طبیعیترین بستری که باعث شده تا شغل بیشتر ساکنان روستاهای کردستان، دامداری خرد و کلان باشد وجود مراتع غنی و سرسبزی است که در بیش از نیمی از سال خوراک مورد نیاز دامها را فراهم میکند و بهرهبرداران را وابسته به مرتع کرده است.
مراتع استان با مساحت یک میلیون و ۴۱۴ هزار هکتار، معادل ۴۸ درصد کل سطح استان در غرب، شمال، شمال شرقی و جنوب غربی استان قرار دارد اما این پوشش مرتعی هر چه از سمت غرب استان به طرف شرق حرکت کنیم، بدلیل خصوصیات ویژه حاکم بر منطقه از سطح آن کاسته میشود، به گونهای که نیمه شرقی استان را دشتهای کشاورزی تشکیل میدهد.
سطح مراتع استان حدود ۱.۶ درصد کل مراتع کشور را شامل میشود و مراتعی با خصوصیات منحصر بفرد وجود دارد که میتواند به عنوان آشیانههای اکولوژیکی و منبع با ارزش ذخیره ژنتیکی مورد توجه قرار گیرد.
وسعت مراتع نیمه متراکم در استان حدود ۵۳۲ هزار هکتار بوده و توان تولیدی آن حدود ۴۵۰ کیلوگرم علوفه قابل بهره برداری در هر هکتار و وسعت مراتع کم تراکم در سطح استان قریب به ۳۹۲ هزار هکتار بوده که این نوع از مراتع از توان تولیدی علوفه قابل برداشت به میزان کمتر از ۲۵۰ کیلوگرم در هکتار برخوردار است.
مراتع کم تراکم حدود ۲۸ درصد از کل سطح مراتع استان را به خود اختصاص داده و در نواحی شرقی استان از جمله شهرستان های قروه، دهگلان، بیجار و بخشی از شهرستانهای سنندج و کامیاران گسترش یافته است. همین وسعت و غنی بودن مراتع باعث شده تا دامداری در این استان رونق یابد.
کردستان از سال گذشته شروع به اجرای طرح پیشران افزایش تولید گوشت قرمز کرده و براساس این طرح، افزایش ۱۳ هزار تنی گوشت قرمز در دستور قرار گرفته که تاکنون یک هزار و ۵۰۰ تن شامل ۱۱.۵ درصد آن محقق شده است.
در پایان سال پنجم این طرح میزان تولید گوشت قرمز استان از ۲۷ هزار تن فعلی به ۴۰ هزار تن میرسد تا گامی در تامین ۱۳ درصدی واردات سالانه ۱۰۰ هزار تنی گوشت قرمز کشور باشد.
جمعیت دامی استان کردستان حدود ۲ میلیون و ۲۱۰ هزار راس دام سبک (گوسفند و بز) و ۲۰۰ هزار راس دام سنگین (گاو و گوساله) است، این استان یکی از مناطق دام خیز و دامپرور کشور محسوب میشود که تولید سالانه آن حدود ۲۴ هزار تُن گوشت قرمز و ۲۵۰ هزار تن شیر است.
تولید ۲.۳ درصد تولید شیر کشور در کردستان
رییس سازمان جهاد کشاورزی کردستان با بیان اینکه از جمعیت هشت میلیون و ۲۰۰ هزار راس دام موجود در واحدهای صنعتی و نیمه صنعتی استان، سالانه ۱۱ میلیون تن شیر استحصال میشود، افزود: این جمعیت در استان ۱۹ هزار و ۳۰۰ راس دام سنگین با تولید ۲۵۰ هزار تن شیر است.
محمد فرید سپری اضافه کرد: ۳۰ مرکز جمع آوری شیر در استان فعال است که روزانه ۱۰۰ تن شیر در این واحدها جمع آوری میشود و ۱۲ کارخانه تولید فرآوردههای لبنی نیز با ظرفیت ۱۹۳ هزار تن نیز ۶۵۰ تن در روز شیر جذب می کنند.
وی مصرف ۱۴۰ واحد ماست بندی در استان را هم ۵۰ تن اعلام کرد و اظهار داشت: یکی از برنامههای جهاد کشاورزی برای تولید شیر سالم با بار میکروبی کم و تولید گوشت و تلیسه، توسعه واحدهای بزرگ گاوداری است.
رییس سازمان جهاد کشاورزی کردستان ادامه داد: در حال حاضر این استان ۲.۳ درصد از تولید شیر کشور را بر عهده دارد و در صدد افزایش این سهم هستیم.
افزایش ۵۰۰ تنی ظرفیت تولید گوشت در کشور
امروز یکی از بزرگترین واحدهای پرورش دام سنگین غرب کشور در قروه به بهره برداری رسید، طرحی که بنیاد مستضعفان برای اجرای آن یک هزار و ۴۰۰ میلیارد ریالی توسط بنیاد مستضعفان اجرا و برای ۴۲۵ نفر بصورت مستقیم و غیر مستقیم شغل ایجاد کرده است، با بهرهبرداری از این طرح ۳۷ هزار تن به ظرفیت تولید سالانه شیر و ۵۰۰ تن به ظرفیت تولید گوشت زنده کشور افزوده شد.
بخشی از این واحد دامپروری هم به تولید خوراک دام اختصاص دارد که سالانه ۱۷ هزار و ۵۰۰ تن خوراک دام تولید میکند؛این واحد علاوه بر اینکه در افزایش تولید شیر و گوشت در استان کردستان و کشور، توانسته نقش داشته باشد، برای بسیاری از جوانان جویای کار هم شغل ایجاد کرده است.
