عبارت چربی ترانس معمولا ذهن افراد را به سمت فستفودهای ناسالم و تنقلات بستهبندیشده میبرد. سالهاست متخصصان سلامت هشدار میدهند که چربیهای ترانس خطر بیماریهای قلبی را افزایش میدهند و این هشدار درباره نوع صنعتی آن که در روغنهای نیمههیدروژنه وجود دارد، همچنان معتبر است.
اما نتایج مرور پژوهشی جدید نشان میدهد که چربیهای ترانس طبیعی موجود در محصولات لبنی داستان متفاوتی دارند. شیر، ماست، پنیر، کره و سایر محصولات لبنی بهطور طبیعی مقدار کمی چربی ترانس دارند، چون از حیواناتی مانند گاو، گوسفند و بز به دست میآیند. این چربیها در فرایند گوارش این حیوانات بهطور طبیعی تولید میشوند و در کارخانهها ساخته نمیشوند.
پژوهشگران میخواستند دریابند که آیا این چربیهای ترانس طبیعی همان خطرات نوع صنعتی را به همراه دارند یا خیر. برای این کار، نتایج ۲۲ پژوهش قبلی که شامل هزاران شرکتکننده از اروپا، کانادا و آمریکا بود را بررسی کردند.
آنان ابتدا ۱۰ پژوهش بالینی کنترل شده را بررسی کردند. در این آزمایشها، شرکتکنندگان محصولاتی لبنی با میزان بالاتر چربی ترانس طبیعی مصرف کردند و پژوهشگران تغییرات کلسترول خون و سایر شاخصهای مرتبط با بیماری قلبی را تحت نظر گرفتند. حتی زمانی که افراد مقدار نسبتا زیادی چربی ترانس طبیعی از لبنیات مصرف کردند، هیچ تغییر مهمی در سطح چربیهای خون در مقایسه با لبنیات معمولی مشاهده نشد.
پژوهشگران در مرحله بعد، ۱۲ پژوهش بلندمدت جمعیتی را بررسی کردند که طی سالها وضعیت سلامت افراد را دنبال کرده بودند. این پژوهشها سطح چربیهای ترانس لبنی را در خون افراد شرکتکننده اندازهگیری و بررسی کردند که آیا افراد بعدها دچار بیماری قلبی، سکته، مرگهای قلبی-عروقی یا دیابت نوع ۲ شدهاند یا خیر. در این بخش نیز هیچ شواهدی پیدا نشد که نشان دهد سطح بالاتر چربی ترانس طبیعی لبنی خطر این بیماریها را افزایش میدهد.
یان گیونس، پژوهشگر این پژوهش از دانشگاه «ریدینگ» (Reading) اظهار کرد: بسیاری از مردم با شنیدن واژه چربی ترانس تصور میکنند همه انواع آن خطرناک هستند اما نتایج پژوهش کنونی نشان میدهد، منبع چربی حائز اهمیت است. چربیهای ترانس صنعتی همچنان مضر هستند و باید تا حد امکان از مصرف آنها پرهیز شود، اما چربیهای ترانس طبیعی موجود در لبنیات به نظر نمیرسد همان خطرات را به همراه داشته باشند.
این یافتهها میتواند به بهبود برچسبگذاری مواد غذایی و درک عمومی کمک کند. بسیاری از افراد مصرف لبنیات را کاهش دادهاند چون تصور میکردند که همه چربیهای ترانس به یک اندازه ناسالم هستند، اما نتایج پژوهش کنونی نشان میدهد، چنین نگرانیهایی پشتوانه علمی محکمی ندارند.
با این حال، کارشناسان توصیه کردند: لبنیات در حد متعادل و در چارچوب رژیم غذایی سالم مصرف شود. هیچ ماده غذایی بهتنهایی تعیینکننده سلامت قلب نیست. ورزش منظم، عدم استعمال دخانیات، کنترل فشار خون و داشتن رژیم غذایی متعادل همچنان مهمترین عوامل کاهش خطر بیماریهای قلبی هستند.
پژوهشگران با ترکیب آزمایشهای کنترلشده و پژوهشهای بزرگ همگروهی آیندهنگر، تاثیرات کوتاهمدت بیولوژیکی و همچنین پیامدهای بلندمدت بیماریها را بررسی کردند و این ترکیب باعث افزایش اطمینان به نتایج شده است.
مدیکال نیوز گزارش کرد، با این حال، بیشتر شواهد بهصورت مشاهدهای بود و تحقیقات بیشتری لازم است تا مشخص شود که آیا انواع مختلف محصولات لبنی یا الگوهای تغذیهای متفاوت میتوانند نتایج را تغییر دهند یا خیر. در مجموع، این نتایج نشان میدهد، چربیهای ترانس طبیعی لبنی نباید با چربیهای ترانس صنعتی مضر اشتباه گرفته شوند.
نتایج این پژوهش در نشریه «تحقیقات تغذیه» (Nutrition Research) منتشر شده است.
منبع:ایسنا
