در بیش از یک دهه گذشته کشت این ادویه لوکس و گرانقیمت معروف به طلای سرخ با توجه به تغییر اقلیم در استان همدان نیز رونق گرفته و به عنوان یکی از محصولات کم آببر با ارزش افزوده بالا در سبد کشت کشاورزان در راستای تغییر الگوی کشت جای خود را بازکرده است.
در حال حاضر استان همدان در راستای مقابله با کمآبی، با جهش چشمگیر ۲۲ برابری در سطح زیر کشت زعفران و افزایش ۳۹ برابری در میزان تولید از سال ۱۳۸۴ تاکنون را دارد و این محصول کممصرف و ارزآور را به اولویت اصلی توسعه کشاورزی خود تبدیل کرده است.
در این بین فرآوری و بستهبندی این ادویه گرانبها یکی از نیازهای ضروری استان همدان برای جلوگیری از خام فروشی این طلای سرخ به شمار میرود تا ارزش افزوده و ارزآوری دو چندانی را نصیب این استان کند.
شهرستان کبودراهنگ یکی از جمله شهرستانهایی بوده که در کشت زعفران گامهای خوبی برداشته و در حال حاضر بزرگترین مزرعه گسترده زعفران غرب کشور در این شهرستان واقع شده ضمن اینکه در برندینگ و بستهبندی، صادرات و بازاریابی این محصول نیز در استان ورود خوبی داشته و علاوه بر آن در قالب کشت قراردادی برای توسعه این محصول ارزشمند ورود پیدا کرده است.
نبود زیرساختهای صنایع تبدیلی زعفران در همدان
محمد جواد قیطاسی، یکی از زعفرانکاران کبودراهنگی از کشت گسترده زعفران خود در این شهرستان خبر داد و گفت: این مزرعه ۳۰ هکتاری زعفران در کبودراهنگ یکی از بزرگترین مزرعههای زعفران غرب کشور بوده که از این سطح ۳۰ هکتاری در سالجاری ۴۰۰ کیلوگرم محصول زعفران برداشت شد.
وی اظهار کرد: در حال حاضر زعفران تولید شده این مزرعه علاوه بر ارسال به سراسر کشور، به خارج از کشور بویژه به کشور عمان نیز صادرات میشود.
وی، اشتغال فصلی این مزرعه گسترده زعفران را در فصل برداشت بهصورت مستقیم در سرمزرعه ۲۰۰ نفر برشمرد و خاطرنشان کرد: ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰ نفر نیرو نیز در فصل برداشت محصول بهصورت کاردر منزل در پاک کردن زعفران برداشت شده این مزرعه فعالیت دارند.
این زعفران کار کبودراهنگی که در رابطه با کاشت، تولید و خدمات کشت زعفران دارای فعالیت است، تصریح کرد: بهزودی در حال وارد شدن به حوزه بستهبندی زعفران نیز خواهیم شد که با این اقدام بهطور مستقیم نسبت به بستهبندی زعفران تولید شده مزرعه خود اقدام خواهیم داشت.
قیطاسی با بیان اینکه در روند اداری صادرات زعفران تا حدودی دارای مشکل هستیم که تسهیل کردن پیچ و خم صادرات زعفران برای زعفران کاران امری ضروری است، گفت: جدا از برداشت زعفران، باید طوری باشد که زعفران تولید و برداشت شده را با ارزش افزوده به خارج از کشور صادرات داشته باشیم که در این رابطه مشکلات روند اداری صادرات تا حدودی موجب سردرگمی تولیدکننده و صادرکننده زعفران میشود.
یکی از زعفرانکاران با تجربه استان همدان با سابقه ۱۴ ساله در این حوزه، یادآور شد: استان همدان به دلیل اختلاف زیاد بودن دمایی شب و روز از شرایط و اقلیم بسبار خوبی برای کشت زعفران بهشمار میرود و کیفیت زعفران تولید شده استان همدان بسیار بالاست.
