امنیت غذایی به معنای در دسترس بودن مواد غذایی کافی و لازم برای تمام افراد جامعه و نشان دهنده توسعه و وجود ثبات در هر کشوری است به خصوص در شرایط کنونی جهان که رشد جمعیت با چالشهای متعدد از تغییرات اقلیمی تا برخی مشکلات و بحرانهای سیاسی و اقتصادی موجب محدودیت در دستیابی به مواد غذایی کافی برای اقشار مختلف جامعه شده و لازمه رفع آن مدیریت اصولی و بررسی دقیق تهدیدات و تبدیل آنها به فرصت است.
در تامین امنیت غذایی هر جامعه ای به طور معمول چند قلم پرمصرف به عنوان کالای راهبردی و استراتژیک مطرح می شود به طوریکه این مواد قوت غالب مردم به خود اختصاص می دهد و مردم و مسوولان جوامع تمام تلاش خود را به کار می گیرند تا با رفع محدودیت ها و مشکلات و موانع موجود، در تولید آن به خودکفایی برسند.
در کشور ما نیز گندم در ردیف این اقلام غذایی پرمصرف و راهبردی قرار دارد که قدمت کشت آن به بیش از هشت هزار سال می رسد و اهمیت این محصول با افزایش جمعیت، تغییرات اقلیمی و کاهش میزان بارندگیها و محدودیت اراضی سطح زیرکشت روز به روز افزایش می یابد و دولتمردان را بر آن می دارد تا با تدابیر مختلف علاوه بر اعمال راهکارهایی برای افزایش تولید گندم در حفظ و نگهداری و ذخیره سازی آن نیز گامهای مهم و اطمینان بخشی را بردارند.
برداشت سالانه بیش از ۴۵۰ هزار تن گندم در زنجان
خرید تضمینی برخی محصولات کشاورزی استراتژیک از جمله گندم به عنوان ابزاری قانونی برای حمایت از کشاورز و افزایش امنیت غذایی از سالیان گذشته مطرح بوده و در این راستا دولت موظف شده است با حمایت از گندمکاران، تسهیلات لازم را برای کشت هرچه بیشتر این محصول و بازگشت سرمایه کشاورزان اعمال کند تا علاوه بر تامین نیاز کشاورزان برای تحقق امنیت غذایی، سالانه بیش از چهار میلیون تن گندم به اندازه مصرف چهار ماه کشور ذخیره شود.
با اجرای طرح های خودکفایی در این محصول میزان تولید آن هر سال نسبت به سال قبل افزایش یافته است به طوریکه در اغلب موارد میزان تولید، تمام نیازهای کشور به آرد و گندم را در صنف و صنعت تامین کرده است.
با این حال تولید و خودکفایی ۱۰۰ درصدی گندم در برنامه هفتم توسعه هدفگذاری شده است تا متناسب با رشد جمعیت این تولیدات نیز علاوه بر افزایش سطح زیرکشت با توسعه سامانههای نوین آبیاری، مدیریت برداشت محصول و کاهش ضایعات، روشهای نوین کشت، افزایش یابد.
در ایران سالانه ۲ میلیون هکتار کشت گندم آبی و چهار میلیون هکتار کشت گندم دیم انجام می شود که در این سطح حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار بهرهبردار گندم مشغول به کار هستند.
در استان زنجان نیز سطح زیرکشت گندم سالانه به بیش از ۳۶۰ هزار هکتار می رسد که از این میزان سطح زیرکشت حدود ۴۵۰ هزار تن محصول برداشت می شود.
مسوولان و متولیان بخش کشاورزی در کشور و استان زنجان امسال با اتخاذ تدابیر لازم و قیمت گذاری خرید تضمینی هر کیلوگرم گندم، کشاورزان را به تحویل محصولات تولیدی خود به مراکز خرید تضمینی ترغیب و با اعمال بسته های تشویقی تلاش کرده اند تا این محصول استراتژیک از این استان خارج نشود.
با پیگیری های انجام شده امسال ۲۰ همت اعتبار برای خرید تضمینی گندم در استان تخصیص داده شده است و با هدف تسهیلگری برای گندمکاران و برای پیشگیری از هرگونه موانع و مشکل در فرآیند خرید تضمینی گندم؛ دستگاههای بوجاری در مراکز خرید مباشر تا پایان زمان خرید پلمب شده است.
