یافتههای یک پژوهش نشان داده است زنانی که رژیم غذاییِ سرشار از آنتیاکسیدان دارند، به میزان چشمگیری کمتر به سرطان دهانه رحم مبتلا میشوند. این یافتهها که در مجله بینالمللی زنان و زایمان/ International Journal of Gynecology & Obstetrics منتشر شده، بر اساس دادههای نظرسنجی ملی سلامت و تغذیه (NHANES) از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۸ میلادی انجام شده است.
محققان با مقایسه ۱۷۴ زن با سابقه سرطان دهانه رحم و ۸۷۰ زن سالم، دریافتند که هرچه میزان مصرف آنتیاکسیدانها در رژیم غذایی بیشتر باشد، شیوع سرطان دهانهرحم کاهش مییابد. بهویژه، زنانی که در بالاترین سطح مصرف آنتیاکسیدان قرار داشتند، ۵۵.۸ درصد کمتر از زنانی که در پایینترین سطح بودند، به این سرطان مبتلا شده بودند.
آنتیاکسیدانها چه هستند و در چه غذاهایی یافت میشوند؟
آنتیاکسیدانها ترکیباتی هستند که از سلولهای بدن در برابر آسیبهای ناشی از گونههای فعال اکسیژن/ Reactive Oxygen Species محافظت میکنند. این گونههای فعال، مولکولهای ناپایداری هستند که در طی سوختوساز طبیعی بدن، عفونتها و التهاب تولید میشوند. اگر این مولکولها بیش از حد در کبد انباشته شوند، میتوانند به دیاِناِی، پروتئینها و غشای سلولی آسیب برسانند و شرایط را برای رشد سلولهای سرطانی فراهم کنند.
آنتیاکسیدانها با خنثیکردن این مولکولهای مضر، از سلولها محافظت میکنند. منابع غذایی غنی از آنتیاکسیدان شامل موارد زیر است:
ویتامین ث (C): مرکبات، کیوی، فلفل دلمهای، توتفرنگی
ویتامین ای (E): مغزها (گردو، بادام)، تخمه آفتابگردان، روغنهای گیاهی
کاروتنوئیدها: هویج، کدو تنبل، گوجهفرنگی، سبزیجات برگسبز
روی: گوشت، حبوبات، مغزها، غلات کامل
سلنیوم: مغزها (بهویژه گردوی برزیلی)، ماهی، تخممرغ
ارتباط آنتیاکسیدانها با سرطان دهانه رحم
سرطان دهانهرحم معمولاً ناشی از عفونت پایدار با ویروس پاپیلومای انسانی (اچپیوی) است. اما عفونت بهتنهایی تعیینکننده ابتلا به سرطان نیست و عوامل دیگری مانند تغذیه، سیگار، چاقی و سلامت سیستم ایمنی نیز در پیشرفت این بیماری نقش دارند.
ویروس پاپیلومای انسانی چیست؟
ویروس پاپیلومای انسانی (اچپیوی) یک ویروس شایع است که از راه تماس جنسی منتقل میشود. بیشتر عفونتهای اچپیوی بدون هیچ علامتی توسط سیستم ایمنی پاک میشوند، اما برخی از انواع پرخطر آن میتوانند سالها در بدن باقی بمانند و بهمرور زمان به سلولهای دهانهرحم آسیب برسانند و باعث سرطان شوند. واکسن اچپیوی میتواند از بسیاری از این عفونتهای پرخطر پیشگیری کند.
در این مطالعه، محققان از شاخصی به نام شاخص ترکیبی آنتیاکسیدانی رژیم غذایی (CDAI) استفاده کردند که مصرف ویتامینهای آ، ث، ای، کاروتنوئیدها، روی و سلنیوم را در کنار هم بررسی میکند. نتایج نشان داد که هر یک واحد افزایش در این شاخص، با ۱۱.۴ درصد کاهش شیوع سرطان دهانهرحم همراه است.
چه عواملی بر این رابطه تأثیر میگذارند؟
زنانی که سابقه ابتلا به سرطان دهانهرحم داشتند، بیشتر از دیگران سیگار میکشیدند، دچار چاقی بودند و بهتنهایی زندگی میکردند. محققان با تعدیل این عوامل، همچنان ارتباط معناداری بین مصرف آنتیاکسیدان و کاهش سرطان یافتند. با این حال، رژیم غذایی ممکن است بازتابدهنده تفاوتهایی در درآمد، دسترسی به مراقبتهای بهداشتی و فعالیت بدنی باشد که در این مطالعه بهطور کامل قابلاندازهگیری نبود.
محدودیتهای مطالعه و لزوم تحقیقات بیشتر
محققان تأکید میکنند که این مطالعه نمیتواند ثابت کند که آنتیاکسیدانها بهتنهایی از بروز سرطان جلوگیری میکنند. از آنجا که رژیم غذایی و سابقه سرطان در یک زمان ارزیابی شدهاند، ممکن است برخی از زنان پس از تشخیص سرطان، عادات غذایی خود را تغییر داده باشند. همچنین، ثبت مواد غذایی تنها بر اساس یک روز (۲۴ ساعت) انجام شده که ممکن است نشاندهنده الگوی غذاییِ بلندمدت نباشد.
نویسندگان این پژوهش در پایان مینویسند: این یافتهها نشان میدهند که مصرف آنتیاکسیدانها در رژیم غذایی ممکن است در پیشگیری از سرطان دهانه رحم نقشی داشته باشد. اما برای اینکه با قطعیت بیشتری بگوییم که آنتیاکسیدانها واقعاً از سرطان پیشگیری میکنند، باید مطالعاتی انجام شود که گروهی از زنان سالم را برای سالها دنبال کند و ببیند آیا آنهایی که بیشتر آنتیاکسیدان مصرف میکنند، کمتر به سرطان مبتلا میشوند یا خیر.
منبع: سلامت نیوز