این بهرهبردار کشاورزی با بیان اینکه با وجود کشت گسترده زعفران، بستهبندی این محصول گیاه لوکس یکی از نیازهای این مزرعه بود که با پیگیری لازم زیرساخت آن را نیز ایجاد کردهایم و بهزودی بستهبندی محصول مزرعه نیز توسط این مجموعه انجام خواهد شد، خاطرنشان کرد: مواد اولیه خام زعفران را برای این مزرعه با کیفیت بالا در دسترس داریم و مجبور نیستین از سایر شرکتها خرید داشته باشیم.
قیطاسی با اشاره به اینکه در حال حاضر در این مزرعه گسترده ۳۰ هکتاری زعفران افزونبر ۲۰۰۰ تن پیاز زعفران داریم که به عنوان سرمایه ما بهشمار میرود و از آن حجم محصول را برداشت داریم، ادامه داد: با توجه به خشکسالی و کاهش بارندگیها و اُفت آبهای زیرزمینی کشاورزان باید نسبت به تغییر الگوی کشت در مزارع خود توجه ویژه داشته باشند و به سمت کشتهای کم آببر با بهرهوری بالا حرکت کنند.
وی با بیان اینکه ۱۴ سال پیش کشت زعفران را در ۵۰۰ متر زمین کشاورزی با سرمایه یک میلیون تومان آغاز کردم، خاطرنشان کرد: بر آن هستیم که برای سال آینده به صورت مجزا و به مشارکتی ۵۰ هکتار مزرعه زعفران جداگانه کشت کنیم که در این رابطه برای کشت در قالب کشت قراردادی به مزارع دیگر و به سایر روستاهای شهرستان کبودرآهنگ ورود خواهیم کرد .
این کشاورز کبودراهنگی گفت: در این رابطه کشاورزان نسبت به کشت و برداشت زعفران مورد نظر اقدام کرده و سرگل آن را به ما تحویل خواهند داد و ما نیز با سیستمهای خنک کنندهای که داریم نسبت به خشک کردن محصول اقدام خواهیم کرد و بازاریابی آن برای صادرات را نیز برعهده خواهیم گرفت و با این کشت قراردادی زعفران کاران مشکلی برای خشک کردن، بسته بندی و بازاریابی آن نخواهند داشت.
وی با بیان اینکه نیاز آبی کم از مهمترین مزایای کشت زعفران است، گفت: طی سالهای اخیر شاهد افزایش و توسعه کشت این محصول در سطح استان همدان هستیم و در صورت توسعه کشت زعفران در مناطق مستعد استان همدان شاهد درآمدزایی قابل توجه کشاورزان نیز خواهیم بود.
قیطاسی، آبوهوای مطلوب همدان را برای کشت این محصول مناسب دانست و با بیان اینکه زعفران میتواند، جایگزین مطلوبی برای محصولاتی باشد که نیاز بالایی به آبیاری دارند، اظهار کرد: زعفران محصولی یکساله با دوره بهرهبرداری هفت ساله است و به دلیل نیاز آبی پایین، گزینهای مناسب برای توسعه کشاورزی در شرایط کمآبی استان محسوب میشود، همچنین کیفیت و رنگ متمایز زعفران همدان، موجب افزایش تقاضای کشورهای همسایه برای این محصول شده است.
وی یکی از مشکلات زعفران کاران استان همدان را نبود زیرساختهای فرآوری و صنایع تبدیلی زعفران در این استان دانست و یادآور شد: بهطور قطع وجود زیرساختهای صنایع تبدیلی زعفران از نقش مؤثری در ارزش افزوده دو چندان آن برخوردار خواهد بود که توجه ویژه به صنایع تبدیلی این طلای سرخ نیز در استان با استفاده از ظرفیت بخش خصوصی امری ضروری است.
برداشت ۶۵۰ کیلوگرم زعفران از مزارع کبودراهنگ
علی سرخوش، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان کبودراهنگ از برداشت ۶۵۰ کیلوگرم زعفران از سطح مزارع این شهرستان خبر داد و گفت: سطح مزارع زعفران این شهرستان ۵۵ هکتار بوده که از این میزان سطح، ۳۰ هکتار آن بهصورت گسترده است.
