یک مطالعه جدید نشان میدهد کاهش مصرف غذاها و خوراکیهای شیرین، لزوماً باعث کاهش میل و علاقه افراد به طعم شیرین نمیشود و ممکن است تأثیر قابلتوجهی بر وزن بدن یا شاخصهای مرتبط با خطر دیابت و بیماریهای قلبی نیز نداشته باشد.
پژوهشگران در یک کارآزمایی ششماهه دریافتند افرادی که رژیمهای غذایی با میزان زیاد، کم یا متوسطی از طعم شیرین داشتند، تفاوت معناداری در علاقه به غذاهای شیرین، وزن بدن یا شاخصهای مرتبط با سلامت قلب و خطر دیابت نشان ندادند. بسیاری از شرکتکنندگان نیز پس از پایان مطالعه، بهتدریج به الگوی قبلی مصرف خوراکیهای شیرین بازگشتند.
نتایج این پژوهش این پرسش را مطرح میکند که آیا توصیههای عمومی برای کاهش تمام غذاهای شیرین بهمنظور کنترل اضافهوزن و چاقی، باید مورد بازنگری قرار گیرند یا خیر. پژوهشگران معتقدند تمرکز اصلی باید بیشتر بر میزان مصرف قند و غذاهای پرکالری باشد، نه صرفاً طعم شیرین غذاها.
مصرف کمتر خوراکیهای شیرین، ذائقه را تغییر نداد
این مطالعه توسط پژوهشگرانی از دانشگاه و تحقیقات واخنینگن در هلند و دانشگاه بورنموث در انگلیس انجام شد و نتایج آن در American Journal of Clinical Nutrition منتشر شده است.
کاترین اپلتون، استاد روانشناسی دانشگاه بورنموث و نویسنده مسئول این پژوهش، گفت: «انسانها بهطور طبیعی به طعم شیرین علاقه دارند و همین موضوع باعث شده بسیاری از سازمانها، از جمله سازمان جهانی بهداشت، کاهش میزان طعم شیرین در رژیم غذایی را توصیه کنند.»
او افزود: «با این حال، نتایج ما از چنین توصیهای حمایت نمیکند؛ زیرا این توصیهها میان شیرینی ناشی از قند، شیرینکنندههای کمکالری و منابع طبیعی تفاوتی قائل نمیشوند.»
در این پژوهش، ۱۸۰ شرکتکننده به سه گروه تقسیم شدند. یک گروه رژیم غذایی با میزان بالایی از غذاهای شیرین، گروه دیگر رژیمی با میزان پایین غذاهای شیرین و گروه سوم رژیمی با سطح متوسطی از طعم شیرین داشتند.
طعم شیرین مواد غذایی مورد استفاده در این مطالعه از منابع مختلفی مانند قند، شیرینی طبیعی مواد غذایی و شیرینکنندههای کمکالری تأمین میشد. این تفاوت اهمیت دارد، زیرا غذاها ممکن است به دلایل تغذیهای بسیار متفاوتی طعم شیرین داشته باشند.
برای مثال، میوه علاوه بر قندهای طبیعی، حاوی ویتامینها، فیبر و سایر مواد مغذی است؛ در حالی که برخی غذاهای فرآوریشده ممکن است مقدار زیادی قند افزوده داشته باشند، بدون آنکه ارزش غذایی مشابهی ارائه کنند.
شش ماه بررسی؛ بدون تفاوت چشمگیر میان گروهها
پژوهشگران پس از یک، سه و شش ماه بررسی کردند که آیا علاقه شرکتکنندگان به غذاهای شیرین یا درک آنها از شدت طعم شیرین تغییر کرده است یا خیر.
همچنین وزن بدن شرکتکنندگان اندازهگیری شد و نمونههای خون و ادرار آنها برای بررسی شاخصهای مرتبط با خطر دیابت و سلامت قلب و عروق مورد آزمایش قرار گرفت.
در پایان دوره ششماهه، پژوهشگران تفاوت معناداری میان سه گروه در هیچیک از شاخصهای بررسیشده مشاهده نکردند.
افرادی که غذاهای شیرین بیشتری مصرف میکردند، علاقه بیشتری به طعم شیرین پیدا نکردند. در مقابل، افرادی که مصرف غذاهای شیرین را کاهش داده بودند نیز علاقه خود به این طعم را از دست ندادند.
نکته دیگر اینکه بسیاری از شرکتکنندگان پس از پایان مطالعه، بهصورت خودکار به میزان قبلی مصرف خوراکیهای شیرین بازگشتند.
شیرینی با قند یکی نیست
بر اساس نتایج این پژوهش، تیم تحقیقاتی معتقد است سازمانهای بهداشت عمومی شاید لازم باشد توصیههایی را که بهطور کلی بر کاهش غذاهای شیرین برای مقابله با اضافهوزن و چاقی تأکید دارند، دوباره بررسی کنند.
پژوهشگران تأکید میکنند که «طعم شیرین» و «قند» یک مفهوم نیستند. یک ماده غذایی ممکن است به دلیل وجود قند، شیرینکنندههای کمکالری یا قندهای طبیعی طعم شیرین داشته باشد.
از سوی دیگر، برخی غذاها ممکن است طعم چندان شیرینی نداشته باشند اما همچنان حاوی مقدار قابلتوجهی قند باشند.
اپلتون گفت: «مسئله این نیست که برای کاهش چاقی، افراد باید غذای شیرین کمتری بخورند. نگرانی اصلی به میزان مصرف قند مربوط میشود.»
او افزود: «برخی غذاهای فستفودی ممکن است طعم شیرینی نداشته باشند، اما حاوی مقادیر زیادی قند باشند. در مقابل، بسیاری از مواد غذایی طبیعی با طعم شیرین، مانند میوههای تازه و محصولات لبنی، میتوانند برای سلامت مفید باشند.»
به گفته او، توصیههای عمومی باید بیشتر بر کمک به مردم برای کاهش مصرف قند و غذاهای پرانرژی و پرکالری متمرکز شود.
غذاهای پرانرژی، در حجم کم، کالری زیادی دارند. بسیاری از غذاهای بسیار فرآوریشده در این گروه قرار میگیرند، زیرا ممکن است سرشار از قندهای افزوده، چربی یا هر دو باشند.
این مطالعه نشان میدهد صرفاً کاهش مواجهه با طعم شیرین احتمالاً برای تغییر ذائقه افراد یا بهبود شاخصهای سلامت کافی نیست. پژوهشگران معتقدند راهنماییهای تغذیهای زمانی میتوانند مؤثرتر باشند که بر کیفیت تغذیهای مواد غذایی، میزان قند و کالری آنها تمرکز کنند، نه صرفاً بر شیرین بودن یا نبودن طعم غذا.
منبع:سلامت نیوز
