دولت در قانون بودجه ۱۴۰۴ با کاهش اعتبار بخش کالاهای اساسی از جمله نهادههای دامی به دنبال کاهش هزینههای خود بود؛ اما این امر منجر به هزینه سنگینتر و نابهسامانی بازار به ویژه در نیمه دوم سال شد.
نهادههای دام و طیور یکی از الزامات آرامش بازار کالاهای اساسی از گوشت تا لبنیات است. نابهسامانی این محصولات التهاب را در سایر بازارها به دنبال خواهد داشت.
در نتیجه صرفهجویی ارزی بخش کشاورزی، واردات نهادههای دامی دچار اختلال شد ضمن این که بخشی از اعتبارات امسال این محصولات صرف بدهی سال قبل شد. به گفته برخی تأمین کنندگان نهاده دامی، خرید اعتبار بدون پرداخت پول آن حتی باعث شد تا تجار خارجی از فروش نهاده دامی به طرف ایرانی خودداری کنند. همچنین در این بستر نیز تجار بزرگ با قدرت مالی، و پیش بینی که داشتند خرید نهاده دامی را انجام دادند؛ اما با این تفاوت که کشتیها حامل بار در بنادر کشورهای همسایه ماندگار شدند. آنها به دنبال سود بیشتر از این بازار ملتهب، مبادرت به این امر کردند.
در نهایت رصد هفتگی بازار کالاهای اساسی نشان میدهد، نوسان قیمتی فرآوردههای لبنی به دو بازار گوشت مرغ و تخم مرغ نیز سرایت کرده و شاهد نرخهای متفاوت در این بازار هستیم. به عنوان مثال، ممکن است گوشت مرغ در یک هفته ۳ بار تغییر کند و این رفت و برگشت بین قیمت مصوب و نرخ ۱۵۵ هزار تومان در هر کیلو گرم، منجر به سردرگمی مردم شده است.
جولان دلالها و نابهسامانی بازار نهاده
حبیب اسدالهنژاد، مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران در خصوص این نوسان قیمتی در بازار گوشت مرغ که در نیمه دوم سال نمود زیادی پیدا کرده است، گفت: مرغداریها در تأمین نهادههای دامی شرایط سختی را میگذرانند و متأسفانه سویا دو برابر قیمت مصوب بازارگاه در حال تهیه شدن است.
وی افزود: با وجود زیان، مرغداران محصولات خود را به قیمت مصوب ۱۳۷.۵۰۰ تومان عرضه میکنند و اگر افزایش قیمتی در بازار وجود دارد مربوط به شبکه توزیع است.
این مسئول صنفی با بیان این که قیمت مصوب روی کاغذ است، گفت: این نرخ اعتباری ندارد زیرا مرغداران به شرطی قیمت مصوب را پذیرفتند که نرخ نهاده دامی نیز با قیمت مصوب توزیع شود.
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران با بیان این که بازارگاه محل جولان دلالها شده است، تصریح کرد: اگر دان مورد نیاز مرغداریها با قیمت مصوب تأمین نشود طی روزهای آینده، با کاهش عرضه مواجه خواهیم بود و نابهسامانی در بازار این محصول پروتئینی بیشتر و قیمتها بالاتر میرود.
وی گفت: البته این امر هم طبیعی است زیرا هر جا با کاهش عرضه روبهرو شویم قیمتها روند افزایشی به خود میگیرد. در چنین شرایطی واحدهای مرغداری چارهای جز افزایش قیمت نخواهند داشت، در غیر این صورت باید تعطیل کنند.
اسدالهنژاد با اشاره به الزام توزیع نهاده دامی از طریق شرکت پشتیبانی امور دام اظهار کرد: چند روزی است که اعلام شده برای حذف دلالها و عوامل توزیع که باعث رانت و التهاب در این بازار شدهاند، قرار است نهاده دامی از طریق شرکت پشتیبانی امور دام انجام شود. حتی این تغییر هم مشکلی را حل نکرده و فقط روند توزیع نهاده دامی را بسیار کندتر از قبل کرده است؛ ضمن این که نهادهای هم در بازارگاه عرضه نشده است.
تفاوت قیمت مصوب نهاده دامی با بازار آزاد
مدیرعامل اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی ایران با اشاره به افزایش چند برابری قیمت نهادههای دام و طیور در بازار آزاد، عنوان کرد: در حالی که قیمت مصوب ذرت ۱۱.۳۰۰ هزار تومان است مرغدار به دلیل عدم عرضه از طریق بازارگاه باید آن را با نرخ ۳۴ تا ۳۵ هزار تومان از بازار آزاد تهیه کند. همچنین سویا که بین ۴۴ تا ۴۵ هزار تومان در بازار آزاد به فروش میرسد قیمت مصوب آن ۲۰.۹۰۰ تومان است.
این مسئول صنفی با بیان این که با تمام این چالشها مرغدار در حال عرضه گوشت مرغ به نرخ مصوب است و باید با همان نرخ هم به دست مصرف کننده برسد، گفت: اگر این پروتئین حیوانی با قیمت بالاتر به فروش میرسد به دلیل ضعف در بخش نظارت است نه تولید.
نبود نهاده، مرغها را زودتر راهی کشتارگاه کرد
وی درباره آمار جوجهریزی هم اعلام کرد: جوجهریزی بر اساس برنامهها ادامه دارد و حتی جلوتر از برنامهها جوجهریزی میشود اما مسئله این است که در صورت عدم تأمین نهاده دامی به میزان کافی جوجهریزی هم روند کاهشی خواهد داشت.
مدیرعامل اتحادیه صنفی مرغ گوشتی کشور در پایان از کاهش وزن مرغهای در حال کشتار گفت و اظهار کرد: عدم تأمین کافی نهاده دامی سبب شده تا مرغداران مرغها را پیش از وزن استاندارد که حدود ۲.۶ تا ۲.۷ کیلو گرم است راهی کشتارگاه کنند. این مرغها بین ۲.۲ تا ۲.۳ کیلو گرم وزن دارند و حدود ۱۵ درصد کاهش گوشت مرغ در بازار به این موضوع برمیگردد.
منبع:خبرگزاری مهر