میلاد عبدالملکی یکی از ۴۲۵ نفری است که در واحد پرورش دام دشتگل قروه مشغول به کار شده است. او قبلا بیکار بوده و حالا میتواند حقوقی بر مبنای قانون کار داشته باشد و بیمه هم بشود.
علی حنیفی هم که هفت سال بیکاری کاملاً اذیتش کرده بود در این واحد دست به کار شده است و از امنیت کار و پایداری شغلش راضی است.
تولید شیر در قروه به ۴۳ هزار تن در سال رسید
مدیر جهاد کشاورزی قروه ظرفیت تولید سالانه شیر در این شهرستان را ۴۰ هزار تن اعلام کرد و افزود: در قروه سالانه ۴۰ هزار تن شیر و چهار هزار و ۵۰۰ تن گوشت در سال تولید میشود که با راهاندازی بزرگترین واحد پرورش دام شیری و مولد غرب کشور سه هزار تن به ظرفیت تولید شیر و ۳۰۰ تن هم به ظرفیت تولید گوشت افزوده میشود.
خسرو کریمی پناه با بیان اینکه تولید تلیسه یکی از مهمترین نیازهای شهرستان است، اضافه کرد: این واحد میتواند سالانه ۷۰۰ رشد تلیسه پرورش دهد.
حالا شهرستان قروه اگرچه از نظر آبهای روان نسبت به دیگر شهرستانهای کردستان کمی فقیرتر است اما زمینهای فراهم شده تا دامداری در آن توسعه یابد و شهرستانی که در کشاورزی هم حرف برای گفتن دارد، بزرگترین واحد پرورش دام را هم در دامان خود جای دهد.
تلاش برای توسعه کردستان در حوزه دامپروری
رییس بنیاد مستضعفان کشور گفت: بنیاد مستضعفان در عرصه های مختلف و متنوع اقتصاد کشور فعال شده که یکی از عرصهها در زمینه کشاورزی و دامپروری است.
سید پرویز فتاح افزود: دامپروری اگرچه در ظاهر بازدهی کمتری دارد اما در شرایط موجود که کشور از نظر فشارهای اقتصادی و نوسان قیمت گوشت و لبنیات در شرایط سختی به سر میبرد، بنیاد به صورت جدیتر و با عزمی راسختر از قبل وارد این عرصه شده است و این حرکت بنیاد مستضعفان به سیاستهای کلی نظام برمیگردد که بر امنیت غذایی مردم تاکید دارد.
وی با بیان اینکه بر اساس آخرین یافته های روز دنیا در شرکتهای زیر نظر این نهاد ۱۰۰ هزار راس دام سنگین در حال پرورش است، افزود: تا پایان امسال چند طرح دیگر دامپروری در نقاط مختلف کشور هم بهره برداری میرسد و تا خودکفایی کامل و رفع نیازهای کشور در این زمینه پیش خواهیم رفت.
فتاح یادآور شد: همه ارکان نظام اعم از دولت و مجلس موافق طرحهای بنیاد مستضعفان هستند و راه را هموار میکنند.
وی میزان راندمان تولید شیر در واحدهای زیر نظر بنیاد مستضعفان را هم در تزار بین المللی و حتی بالاتر از آن دانست و افزود: مسیر دانشبنیان گروه کشاورزی و دامپروری بنیاد مستضعفان نتیجه سالها تحقیق است که مبتنی بر اصول فنی و علمی، واحدهایی را راهاندازی کرده است.
رییس بنیاد مستضعفان تاکید کرد: این مسیر را در نقاط مختلف استان و به صورت ویژه در کردستان دنبال میکنیم چرا که شرایط بسیار خوبی دارد و در حال توسعه است.
فتاح گفت: درصدد توسعه یکی از کارخانجات لبنیات کردستان تحت پوشش بنیاد مستضعفان هستیم که در حال حاضر لبنیات مورد نیاز چند استان همجوار را تامین و توزیع میکند.
تلاش برای توسعه براساس ظرفیتها
کاری را که بنیاد مسضعفان در کشور شروع کرده و اقدام به اجرای طرحهای مهم صنعتی، دامپروری، زراعت و کشاورزی کرده، بسیار ارزشمند است، چراکه زمینه را برای اشتغالزایی و توسعه در مناطق کمتر برخورار و محروم کشور فراهم کرده و این مهم راه را برای رونق اقتصادی چنین مناطقی هموارتر میکند.
به طور قطع این اقدامات در موازات فعالیتهای دولت و کمی برای دولتمردان در راستای کمک به تحقق اقتصاد مقاومتی و توسعه هرچه بیشتر نقاط مختلف کشور است، گامی که در صورت ورود جدی بخش خصوصی استوارتر برداشته خواهد شد.
در استان کردستان نیز با همت نهادی مانند بنیاد مستضعفان، کمک دولت و بخش خصوصی، میتوان براساس ظرفیتهای موجود، از جمله در بخشهای دامپروری و کشاورزی، اقدام به راهاندازی طرحهایی پیشران کرد و از این طریق زمینه فعالیت تعداد زیادی افراد جویای کار و ایجاد ثروت و درآمد را فراهم کرد.
استان کردستان با یک میلیون و ۶۰۳ هزار نفر جمعیت، دارای ۱۰ شهرستان، ۲۹ شهر، ۳۱ بخش، ۸۶ دهستان و یک هزار و ۶۷۷ روستای دارای سکنه است.
سرویس خبری : دام ، طیور و آبزیان