برای اجرای دستورهای ابلاغی خرید تضمینی گندم مقرر شده است تا نسبت به اعمال محدودیت ظرفیت و تخلیه نکردن کامیونهای تریلر در مراکز مباشر و تامین به موقع سوخت مورد نیاز کمباین ها اقدام شود.
تاکنون بیش از ۱۰۰ هزار تن گندم در زنجان خرید تضمینی شده است
سرپرست اداره کل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان در این خصوص گفت: در حال حاضر استان هیچ مشکلی در خصوص موجودی و خرید تضمینی گندم ندارد و از زمان آغاز خرید تا کنون بیش از ۱۰۰ هزار تن خرید تضمینی از گندمکاران انجام شده است.
علی عیوضی با بیان اینکه کار خرید تضمینی گندم در سطح ۳۵ مرکز فعال استان انجام میشود، گفت: همه اقدامات لازم برای تسریع و تسهیل در امر خرید این محصول انجام شده است
وی با بیان اینکه شهرستان خدابنده قطب تولید گندم در استان زنجان است، افزود: برخی جلسات کارگروه خرید تضمینی گندم استان به دلیل اهمیت و وسعت بالای گندمزارهای شهرستان خدابنده با محوریت ارتقای کیفیت و کمیت خرید گندم استان و نظارت بر ذخیره سازی در این شهرستان برگزار می شود.
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان زنجان با اشاره به پرداخت ۲ هزار و ۷۴۶ میلیارد تومان از مطالبات گندمکاران استان، گفت:ارزش محموله های خرید تضمینی شده در استان سه هزار و ۴۴۴ میلیارد تومان است که به محض بارگذاری فایل بانکی به تدریج پرداختها انجام می شود.
وی با بیان اینکه تاکنون سه هزار و ۵۷۶ گندمکار استان محصولات خود را به مراکز خرید تضمینی تحویل داده اند، یادآور شد: در زمان حاضر ۳۲ مرکز، مسوولیت خرید تضمینی گندم در استان را برعهده دارند و یک مرکز خرید تعهدی نیز فعال بوده که ۶ هزار و ۸۰۹ تن گندم نیز در این مرکز تاکنون خرید شده است.
پرداخت مطالبات گندمکاران به صورت کیف پول
عیوضی تصریح کرد: اعتبارات برای پرداخت مطالبات گندمکاران از طریق سازمان هدفمندی یارانه ها و سازمان برنامه و بودجه تامین و به مرور به حساب بانکی آنان واریز می شود.
وی اظهار داشت: در زمان حاضر پرداختها به صورت کیف پول به حساب کشاورزان جهت خرید اقلام اساسی انجام می شود و ساز و کارهای لازم آن نیز در بانک کشاورزی تمهید شده است.
عیوضی اظهار داشت: مابقی مطالبات کشاورزان نیز به تدریج و با توجه به تقدم و تاخر ارسال فایل های بانکی تسویه خواهد شد.
وی گفت: پیش بینی عملکرد گندم در استان طی سال زراعی جاری ابتدا بیش از ۵۰۰ هزار تن بود که این میزان به ۴۵۰ هزار تن تقلیل یافت و در زمان حاضر نیز خرید تضمینی ۳۵۰ هزار تن محصول برآورد شده است.
عیوضی افزود: میزان گندم خرید تضمینی شده از کشاورزان استان طی سال جاری نسبت به سال گذشته حدود ۳۰ هزار تن افزایش یافته است.
استان آماده تامین امنیت غذایی در شرایط بحرانی است
هماهنگی امور اقتصادی استاندار زنجان نیز با اشاره بر راهبردی بودن محصول گندم بر اجرای دقیق تکالیف از سوی دستگاهای مرتبط تاکید کرد و در بازدید میدانی از مراکز خرید، با ارزیابی وضعیت موجودی و نحوه خرید دستورات مقتضی را به عوامل خرید در این مراکز برای بهبود وضعیت خرید و تسریع در روند خرید صادر کرد.
