نوشابهخورهای رژیمی دلایل خاص خودشان را برای علاقه به این نوشیدنیها دارند گاهی طعمشان، گاهی هم بدون قند بودنشان.
اما مهم است که میزان مصرفتان را کنترل کنید. اخیراً رپر معروف، فَت جو، اعتراف کرد که روزانه بین ۳۰ تا ۴۰ قوطی دایت پپسی مینوشد؛ این سوال را پیش آورد که چقدر نوشابه رژیمی زیاد است؟ برای پاسخ به این سوال نظرات متخصصان را بررسی کردیم تا بدانیم مصرف زیاد نوشابه رژیمی چه تأثیری بر بدن دارد.
انواع شیرینکنندههای مصنوعی در نوشابه رژیمی
ونسا ریسِتو، متخصص تغذیه و مدیرعامل شرکت Culina Health می گوید: «شیرینکنندههای مصنوعی یا در آزمایشگاه ساخته میشوند یا از منابع گیاهی گرفته میشوند،» اما همه اینها فرآوری شدهاند. «هرکدام شدت شیرینی متفاوتی دارند به همین دلیل فقط مقدار کمی از آنها استفاده میشود.»
معمولاً نوشابههای رژیمی از یک یا ترکیبی از این شیرینکنندهها ساخته شدهاند:
آسپارتام: حدود ۲۰۰ برابر شیرینتر از شکر است و در دستگاه گوارش به اسیدآمینهها تجزیه میشود.
سوکرالوز: از شکر ساخته شده اما بدن آن را به عنوان شکر پردازش نمیکند.
ساکارین: یکی از قدیمیترین شیرینکنندهها است که جایگزین شکر میشود.
آسسولفام پتاسیم (Ace-K): معمولاً با شیرینکنندههای دیگر ترکیب میشود تا طعم بهتری ایجاد کند.
استویا: گزینه گیاهی که تأثیر کمی روی قند خون دارد.
میوه راهب (Monk fruit): گزینه گیاهی دیگر که معمولا با شیرینکنندههای دیگر ترکیب میشود.
آیا بعضی شیرینکنندهها بهتر از بقیهاند؟
ریسِتو میگوید: «همه اینها در مقادیر معمولی بیخطر هستند. اما برخی افراد شیرینکنندههای گیاهی مانند استویا یا میوه راهب را ترجیح میدهند چون حس میکنند طبیعیترند و شاید تأثیر کمتری روی میکروبیوم روده داشته باشند.»
دکتر آدام پرلمن، مدیر پزشکی شرکت Pendulum Therapeutics، اضافه میکند که هیچکدام از این شیرینکنندهها «سالم» محسوب نمیشوند، اما برخی ممکن است ملایمتر باشند. «مثلاً سوکرالوز و ساکارین ممکن است باعث تغییراتی در باکتریهای روده شوند که میتواند روی کنترل قند خون تأثیر بگذارد.»
مصرف زیاد نوشابه رژیمی چه تأثیری بر بدن دارد؟
دکتر پرلمن میگوید: «حتی بدون قند، مصرف چند قوطی در روز با خطرهای بالاتر دیابت نوع ۲، بیماری قلبی و سکته مرتبط است.» مصرف زیاد ممکن است با گذشت زمان به افزایش وزن، مشکلات قلبی و مشکلات قند خون منجر شود.
ریسِتو توضیح میدهد: «شیرینکنندههای مصنوعی مثل آسپارتام، سوکرالوز و ساکارین میتوانند واکنش بدن به گلوکز را تغییر دهند. آنها گیرندههای طعم شیرینی را تحریک میکنند و بدن را برای دریافت کالری آماده میکنند؛ اما وقتی کالری دریافت نمیشود، حساسیت انسولین کاهش مییابد و تنظیم قند خون سختتر میشود.»
تغییر در باکتریهای روده میتواند سوخت و ساز قند را مختل کرده و التهاب را افزایش دهد که هر دو عامل خطر برای دیابت نوع ۲ هستند.
تأثیرات روی سلامت قلب
این تغییرات هورمونی و متابولیکی میتوانند تریگلیسیریدها را افزایش داده و کلسترول خوب (HDL) را کاهش دهند. همچنین، مصرف مزمن شیرینکنندهها و افزودنیهای نوشابه میتواند به پوشش رگهای خونی آسیب زده و باعث افزایش فشار خون و خطر آترواسکلروز شود.
این آسیب به عروق میتواند خطر بیماری رگهای کوچک و اختلال در عملکرد عروقی را بالا ببرد و در نهایت به افزایش فشار خون، دیابت و سکته منجر شود.
آیا شیرینکنندهها باعث پرخوری میشوند؟
بله، شیرینکنندهها ممکن است باعث شوند که افراد بیشتر غذا یا شیرینی بخورند. وقتی طعم شیرینی میچشید، بدن انتظار دریافت انرژی دارد، اما وقتی کالری نمیرسد، سیگنالهای گرسنگی افزایش مییابد و باعث پرخوری میشود.
همچنین، فعال شدن چرخه دوپامین در مغز پس از خوردن شیرینی بدون دریافت کالری واقعی، باعث میشود حس رضایت ناقص باشد و تمایل به خوردن شیرینی و کربوهیدرات بیشتر افزایش یابد.
سایر نگرانیها
نوشابه رژیمی اسیدی است و میتواند باعث فرسایش دندانها شود.کافئین موجود در آن هم میتواند باعث اضطراب، سردرد و مشکلات خواب شود. برخی افراد ممکن است از گازدار بودن یا شیرینکنندهها دچار نفخ یا ناراحتی معده شوند و کافئین در برخی افراد اشتهای شیرینی را افزایش دهد.
پس چقدر نوشابه رژیمی زیاد است؟
بیشتر متخصصان میگویند روزانه یک قوطی یا چند قوطی در هفته کافی است و بهتر است آب یا نوشیدنیهای بدون شکر انتخاب اصلیتان باشد.
ریسِتو میگوید: «نوشابه رژیمی را بیشتر به عنوان نوشیدنی گاهبهگاه در نظر بگیرید، نه منبع اصلی آبرسانی. برای اکثر افراد یک قوطی در روز مشکلی ندارد اما چند قوطی در هفته بهتر است. نوشیدنیها را تنوع دهید و با آب، آب گازدار یا نوشیدنیهای بدون شکر جایگزین کنید.»
منبع:سلامت نیوز
