، گام به گام پیش بروید تا با شکست مواجه نشوید.
