در سراسر جهان، هر دقیقه بیش از یک میلیون بطری پلاستیکی آب خریداری میشود. بسیاری از این بطریها به زباله تبدیل میشوند اما افراد همچنان به خرید آنها ادامه میدهند حتی زمانی که از مشکل آلودگی پلاستیکی آگاه هستند.
نتایج نظرسنجی جدید نشان میدهد عواملی مانند سهولت استفاده، دسترسی به آب آشامیدنی سالم و تبلیغات، همگی در این موضوع نقش دارند.
پژوهشگران دانشگاه «کنکوردیا» نظرات درباره عادات مصرف آب آشامیدنی بیش از ۱۵ هزار نفر از ۸۱ کشور را بررسی کردند. آنان از شرکتکنندگان پرسیدند چه زمانی آب بطریشده میخرند، آیا بطری قابلاستفاده مجدد همراه خود دارند، چه نوع آب آشامیدنی در اختیارشان است و هر چند وقت یکبار تبلیغات آب بطریشده را مشاهده میکنند.
پاسخها نشان داد، آگاهی بهتنهایی همیشه به تغییر عادات منجر نمیشود. حدود سهچهارم شرکتکنندگان معتقد بودند بطریهای آب یکبارمصرف حاوی ذرات بسیار ریز پلاستیکی موسوم به میکروپلاستیکها و نانوپلاستیکها هستند با این حال، بسیاری از آنان همچنان آب بطریشده میخریدند.
در این نظرسنجی درباره باور افراد نسبت به آثار احتمالی آب بطریشده بر سلامت نیز پرسشهایی مطرح شد اما این پاسخها نشان نمیدهد که آب بطریشده باعث بیماری میشود. برای برخی افراد، بطری پلاستیکی هنگام سفر بهراحتی قابل خرید و حمل است. برای برخی دیگر نیز ممکن است آب بطریشده گزینهای امنتر به نظر برسد.
افراد جوانتر و کسانی که سطح تحصیلات بالاتری داشتند، بیشتر از افراد مسنتر از بطریهای یکبارمصرف استفاده میکردند و اغلب آب بطریشده را گزینهای راحتتر و ایمنتر در برابر میکروبها میدانستند. افراد مسنتر بیشتر احتمال داشت بطریهای قابلاستفاده مجدد همراه داشته باشند، در حالی که افراد جوانتر بیشتر احتمال داشت بطریهای مصرفشده را بازیافت کنند.
دسترسی به آب نیز اهمیت داشت. نزدیک به ۷۸ درصد شرکتکنندگان گفتند: بهطور مرتب در مکانهایی هستند که به آب آشامیدنی سالم دسترسی ندارند. افرادی که از دسترسی محدود به آب آشامیدنی سالم خبر داده بودند، بیشتر از آب بطریشده استفاده میکردند. تشویق مردم به پر کردن دوباره بطریهای قابلاستفاده مجدد، اگر محل قابلاعتمادی برای پر کردن بطری وجود نداشته باشد، ممکن است چندان موثر نباشد.
تبلیغات نیز به نظر میرسد در این زمینه نقش داشته باشد. شرکتکنندگانی که گفتند تبلیغات آب بطریشده را بیشتر مشاهده میکنند، احتمال بیشتری داشت که بطریهای یکبارمصرف خریداری کنند. این ارتباط در میان افراد جوانتر و کسانی که سطح تحصیلات بالاتری داشتند، قویتر بود. از آنجا که این پژوهش بر اساس نظرسنجی انجام شده است، نمیتوان نشان داد که تبلیغات باعث خرید این بطریها شدهاند.
پژوهشگران چند گروه کلی از مصرفکنندگان آب بطریشده را شناسایی کردند از جمله افرادی که انگیزه آنها سهولت استفاده است، افرادی که تحت تاثیر رسانهها و هنجارهای اجتماعی قرار دارند و افرادی که شرایط زندگیشان استفاده از آب بطریشده را ضروری میکند. این تفاوتها میتواند توضیح دهد که چرا یک رویکرد واحد برای کاهش زبالههای پلاستیکی ممکن است در همه جا موثر نباشد.
این گروه پژوهشی پیشنهاد کرد افزایش تعداد ایستگاههای عمومی برای پر کردن بطری، ارائه اطلاعات روشن درباره آب آشامیدنی و توجه بیشتر به تبلیغات میتواند به کاهش استفاده غیرضروری از بطریها کمک کند، با این حال، شرایط محلی اهمیت دارد. در مناطقی که آب لولهکشی سالم است، دسترسی آسان به آن میتواند استفاده از بطریهای قابلاستفاده مجدد را عملیتر کند. در مناطقی که آب سالم کمیاب است، فراهم کردن آب آشامیدنی قابلاعتماد در اولویت قرار دارد.
سایت نوریج گزارش کرد، بیشتر شرکتکنندگان گفتند: اگر آب پاک و سالم بهراحتی در دسترس باشد، از بطریهای یکبارمصرف استفاده نخواهند کرد. فراهم کردن امکان چنین انتخابی ممکن است بیش از درخواست از مردم برای تغییر عاداتشان اهمیت داشته باشد.
منبع:ایسنا
