یزد سالهاست با بحران کمآبی دست و پنجه نرم میکند؛ اقلیم خشک و محدودیت منابع آبی باعث شده کشاورزی سنتی در فضای باز دیگر پاسخگوی نیاز استان نباشد.
در همین راستا، سیاستهای کلان جهادکشاورزی یزد بر توسعه کشتهای گلخانهای متمرکز شده است تا ضمن حفظ تولید، مصرف آب و انرژی نیز به شکل چشمگیری کاهش یابد.
در این شیوه، گیاهان در محیطی کنترلشده پرورش مییابند و با استفاده از سامانههای نوین آبیاری، هر لیتر آب به صورت بهینه مصرف میشود به طوری که بنا بر آمارهای رسمی، میزان مصرف آب در گلخانهها تا ۸۰ درصد کمتر از کشت در فضای باز است.
این تغییر الگو علاوه بر صرفهجویی در آب، موجب افزایش راندمان تولید، ایجاد اشتغال پایدار و توسعه صادرات محصولات کشاورزی نیز شده و به عنوان راهکاری پایدار برای سازگاری با کمآبی در یزد شناخته میشود.
هم اکنون صنعت عظیم محصولات گلخانهای در استان یزد با سطح زیرکشتی معادل دو هزار و ۲۱۳ هکتار و تولید سالانه ۵۹۷ هزار و ۴۰۴ تن محصول، تنها دو درصد از کل آب مصرفی، پنج درصد از گاز و کمتر از یک درصد برق استان را مصرف میکند.
البته این در حالی است که تولیدات گلخانهای یزد ۳۹ درصد از تولیدات کل بخش کشاورزی استان را شامل میشود که ۲۰ درصد سهم صادرات استان را نیز به خود اختصاص داده است.
محمدرضا غفاریان مدیر باغبانی سازمان جهادکشاورزی استان یزد در این گفتوگو، جزئیات بیشتری از ظرفیتهای کشاورزی گلخانهای این استان را تشریح و تصریح کرد: هرچند استان یزد به لحاظ سطح زیرکشت گلخانهای رتبه چهارم در بین استانهای کشور دارد ولی از حیث میزان تولید محصولات گلخانهای در کشور رتبه دوم را دارد.
وی با بیان این که سطوح زیرکشت گلخانهای استان به تولید سبزی و صیفیجات، گل و گیاهان زینتی، تولید نشاء و دیگر محصولات اختصاص دارد، گفت: بیشترین سطح زیرکشت محصولات گلخانهای در استان متعلق به شهرستانهای یزد، اشکذر و مهریز به ترتیب با در اختیار داشتن ۵۱، ۳۰ و ۶.۳ درصد از مجموع وسعت گلخانههای استان است.
غفاریان، عمده تولیدات گلخانهای استان را نیز گوجه فرنگی و خیار سبز خواند و گفت: این دو محصول به ترتیب هر کدام ۵۰ و ۳۵ درصد از سطح زیرکشت و ۵۸ و ۳۴ درصد از تولیدات استان گلخانهای استان را شامل میشوند.
وی در همین رابطه سطح زیرکشت گوجهفرنگی در استان را یکهزار و ۱۱۵ هکتار و برای خیار سبز ۷۷۹ هکتار اعلام و اضافه کرد: با توجه به سطوح کشت یادشده، تولیدات این دو محصول در استان نیز به ترتیب ۳۴۱ هزار و ۶۷۹ تن گوجهفرنگی و ۵۰۰ هزار و ۵۱۵ تن خیار سبز است.
مدیر باغبانی سازمان جهادکشاورزی استان از صادرات ۶۰ درصدی تولید سالانه سبزی و صیفیجات تولیدی گلخانههای استان خبر داد و گفت: این محصولات به ۱۰ کشور جهان شامل روسیه، ازبکستان، تاجیکستان، قزاقستان، آذربایجان، ارمنستان، عراق، امارات، عمان و قطر صادر میشود.
وی به اشتغال مستقیم ۱۶ هزار نفر در گلخانههای استان به طور مستقیم اشاره کرد و یادآور شد: واحدهای سورت و بستهبندی محصولات گلخانهای استان که هم اکنون شامل ۳۶ واحد با ظرفیت ۳۰۰ هزار تن هستند، علاوه بر اشتغالزایی برای ۸۸۲ نفر، نقش مهمی نیز در پایداری این صنعت در استان داشتهاند.
به گفته غفاریان، علاوه بر آمارهای اشتغال ذکر شده در این دو بخش، ۳۰۰ نفر نیز در قالب ۱۴۵ واحد مجاز فروش نهادههای مورد نیاز این بخش، ۳۰ نفر در ۱۳ کلنیک فعال و نیمهفعال و ۲۹۰ نفر نیز در ۱۴۵ واحد داروخانه گیاهپزشکی در سطح استان مشغول فعالیت هستند.
وی افزود: شش تشکل فعال گلخانهای نیز در استان اعم از تعاونی، انجمن و اتحادیه و صنف کشاورزی با مشارکت دو هزار و ۱۵۷ نفر از گلخانهداران استان فعالیت دارند.
این مسئول با اشاره به تداوم پیگیری سیاست حذف محصولات کشت شده در فضاهای باز و تبدیل اراضی زراعی به گلخانه در استان، خاطرنشان کرد: در این برنامه بلندمدت، نه تنها برداشت آب از منابع زیرزمینی استان افزایشی نیافته بلکه به ازای تولید هر کیلوگرم سبزی و صیفی در بخش گلخانه، میزان آب کمتری نیز مصرف شده است.
وی با تاکید بر این که آب مصرفی گلخانههای استان صرفاً از طریق دو هزار و ۶۰۱ حلقه قنات و چاه کشاورزی که عمدتاً نیز قابل استفاده جهت شرب نیستند، تامین میشود، این میزان را جمعاً ۳۰ میلیون مترمکعب آب در سال خواند و ابراز امیدواری کرد که برنامه استفاده از آب انتقالی از دریای جنوب جهت توسعه بخش کشاورزی استان به زودی محقق شود.
غفاریان در پایان میزان گاز مصرفی در گلخانههای استان را نیز حدود ۴۲۰ میلیون مترمکعب اعلام و تصریح کرد: میزان گاز مصرف شده در بخش کشاورزی استان تنها پنج درصد از مجموع گاز مصرفی استان را شامل میشود.
منبع:ایسنا