وی افزود: متوسط برداشت کشوری زعفران میانگین چهار تا ۶ کیلو بوده که در این رابطه با انجام امور به زراعی از مرحله انتخاب بذر تا کاشت و برداشت متوسط برداشت زعفران در این شهرستان ۱۰ تا ۱۵ کیلوگرم است.
سرخوش بیان کرد: زعفران شهرستان کبودراهنگ به خاطر کیفیت بالا و مطلوب خود متقاضیان بسیار زیادی در داخل و خارج از کشور داشته و حتی از استانهای شمال غرب و شمال شرق کشور هم برای خرید زعفران کبودراهنگ به استان همدان مراجعه دارند ضمن اینکه زعفران این شهرستان به کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز صادر میشود و خواستار بسیاری دارد.
وی با اشاره به اینکه یکی از نقاط قوت توسعه سطح زیر کشت زعفران در این شهرستان وجود برندینگ و بستهبندی این محصول کشاورزی لوکس و گرانبها بوده که این شرکت مورد نظر از صفر تا صد مراحل کاشت تا فرآوری و بازاریابی محصول زعفران کشاورزان این شهرستان را تسهیل بخشیده است، بیان کرد: این شرکت مورد نظر اجرای کشت قراردادی، تأمین نهاده مورد نیاز زعفران را برای متقاضیان نیز دارد و کشاورزان زعفران کار شهرستان مشکلی برای کشت این طلای سرخ کم آب بر در تغییر الگوی کشت خود ندارند.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان کبودراهنگ اضافه کرد: براساس برنامهریزی و اقدامات آموزشی و ترویجی و برگزاری همایشها و نشستهای تخصصی با کشاورزان، برنامهریزی شده ۳۰ هکتار کشت زعفران جدید دیگر به سطح اراضی زعفران شهرستان در سال آینده اضافه شود.
سرخوش ادامه داد: دولت و نهادهای مسئول در راستای حمایت از زنجیره تولید، بر توسعه کشت قراردادی تمرکز کردهاند و این حمایت شامل مزارعی میشود که فرآیند کشت، فرآوری، بستهبندی و صادرات را به صورت یکپارچه انجام میدهند.
وی در ادامه گفت: تسهیلات و حمایتهای مالی هدفمند برای شرکتها و مزارعی که در راستای این کشت قراردادی، بهویژه در شهرستان کبودرآهنگ، فعالیت میکنند، در دستور کار قرار گرفته و این اقدامات نشان میدهد که توسعه کشتهایی با مصرف آب پایین و ارزش صادراتی بالا، اصلیترین سیاست کشاورزی همدان در سالهای آتی خواهد بود.
وی تصریح کرد: زعفران بهعنوان یک محصول کمآببر و ارز آور بهویژه در مناطقی که با بحران شدید آب مواجه هستند، در الگوی کشت مورد تأکید قرار گرفته است.
هیچ کارخانه تخصصی فرآوری زعفران در مقیاس صنعتی در همدان فعال نیست
حسن محمدی، مدیر صنایع تبدیلی جهادکشاورزی همدان نیز گفت: در حال حاضر هیچ کارخانه تخصصی فرآوری زعفران در مقیاس صنعتی در این استان فعال نیست.
وی با بیان اینکه ایجاد واحدهای صنایع تبدیلی کوچکمقیاس در روستاها و شهرهای تولیدکننده با استفاده از تسهیلات جهاد کشاورزی و صندوق کارآفرینی امید پیگیری میشود، تصریح کرد: ایجاد زیرساختهای فرآوری و بستهبندی میتواند همدان را در کنار خراسان رضوی به یکی از قطبهای مهم زعفران کشور تبدیل کند.
بهنظر میرسد در کنار توسعه سطح زیر کشت زعفران در استان همدان باید به زیرساختهای صنایع تبدیلی این ادویه لوکس و ارزشمند با استفاده از سرمایهگذاران بخش خصوصی توجه ویژه شود.
سرویس خبری: صنایع تبدیلی و تکمیلی کشاورزی
منبع: ایسنا
