دکتر امیر صابر به مناسبت هفته سلامت استخوان(۲۶ مهر تا دوم آبان) در گفت و گو، با بیان اینکه پوکی استخوان یک بیماری مزمن است که علامت خاصی ندارد، اما یکسری مشکلات برای افراد ایجاد میکند، گفت: با افزایش سن، تراکم و استحکام استخوانها کاهش و خطر شکستگی افزایش میباید که این موضوع در خانمها به دلیل تغییرات هورمونی ناشی از یائسگی حادتر است.
وی با بیان اینکه تغذیه مناسب نقش مهمی در استحکام استخوانها دارد، گفت: خصوصاً در سالهای کودکی و نوجوانی میتوان با یک تغذیه مناسب، به نوعی یک سرمایه استخوانی برای خود تامین کنیم تا در دوران سالمندی شرایط بهتری داشته باشیم و خطر شکستگی استخوان را کاهش دهیم.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با بیان اینکه تا سن ۳۰ سالگی افزایش تراکم استخوان را داریم و پس از آن با تحلیل استخوان مواجه میشویم، گفت: پس از ۳۰ سالگی، به ازاء هر سال یک درصد از توده استخوانی کاهش مییابد که این میزان در خانمها بیشتر است و پس از سن یائسگی سالانه تا شش درصد هم از تراکم استخوانی خود را از دست میدهند.
وی با بیان اینکه پروتئینها اسکلت استخوان را تشکیل میدهند و نیاز داریم به میزان کافی در برنامه غذایی ما گنجانده شود، گفت: البته باید مد نظر داشت که دریافت بیش از نیاز پروتئین خصوصا اگر از گوشت قرمز تامین شود، موجب افزایش دفع ادراری کلسیم میشود، بنابراین نباید مصرف زیاد پروتئین را در برنامه غذایی داشته باشیم.
صابر با بیان اینکه کلسیم نیز از اجزاء اصلی سازنده استخوان است که برای جذب نیاز به ویتامین D دارد، گفت: برای سلامت استخوانها بسیار حیاتی است که این دو ماده به میزان کافی یا از طریق تغذیه و یا مکملها تامین شود.
وی کلسیم مورد نیاز برای بدن افراد را روزانه هزار میلی گرم عنوان کرد و گفت: با افزایش سن میزان نیاز بدن به کلسیم بیشتر میشود، به گونهای که خانمها از ۵۰ سالگی و آقایان از ۷۰ سالگی به بعد روزانه به حدود ۱۲۰۰ میلی گرم کلسیم نیاز دارند.
وی مهمترین منابع تامین کلسیم را لبنیات، سبزیجات برگ سبز تیره همچون کلم بروکلی و برخی ماهیها همچون کیلکا معرفی کرد.
این متخصص تغذیه با بیان اینکه ویتامین D نیز از طریق تابش نور خورشید قابل تامین است، گفت: در کشور ما به خصوص برای خانم ها به دلیل نوع پوشش تابش نور خورشید برای تأمین ویتامین D مورد نیاز بدن کافی نیست و باید از طریق تغذیه یا مصرف مکملها این ویتامین را تامین شود. مهمترین منابع غذایی حاوی ویتامین D نیز زرده تخم مرغ و برخی ماهیهای چرب هستند.
صابر با بیان اینکه در کنار اینها، منیزیم، ویتامین C، ویتامین K و پتاسیم و روی هم نقش حمایتی در متابولیسم استخوان دارند، گفت: اگر فرد رژیم غذایی متعادل داشته باشد میتواند این منابع را از از طریق غذا دریافت کند.
صابر در ادامه به بیان نکاتی برای سلامت استخوانها پرداخت که باید از نوجوانی و جوانی مد نظر قرار گیرد و گفت: تغذیه مناسب از نکات ضروری است و افراد باید در برنامه غذایی خود به وجود مواد مورد نیاز برای سلامت استخوانها همچون پروتئین، کلسیم و ویتامین D توجه داشته باشند.
وی فعالیت بدنی منظم در طول هفته را نیز مورد تاکید قرار داد و گفت: ورزش کردن به خصوص ورزش هایی که باعث تحمل وزن روی استخوان میشود، همچون وزنه برداری و دویدن به سلامت استخوانها کمک میکند.
وی حفظ وزن مناسب بدن را نیز بسیار مهم دانست و گفت: هم لاغری و هم چاقی مفرط خطر پوکی استخوان را افزایش میدهد و افراد باید به حفظ تعادل وزن خود دقت کنند.
صابر با بیان اینکه باید دقت کنیم مواد غذایی مضر را کمتر استفاده کنیم، افزود: نمک حاوی سدیم است و هرچقدر نمک بیشتری مصرف کنیم باعث دفع کلسیم میشود. مصرف بیش از حد کافئین که در قهوه، چای پررنگ و… وجود دارد نیز باعث دفع کلسیم شده و جذب آن را مختل می کند. نوشابههای گازدار نیز به دلیل وجود اسید فسفریک موجب اختلال در جذب کلسیم میشود. همچنین مصرف الکل و دخانیات به بافت استخوانی آسیب میزند و باید حذف شوند.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در بخش پایانی این گفت و گو به بیان راهکارهایی برای کند کردن روند تحلیل استخوان در افرادی که دچار پوکی استخوان هستند، به منظور جلوگیری از شکستگی استخوانها در آنها پرداخت و گفت: در درجه اول باید اطمینان پیدا کنیم که این افراد به میزان کافی پروتئین، کلسیم و ویتامین D دریافت میکنند. در درجه بعد این افراد باید عوامل خطرزا نظیر مصرف الکل و سیگار را کنار گذاشته و مصرف کافئین را هم کاهش دهند.
صابر ادامه داد: این افراد باید به جذب مواد مغذی هم دقت کنند. به عنوان نمونه باید مکملهای کلسیم همراه غذا مصرف شود و همزمان با سایر مکملها مصرف نشود.
منبع:ایسنا
