بررسی متوسط میزان مصرف برنج ایرانی در میان ثروتمندان به نسبت ضعیفترین قشر جامعه و دهکهای هزینهای در بازه سالهای 95 تا 99 نشان میدهد مصرف برنج ایرانی در مناطق شهری و روستایی رویه متفاوتی دارد، در برخی مناطق روستایی به دلیل کشت برنج و مصرف آن توسط خانوار و برآورد هزینه آن به قیمت بازاری، مصرف برنج ایرانی وجود دارد؛ اما در مناطق شهری خانوار این محصولات را باید خریداری کند.
* ثروتمندان 17 برابر بیشتر از فقرا برنج ایرانی خوردند
براساس دادههای مرکز آمار، نسبت هزینه دهک دهم (ثروتمندترین) به دهک اول (فقیرترین) در مناطق شهری در سال 95 حدود 22 برابر بوده که در سال 99 به 17 برابر رسیده است. در مناطق روستایی این نسبت از 87 برابر در سال 95 به 64 برابر در سال 99 رسیده است.
به عبارت دیگر ثروتمندان مناطق شهری به نسبت فقرا حدود 17 برابر بیشتر برای خرید برنج هزینه کردهاند که البته نسبت به سال 95، روند کاهشی دارد.
* سیر تدریجی افزایش مصرف برنج ایرانی میان دهک یک تا 9
طبق نمودار ارائه شده در مناطق شهری برای سال 99، مصرف دهک دهم به نسبت دهک نهم به طور معناداری رشد دارد. درحالی که روند مصرف دیگر دهکها منطقی به نظر میرسد و افزایش تدریجی دارد. همچنین این نسبت برای مناطق روستایی جهش قابل ملاحظهای داشت و هزینه خرید حدود 1.5 میلیون تومان به 4.5 میلیون تومان افزایش یافت.
سال 99 در مناطق شهری دهک اول برای مصرف برنج ایرانی حدود 200 هزار تومان هزینه کرده در حالی که دهک دهم بیش از 3 میلیون و 200 هزار تومان سهم داشته که نسبت آن 16.6 برابر است.
در همین سال نسبت گفته شده برای مناطق روستایی 63.5 برابر شد. به عبارت دیگر فقیرترین دهک روستایی حدود 69 هزار تومان و ثروتمندترین دهک 4 میلیون و 360 هزار تومان برای برنج ایرانی هزینه کردهاند.
* وضعیت مصرف برنج خارجی میان دهکها
در ادامه روند تغییرات هزینه برنج خارجی را در دهکهای هزینهای برای سالهای 95 الی 99 نشان میدهد.
در مناطق شهری هزینه برنج خارجی در دهک دهم به نسبت هزینه این کالا در دهک اول در دوره مورد بررسی گاهی کمتر از یک است که خود نشان دهنده عدم تمایل خانوارهای پر درآمد به مصرف برنج خارجی نسبت به خانوارهای کم درآمد است که البته این گونه خانوارها نیازی هم به استفاده از این کالا در سبد خود ندارند.
در مناطق روستایی نسبت هزینه برنج خارجی یک خانوار پردرآمد به نسبت هزینه این کالا برای یک
خانوار کم درآمد بین 4 تا 6 برابر است که به نسبت برنج ایرانی رقم بسیار پایینی است.
نمودارها نیز گویای روند تغییرات در هزینه این کالا در دهکهای هزینهایی هستند.
برعکس ثروتمندترین خانوارهای شهری که سهم مصرف برنج خارجی آنها نسبت به دیگر دهکها کمتر است، در خانوار روستایی دهکهای بالای درآمدی برای خوردن این کالا بیشتر از دهکهای پایین هزینه کردهاند.
نتایج طرح آمارگیری نشان میدهد فاصله هزینه یک سال خانوار شهری برای مصرف برنج خارجی میان دهک ثروتمند و دهک فقیر نزدیک به 0.8 برابر است. این نسبت به خانوارهای روستایی 5.2 برابر محاسبه شد.
در مجموع یک خانوار ضعیف شهری برای خرید برنج ایرانی و خارجی در سال 99، بالغ بر 715 هزار تومان هزینه کرده در حالی که سهم ثروتمندترین حدود 3 میلیون 650 هزار تومان بوده است که به وضوح سطح معیشت و قدرت خرید را در این قلم کالا نشان میدهد.
