یک کارآزمایی بالینی نشان داد “سلنیوم” نمی‌تواند قند و چربی خون را تنظیم کند

«سندرم متابولیک»؛ مجموعه‌ای از اختلالات شامل چاقی شکمی، عدم تحمل گلوکز، پرفشاری خون، بالا بودن تری‌گلیسیرید و پایین بودن کلسترول (HDL) است. این سندرم خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی و دیابت نوع دو را افزایش می‌دهد.

در دهه اخیر شیوع سندرم متابولیک در سراسر جهان افزایش داشته است که شاید این افزایش در نتیجه شیوه زندگی مدرن باشد. عوامل متعددی مثل رژیم غذایی نامناسب، کاهش فعالیت بدنی، از جمله عوامل مستعدکننده افراد برای ابتلا به سندرم متابولیک است.

برخی از اجزای سندرم متابولیک با افزایش تولید گونه‌های فعال اکسیژن و نیتروژن، باعث ایجاد شرایط استرس اکسیداتیو در بدن می‌شوند. تحقیقات متعددی نقش بالقوه آنتی‌اکسیدان‌های رژیمی را در برابر استرس اکسیداتیو و عوارض آن گزارش کرده‌اند. از جمله این آنتی‌اکسیدان‌ها «سلنیوم» است .

بر همین اساس پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با انجام مطالعه‌ای، اثر بخشی سلنیوم را در پایداری قند خون و شاخص‌های مرتبط با چربی در زنان مبتلا به سندرم متابولیک بررسی کردند.

این پژوهش به صورت کارآزمایی بالینی تصادفی دو سو کور، در شهرستان کیار استان چهار محال و بختیاری از دی‌ماه ۱۳۹۶ تا شهریور ۱۳۹۷ انجام شد. در این تحقیق زنان ۲۰ تا ۴۹ ساله مبتلا به سندرم متابولیک که دارای سه مورد از شرایط ابتلا به سندرم اختلال متابولیک بودند مورد بررسی قرار گرفتند. این شرایط شامل: اختلال در قند خون ناشتا، اختلال در چربی خون و چاقی شکمی بود.

افراد به صورت تصادفی به دو گروه دریافت کننده سلنیوم و دارونما تقسیم شدند و گروه سلنیوم ۲۰۰ میکروگرم کپسول سلنیوم و گروه دارونما، کپسول دارونما که حاوی ۲۰۰ میکروگرم دکستروز (نوعی قند ساده) بود، به مدت هشت هفته دریافت کردند.

در این تحقیق قد و وزن افراد و میزان شاخص توده بدنی (‌BMI) افراد محاسبه شد و همچنین در ابتدا و انتهای مطالعه میزان قند خون ناشتا، HDL، LDL، کلسترول توتال، تری‌گلیسیرید و انسولین ناشتای آن‌ها از طریق آزمایش خون مورد بررسی قرار گرفت.

در این مطالعه پس از هشت هفته مصرف سلنیوم، هیچ تغییری در متغیرهای بررسی شده قند و چربی خون مشاهده نشد.

پژوهشگران این مطالعه پیشنهاد کردند که در مطالعات آینده برای کسب نتایج دقیق‌تر و اثربخشی سلنیوم بر شاخص‌های قند خون، کارآزمایی‌های بالینی با حجم نمونه وسیع‌تر انجام گیرد. همچنین در خصوص اثر مکمل سلنیوم در پروفایل لیپیدی، انجام پژوهش‌هایی با مدت زمان طولانی‌تر پیشنهاد می‌شود.

در انجام این مطالعه، زینب ملک‌پور شهرکی، محمدرضا مراثی و محمدحسن انتظاری؛ پژوهشگران دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، مشارکت داشتند.

یافته‌های این مطالعه به صورت مقاله علمی با عنوان «بررسی اثر مکمل‌یاری سلنیوم در هموستاز گلوکز و پروفایل لیپیدی زنان مبتلا به سندرم متابولیک: کارآزمایی بالینی تصادفی دو سو کور، کنترل‌شده با دارونما» در مجله تحقیقات نظام سلامت، منتشر شده است.

سرویس خبری : علمی-تغذیه و سلامت