دادههای مرداد ۱۴۰۴ تصویری روشن از تورم خوراکیها ارائه میدهد. بیش از ۷۷درصد کالاها رشد قیمتی بالای ۳۰درصد داشتهاند و فقط ۲قلم کالا توانستهاند کمتر از ۱۰درصد افزایش یابند. این اعداد نشان میدهد که تورم در سبد غذایی خانوار دیگر یک شوک گذرا نیست، بلکه به یک واقعیت دائمی بدل شده است.
بررسی قیمت ۵۳ قلم کالای اساسی و پرمصرف خوراکی در مرداد ۱۴۰۴ نشان میدهد که موج گرانی همچنان مهار نشده است. دادهها نشان میدهد قیمت ۱۳درصد کالاها بیش از دوبرابر شدهاند، ۳۵.۸درصد افزایش بین ۵۰ تا ۱۰۰درصد داشتهاند، ۲۸.۳ درصد رشد ۳۰ تا ۵۰درصدی را تجربه کردهاند و تنها ۲کالا (معادل ۳.۸ درصد) کمتر از ۱۰درصد افزایش یافتهاند. این آمار بهروشنی بیانگر آن است که گرانی خوراکیها دیگر استثنا نیست، بلکه به قاعدهای پایدار در اقتصاد ایران بدل شده است.
گروه نخست: پرچمداران گرانی با جهش بالای ۱۰۰ درصد
در میان ۵۳ قلم کالای بررسیشده، ۷ قلم طی یک سال بیش از دوبرابر گرانتر شدهاند. این کالاها عمدتا در گروه حبوبات و اقلام پرمصرف قرار دارند:
لوبیا چیتی با رشد خیرهکننده ۲۴۸درصدی از ۱۱۸هزار تومان به ۴۱۱هزار تومان رسیده است. برنج و لپه هم بهترتیب با ۱۴۳و ۱۳۳درصد رشد در رده محصولاتی قرار گرفتهاند که بیشترین رشد را در یک سال گذشته داشتهاند و قیمتشان بیش از دوبرابر شده است. قیمت لپه در حال حاضر طبق گزارش مرکز آمار بهطور میانگین به ۲۲۰هزار تومان به ازای هر کیلو رسیده است.
لیموترش، لوبیا قرمز و نخود نیز از دیگر کالاهایی هستند که از مرداد پارسال تاکنون قیمتشان بیش از دوبرابر افزایش یافته است.
این جهشها نشان میدهد که کالاهایی که زمانی نقش پایهای در تغذیه خانوار داشتند، اکنون به اقلامی پرهزینه بدل شدهاند.
گروه دوم: رشد ۵۰ تا ۱۰۰درصدی؛ سهم بزرگ سفرهها
۳۵.۸درصد کالاهای خوراکی در دسته دوم قرار میگیرند؛ به این معنا که قیمتشان در یک سال گذشته بین ۵۰تا ۱۰۰درصد رشد داشته است که رشد بالایی محسوب میشود و نشان میدهد بیش از یکسوم کالاهای خوراکی رشد قیمتشان در یک سال گذشته بیشتر از ۵۰درصد و میانگین نرخ تورم بوده است.
در این دسته از محصولات کره پاستوریزه ۱۰۰گرمی بیشترین رشد را تجربه کرده است و از مرداد پارسال تاکنون قیمتش نزدیک به ۳۱هزار تومان رشد کرده و اکنون به محدوده ۶۴هزار تومان رسیده است که نشان میدهد قیمت کره ۱۰۰گرمی ۹۳درصد رشد داشته است.
موز، چای خارجی و عدس نیز بهترتیب با ۸۸و ۸۴و ۷۷درصد افزایش قیمت از دیگر محصولاتی هستند که در این دسته قرار میگیرند.
نوشابه، هلو، خامه پاستوریزه، سیب، ماست پاستوریزه، رب گوجهفرنگی، پنیرایرانی پاستوریزه، برنج خارجی درجه یک، شیرخشک، مغز بادام درختی، کدوی سبز، شیر پاستوریزه، بادمجان، دوغ پاستوریزه و ماکارونی از دیگر محصولاتی هستند که قیمتشان از مرداد پارسال تاکنون بیش از ۵۰درصد رشد داشته است. این گروه بیشترین سهم را در سبد خانوار دارد و همین نکته باعث میشود اثر تورمی آن بهطور مستقیم بر معیشت مردم لمس شود.
گروه سوم: افزایش ۳۰ تا ۵۰درصدی؛ فشار آرام اما مداوم
در این دسته ۱۵ قلم کالا دیده میشود که با افزایش میانگین ۴۰درصدی روبهرو شدهاند.
قیمت مرغ که ارزانترین منبع پروتئین حیوانی محسوب میشود، حدود ۴۲درصد افزایش یافته و از ۸۴هزارو ۵۰۰تومان به بیش از ۱۲۰هزار تومان رسیده است. روغن نباتی جامد نیز با ۴۹درصد افزایش قیمت بیشترین رشد قیمت را در این گروه تجربه کرده است. قیمت پسته و پرتقال هم از مرداد پارسال تاکنون ۴۶درصد افزایش یافته است.
شیرینی، سس مایونز، روغن مایع، سیبزمینی، خیار، سس گوجهفرنگی، قند، قارچ، شکر، رشته آش و مغز گردو نیز از مرداد پارسال تاکنون قیمتشان بیشتر از ۳۰درصد افزایش یافته است.
این افزایشها اگرچه بهاندازه گروههای قبلی چشمگیر نیست، اما با توجه به تداوم روند صعودی، فشار مستمری بر سبد غذایی وارد میکند.
گروه چهارم: رشد ۱۰ تا ۳۰درصدی؛ تغییرات ملایمتر
۱۰قلم کالا در این گروه قرار دارند. یعنی قیمتشان در یک سال گذشته بین ۱۰تا ۳۰درصد رشد کرده است. این کالاها عمدتا محصولاتی هستند که یا تولید داخلی گسترده دارند یا بهطور فصلی عرضه میشوند. کشمش پلویی، فلفل دلمهای، ماهی قزلآلا، هویج فرنگی، خربزه، تخممرغ، کنسرو ماهی تن، گوشت گاو یا گوساله، گوشت گوسفند و گوجهفرنگی ازجمله این محصولات خوراکی هستند. در این میان پایینترین افزایش قیمت را گوجهفرنگی با ۱۲درصد افزایش قیمت و کشمش پلویی هم با ۲۷درصد افزایش قیمت بیشترین رشد را در این گروه از کالاها داشته است. قیمت گوشت گاو نیز در یک سال گذشته۱۷درصد و گوشت گوسفند ۱۶درصد افزایش داشته است.
گروه پنجم: کالاهای تقریبا بدون تغییر
تنها ۲ قلم کالا در یک سال گذشته افزایش قیمتی کمتر از ۱۰درصد داشتهاند؛ یعنی پیاز که قیمتش فقط ۳درصد رشد کرده و هندوانه که با کاهش ۴درصدی قیمت مواجه شده است. این کالاها استثنا هستند و بهطور کلی نمیتوانند تصویر کلی تورم خوراکیها را تغییر دهند.
منبع: همشهری