نرگس مرادخانی با تاکید بر اینکه تقویت ذخایر راهبردی گندم در اولویت استان است، از عملکرد خوب مراکز و مباشرین خرید در استان قدردانی و بر لزوم خرید کیفی گندم و حفظ کیفیت و استانداردسازی شرایط نگهداری گندم تاکید کرد.
وی با تاکید بر آمادگی کامل استان برای تامین امنیت غذایی در شرایط بحرانی، گفت: راهکار و برنامهریزیهای لازم برای پاسخگویی به سناریوهای احتمالی پیش بینی شده است و نگرانی در این خصوص وجود ندارد.هدف اصلی، تأمین و تضمین امنیت غذایی مردم است و حتی در دشوارترین شرایط نیز این مأموریت با برنامهریزی، هماهنگی و استفاده از ظرفیت دستگاههای اجرایی دنبال خواهد شد.
مرادخانی اظهار داشت: با توجه به تهدیدات احتمالی، تدابیر لازم برای تضمین امنیت غذایی و حفاظت از زیرساختها اندیشیده شده و هدف اصلی، تأمین نیازهای اساسی مردم در هر شرایطی بوده و حفظ و تقویت ذخایر راهبردی گندم از اولویتهای استان است.
وی با یادآوری جنگ ۱۲ روزه و جنگ ۴۰ روزه، تصریح کرد: از آغاز جنگ تحمیلی سوم، قرارگاههای امنیت غذایی و زیرساختها در استان تشکیل شده و تمامی سناریوهای احتمالی درباره آسیب به زیرساختها بهصورت دقیق مورد بررسی قرار گرفته است.
مرادخانی افزود: هدف اصلی ما تأمین و تضمین امنیت غذایی مردم است و حتی در شرایط دشوار نیز این مأموریت با برنامهریزی و هماهنگی لازم دنبال خواهد شد.
معاون استاندار با اشاره به تهدیدات احتمالی علیه زیرساختهای انرژی تصریح کرد: موضوع گندم از اهمیت حیاتی برخوردار است و باید با افزایش تابآوری، مدیریت صحیح و برنامهریزی دقیق، امکان کنترل شرایط در وضعیتهای بحرانی فراهم شود و تصمیمات لازم در این زمینه در قرارگاه امنیت غذایی اتخاذ خواهد شد.
وی بر ضرورت تسهیل حداکثری در خرید گندم از کشاورزان تأکید و خاطرنشان کرد: حمایت از تولیدکنندگان و تسریع در فرآیند خرید تضمینی گندم، نقش مهمی در حفظ امنیت غذایی و تقویت ذخایر راهبردی استان دارد.
سازمان تعاون روستایی زنجان در خرید تضمینی گندم فعال است
مدیر سازمان تعاون روستایی استان زنجان نیز با اشاره به نقش مهم این مجموعه در حمایت از تولید به ویژه در تولید محصولات استراتژیک در ایام خاص و اضطراری گفت: شبکه تعاون روستایی استان با استفاده از ظرفیت اتحادیهها و شرکتهای تعاونی، در تأمین و عرضه حدود ۳۶ قلم کالا در قالب خریدهای تضمینی محصولاتی چون گندم مشارکت فعال دارد.
عبدالله جعفری از آمادگی مراکز خرید تضمینی محصولات کشاورزی بهویژه گندم و دانههای روغنی، در سطح استان خبر داد و اعلام کرد: شبکه تعاون روستایی استان آمادگی لازم برای همکاری با اداره کل جهاد کشاورزی در جمعآوری محصولات کشاورزی و خرید دانههای روغنی را با نرخ مصوب دارد.
مدیر سازمان تعاون روستایی استان زنجان گفت: در حال حاضر ۱۶۸ اتحادیه و شرکت تعاونی روستایی، کشاورزی و تولید تحت پوشش این مدیریت فعالیت میکنند.
وی با بیان اینکه پراکندگی این تعاونی ها در سطح ۸۲۸ روستای استان است و بیش از ۸۸ هزار نفر سهامدار در انواع این تعاونی ها عضویت دارند، گفت: این مجموعه های تعاونی وظایفی همچون تأمین و توزیع کالاهای اساسی، خرید تضمینی و حمایتی محصولات کشاورزی، تأمین نهادههای کشاورزی، سموم و بذور و ارائه خدمات متنوع به کشاورزان را برعهده دارند.
منبع:ایرنا
