علیاکبر داودیراد در این گفتوگو اظهار کرد: توسعه و اصلاح ارقام بذر متناسب با شرایط اقلیمی، افزایش مقاومت در برابر آفات و بیماریها و ارتقای بهرهوری آب از جمله ضرورتهای اساسی در مسیر پایداری تولیدات کشاورزی به شمار میرود. تولید بذرهای گواهیشده در کشور یکی از محورهای راهبردی در ارتقای بهرهوری بخش کشاورزی به شمار میرود و برنامهریزیها در این حوزه با هدف افزایش سهم بذرهای استاندارد در چرخه تولید دنبال میشود.
وی با اشاره به جایگاه استان در تولید برخی محصولات راهبردی اظهار کرد: در حوزه گندم و جو، فعالیتهای تولید بذر با همکاری مؤسسات تخصصی در حال انجام است، اما در محصول لوبیا، استان نقش محوری و راهبردی داشته و در سطح ملی نیز بهعنوان یکی از قطبهای اصلی شناخته میشود.
داودیراد با بیان اینکه سالانه حدود ۴۹ تن بذر هستههای اولیه و پایهای در مجموعه تحت مدیریت تولید میشود، افزود: این میزان تولید در قالب ۳۸ محصول شامل گندم آبی و دیم، جو آبی و دیم و انواع لوبیا از جمله لوبیا سفید، قرمز و چیتی انجام میشود و از نظر فنی و علمی، یکی از بخشهای مهم تأمین بذر کشور محسوب میگردد.
وی ادامه داد: بخش قابل توجهی از کشاورزان پیشرو و بهرهبردارانی که نگاه اقتصادی و علمی به کشاورزی دارند، به استفاده از این بذرها روی آوردهاند و حساسیت آنان نسبت به کیفیت بذر، نشاندهنده اهمیت این نهاده در افزایش عملکرد تولید است.
سرپرست مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان، با اشاره به چالش بذر خودمصرفی تصریح کرد: یکی از مسائل مهم بخش کشاورزی، تداوم استفاده از بذرهای خودمصرفی است که باید بهعنوان یک مسئله فرهنگی و ساختاری مورد توجه قرار گیرد و با برنامهریزی اصولی، سهم آن کاهش یابد. استفاده از بذر برداشتشده توسط کشاورز، میتواند موجب انتقال آفات و بیماریها، کاهش خلوص ژنتیکی، افزایش علفهای هرز و افت عملکرد محصول شود، در حالی که بذرهای گواهیشده از نظر خلوص ژنتیکی، یکنواختی، مقاومت و بهرهوری در سطح بالاتری قرار دارند.
داودیراد با تشریح زنجیره تولید بذر گفت: بخش اصلاح بذر مسئول تولید ارقام جدید است، بخش ثبت و گواهی بر فرآیند تولید و توزیع نظارت میکند و شرکتهای تولید بذر نیز وظیفه تکثیر و رساندن بذر استاندارد به کشاورزان را بر عهده دارند. نظارت بر تولید نهال نیز از وظایف مهم این مجموعه است و نهالستانها پس از بررسی اصالت و کیفیت، با لیبلهای استاندارد از جمله لیبل سبز و آبی تأیید و عرضه میشوند که نشاندهنده سطح کیفی آنهاست.
وی در تشریح جایگاه بذر گواهیشده افزود: ارقام اصلاحشده و گواهیشده با برخورداری از خلوص ژنتیکی بالا، موجب افزایش درصد جوانهزنی، بهبود استقرار مزرعه، کاهش مصرف بذر در واحد سطح، کاهش شیوع بیماریها، کنترل علفهای هرز، افزایش مقاومت به تنشهای اقلیمی و در نهایت ارتقای عملکرد و بهرهوری آب میشوند. همین ویژگیها سبب شده است که هزینه اولیه بالاتر این بذرها در عمل با کاهش هزینههای تولید و افزایش راندمان، کاملاً توجیهپذیر باشد.
داودیراد خاطرنشان کرد: استفاده از بذرهای استاندارد علاوه بر ارتقای بهرهوری، موجب کاهش هزینههای تولید و بهبود پایداری در نظام کشاورزی میشود و نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی کشور دارد. حرکت به سمت کشاورزی دانشبنیان، توسعه بذرهای اصلاحشده و تقویت زیرساختهای تولید بذر، از الزامات اساسی برای تحقق امنیت غذایی پایدار و افزایش تابآوری بخش کشاورزی در برابر تغییرات اقلیمی است.
وی با اشاره به نقش بنیادین بذر گواهیشده در ارتقای بهرهوری کشاورزی و افزایش پایداری تولید اظهار کرد: در کشور تلاش شده است تا سهم تولید بذرهای گواهیشده بهصورت مستمر افزایش یابد و در همین راستا، در حوزه گندم و جو این روند با همکاری مؤسسات تخصصی در استانها در حال اجراست، اما در برخی محصولات از جمله لوبیا، استان مرکزی و مجموعههای تحقیقاتی وابسته، نقش محوری و راهبری دارند و حتی در سطح ملی نیز از جایگاه اثرگذار برخوردارند.
او افزود: سالانه حدود ۴۹ تن بذور هستههای اولیه و پایهای در مجموعههای تحقیقاتی تولید میشود که این تولید در قالب ۳۸ محصول مختلف از جمله گندم آبی و دیم، جو آبی و دیم و انواع لوبیا شامل سفید، قرمز و چیتی انجام میگیرد؛ ظرفیتی که بهگفته او از حیث تنوع و ارزش علمی و اجرایی، جایگاه قابل توجهی در نظام تولید بذر کشور دارد.
داوودیراد با بیان اینکه بخش قابل توجهی از کشاورزان حرفهای و بهرهبرداران پیشرو، هر ساله بهطور مستمر متقاضی استفاده از این بذور هستند، تصریح کرد: حتی تغییرات جزئی در میزان یا توزیع این بذور نیز با حساسیت بالای بهرهبرداران مواجه میشود که نشاندهنده اهمیت راهبردی این نهاده در معیشت و تولید است.
منبع : ایسنا
