به گفته دکتر رابرت اس. براون جونیور، متخصص بیماریهای کبدی در Weill Cornell Medicine، ارتباط میان مصرف تخممرغ و سلامت کبد پیچیدهتر از بسیاری از مواد غذایی است.
او میگوید میوهها، سبزیجات و پروتئینهای گیاهی بهطور کلی برای سلامت کبد مفید هستند، در حالی که مصرف الکل، گوشتهای فوقفرآوریشده و شیرینیهای حاوی قند بالا میتواند به کبد آسیب بزند. تخممرغ اما در نقطهای بین این دو قرار میگیرد.
یکی از مزایای تخممرغ، پروتئین سیرکننده آن است. پروتئین علاوه بر تأمین انرژی، میتواند از پرخوری در ساعات بعدی جلوگیری کند. در یک مطالعه، افراد مبتلا به چاقی که صبحانه خود را با دو تخممرغ شروع کرده بودند، در ادامه روز کالری کمتری نسبت به افرادی که صبحانه حاوی غلات مصرف کرده بودند دریافت کردند.
کولین موجود در تخممرغ نیز برای سلامت کبد اهمیت دارد. دکتر براون میگوید افرادی که کولین بیشتری دریافت میکنند، معمولاً خطر کمتری برای ابتلا به کبد چرب دارند. البته کولین را میتوان از مواد غذایی دیگری مانند ماهی، حبوبات، سویا و سبزیجات خانواده کلم نیز دریافت کرد.
اما بخش چالشبرانگیز ماجرا کلسترول تخممرغ است. تخممرغ کلسترول نسبتاً بالایی دارد و در افرادی که سطح کلسترول خونشان بالاست، مصرف زیاد آن ممکن است نیاز به توجه بیشتری داشته باشد.
بنابراین، پاسخ به این سؤال که «آیا تخممرغ برای کبد مفید است؟» به رژیم غذایی کلی و وضعیت متابولیک فرد بستگی دارد. اگر فرد سالم باشد و رژیم غذایی متنوع و سرشار از مواد مغذی داشته باشد، تخممرغ میتواند جای مناسبی در برنامه غذایی او داشته باشد. اما افراد دارای کلسترول بالا ممکن است بهتر باشد تخممرغ را با دفعات کمتری مصرف کنند.
وقتی تخممرغ میخوریم، چه اتفاقی برای کبد میافتد؟
افرادی که به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال متابولیک (MASLD) مبتلا هستند یا میخواهند از ابتلا به آن پیشگیری کنند، ممکن است درباره تأثیر تخممرغ نگرانی داشته باشند.
نتایج مطالعات در این زمینه یکسان نیست. در یک پژوهش روی ۱۶۹ فرد مبتلا به MASLD و ۷۸۲ فرد سالم، مشخص شد افرادی که دو تا سه تخممرغ در هفته مصرف میکردند، بیش از سه برابر بیشتر از افرادی که کمتر از دو تخممرغ در هفته میخوردند، احتمال ابتلا به MASLD داشتند.
اما مطالعهای بزرگتر با بررسی ۱۴۱۴ نفر نتایج متفاوتی داشت و هیچ ارتباطی میان میزان مصرف تخممرغ و MASLD پیدا نکرد. حتی در این پژوهش مشخص شد کولین موجود در تخممرغ ممکن است اثر محافظتی در برابر کبد چرب داشته باشد.
دلیل این نتایج متناقض چیست؟
به گفته دکتر براون، پاسخ را باید در کل رژیم غذایی و وضعیت سلامت هر فرد جستوجو کرد. سلامت کبد به یک ماده غذایی خاص وابسته نیست.
اگر فردی کلسترول خون پایینی داشته باشد و از سلامت عمومی خوبی برخوردار باشد، مصرف روزانه یک یا دو تخممرغ احتمالاً برای کبد او مشکلساز نخواهد بود. اما در صورت بالا بودن کلسترول، بهتر است مصرف تخممرغ متعادلتر باشد و الزاماً هر روز مصرف نشود.
بهترین صبحانهها برای سلامت کبد
اگر میخواهید صبحانهای مناسب برای کبد داشته باشید، متخصصان توصیه میکنند مصرف کربوهیدراتهای ساده مانند شیرینیهای قندی و نان سفید را محدود کنید.
دکتر براون میگوید قند یکی از عوامل مهم مؤثر در ایجاد MASLD است. همچنین گوشتهای پرچرب مانند سوسیس و بیکن به دلیل داشتن چربیهای اشباعشده میتوانند باعث افزایش تجمع چربی در کبد شوند.
در مقابل، میتوان پروتئین مورد نیاز را از منابعی مانند ماست یونانی، پروتئینهای گیاهی، مغزها و دانهها دریافت کرد.
ترکیب آووکادو با نان سبوسدار نیز میتواند گزینه مناسبی باشد؛ زیرا فیبر بالایی دارد و به ثبات بیشتر قند خون کمک میکند. کنترل قند خون برای کاهش التهاب و جلوگیری از تجمع بیش از حد چربی در کبد اهمیت دارد.
در مورد نوشیدنی صبحانه نیز قهوه و چای میتوانند گزینههای مناسبی باشند. این نوشیدنیها سرشار از پلیفنول هستند که به کاهش التهاب کمک میکنند؛ البته بهتر است مقدار زیادی شکر یا شیرینکننده به آنها اضافه نشود.
در مقابل، آبمیوه برخلاف تصور رایج، الزاماً انتخاب مناسبی برای سلامت کبد نیست. آبمیوه میتواند مقدار زیادی فروکتوز را در مدت کوتاهی وارد بدن کند. خوردن میوه کامل گزینه بهتری است، زیرا فیبر موجود در آن به کنترل بهتر افزایش قند خون کمک میکند.
سلامت کبد به یک ماده غذایی خاص وابسته نیست، بلکه الگوی کلی تغذیه اهمیت دارد. اگر تخممرغ را برای صبحانه انتخاب میکنید، بهتر است آن را در کنار مواد غذایی سالمی مانند نان سبوسدار و سبزیجات مصرف کنید و از ترکیب مداوم آن با بیکن، سوسیس و سایر گوشتهای فرآوریشده پرهیز کنید.
منبع:سلامت نیوز
