ایران در سال زراعی گذشته ۱۰.۴میلیون تن گندم تولید کرده بود؛ اما در سال زراعی جاری، باوجود تداوم خشکسالی و البته به مدد افزایش نسبی قیمت خرید تضمینی گندم، تولید این محصول استراتژیک در کشورمان ۲۵درصد رشد کرده و طبق برآورد فائو به ۱۳میلیون تن خواهد رسید. این اتفاق در مورد برنج نیز رخ داده و تولید آن ۱۵درصد افزایش پیدا کرده است.
بهبود ۱۶درصدی رکورد تولید غلات
در جدیدترین گزارش سازمان جهانی خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) موسوم به چشمانداز غذایی جهان، تولید غلات ایران در سال زراعی ۲۰۲۲ میلادی ۱۹.۵میلیون تن برآورد شده است. در گزارش سال گذشته فائو، تولید غلات ایران ۱۶.۸میلیون تن برآورد شده بود و با این حساب، تولید سال ۲۰۲۲ حدود ۱۶درصد بیشتر شده است.
طبق آمارهای فائو، همزمان با افزایش تولید داخلی غلات در ایران، واردات این محصولات کاهش یافته و کل واردات غلات ایران در سال ۲۰۲۲ بالغ بر ۱۸.۳میلیون تن محاسبه شده که این رقم نسبت به سال قبل ۱۵درصد کاهش داشته است.
رشد ۲۳درصدی ذخایر غلات
آخرین برآوردهای فائو حاکی است کل ذخایر غلات ایران از ۱۰.۳میلیون تن در سال ۲۰۲۱به ۱۲.۷میلیون تن در پایان سال ۲۰۲۲ خواهد رسید که بیانگر افزایش ۲۳درصدی است. براساس دادههای این سازمان بینالمللی، از کل ذخایر ۱۲.۷میلیون تنی غلات ایران در سال ۲۰۲۲ بالغبر ۸.۵میلیون تن مربوط به ذخایر گندم است و با این حساب، با توجه به ذخایر ۶.۴میلیون تنی گندم ایران در سال قبل، ذخیره این غله استراتژیک در کشورمان ۲.۱تن معادل ۳۲.۸درصد افزایش پیدا خواهد کرد.
رشد تولید گندم و کاهش واردات
سازمان جهانی خواربار و کشاورزی ملل متحد در گزارش خود، تولید گندم ایران در سال زراعی ۲۰۲۲ را ۱۳میلیون تن برآورد کرده است که نسبت به تولید ۱۰.۴میلیون تنی سال قبل، رشد قابلتوجه ۲۵درصدی داشته است. در مقابل، واردات گندم ایران در همین سال ۳۷درصد کاهش پیدا کرده و درحالیکه سال پیش ۷.۹میلیون تن گندم وارد کرده بود، امسال فقط ۵میلیون تن واردات گندم خواهد داشت.
این نهاد بینالمللی همچنین تولید ذرت ایران در سال زراعی ۲۰۲۲ را ۱.۳میلیون تن و تولید جو ایران را ۳میلیون تن برآورد کرده که تغییری نسبت به سال قبل نداشته است. تولید دانههای روغنی نیز بدون تغییر نسبت به سال قبل در سطح ۹۰۰هزار تن باقی مانده است.
معمای ۵۰۰هزارتنی برنج
براساس گزارش سازمان جهانی خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو)، تولید برنج ایران در سال زراعی ۲۰۲۲ نسبت به سال قبل ۳۰۰هزار تن معادل ۱۵درصد افزایش یافته و از ۲میلیون تن در سال قبل به ۲.۳ میلیون تن طی سال زراعی ۲۰۲۲ رسیده است.
باوجود افزایش تولید داخل، برای پاسخگویی به تقاضا واردات برنج نیز در این سال ۱۲ درصد رشد داشته و به ۱.۸ میلیون تن رسیده است؛ درحالیکه در سال قبل ۱.۶ میلیون تن برنج وارد کشور شده بود. با این حساب، موجودی برنج در بازار ایران در سال ۲۰۲۲بالغبر ۵۰۰هزار تن از محل افزایش تولید داخل و رشد واردات، بیش از سال قبل بوده است. سؤالی که مطرح میشود این است که با این میزان افزایش موجودی برنج، دلیل آشفتگی بازار این محصول و افزایش تقلب در بازار برنجهای ایرانی چیست؟
سیاهه تولید گوشت
برآوردهای فائو از تولید و تجارت گوشت و شیر ایران در سال زراعی ۲۰۲۲ نشان میدهد حذف ارز ۴۲۰۰تومانی در این سال تأثیر منفی در این بخش از اقتصاد ایران نداشته و حتی تولید گوشت قرمز و شیر ایران رشد داشته است.
براساس دادههای این سازمان بینالمللی، در حالیکه طی سال قبل تولید شیر ایران ۸ میلیون و ۵۳۱هزار تن اعلام شده بود این رقم در سال زراعی ۲۰۲۲ و باوجود حذف ارز ۴۲۰۰تومانی ۰.۵درصد رشد کرده و به ۸میلیون و ۵۷۷هزار تن رسیده است.
همچنین در این بازه زمانی، تولید گوشت قرمز نیز از حذف ارز ۴۲۰۰ تأثیر منفی نپذیرفته است؛ بهگونهای که تولید گوشت گوساله ۳درصد رشد کرده و به ۵۶۸هزار تن رسیده و تولید گوشت گوسفندی نیز با رشد یک درصدی به ۳۴۴هزار تن رسیده است.
در این میان، تولید گوشت مرغ با افت ۳درصدی نسبت به سال ۲۰۲۱ مواجه شده و به ۲ میلیون و ۱۰۷هزار تن کاهش یافته است؛ درحالیکه در سال قبل ۲میلیون و ۱۸۳هزار تن گوشت مرغ در کشور تولید شده بود.
کفه صادرات لبنیات سنگین شد
بررسیها نشان میدهد در سال ۲۰۲۲میلادی، واردات لبنیات ایران نسبت به سال قبل ۳درصد کاهش داشته و به ۱۰۰هزار تن رسیده درحالیکه صادرات لبنیات ایران در سال زراعی ۲۰۲۲ با رشد قابلتوجه ۱۴درصدی مواجه شده و از یک میلیون و ۲۲۰هزار تن در سال قبل به یک میلیون و ۳۹۴هزار تن طی این سال افزایش یافته است.
چندی پیش عراق، برای حمایت از تولید داخل، واردات تعداد قابلتوجهی از کالاهای آماده و محصولات غذایی از جمله لبنیات و بستنی را ممنوع اعلام کرد. با توجه به اینکه یکی از مقاصد صادراتی لبنیات ایران، بازار عراق است، احتمال تأثیر منفی این مصوبه برای تراز تجاری لبنیات و افت صادرات آن وجود دارد.
