قیمت جدید خرید تضمینی گندم روز گذشته توسط وزیر جهاد کشاورزی 5000 تومان در هر کیلو اعلام شد که نسبت به قیمتی که توسط شورای اقتصاد قبلا اعلام کرده بود یک هزار تومان افزایش داشت، خاوازی افزایش قیمت گندم را اتفاقی بزرگ در بخش کشاورزی خواند.
وزیر جهاد کشاورزی گفت: مقرر شد با عنایت به کمبود شدید بارندگی و حمایت از کشاورزان عزیز گندمکار، مبلغ هزار تومان به قیمت تضمینی گندم (۴۰۰۰ تومان) به عنوان جایزه تحویل، تقدیم شود.
اکنون چند نکته و نگرانی درباره قیمت جدید وجود دارد: نخست اینکه دولت هزار تومان افزایش قیمت را به عنوان جایزه تسریع در تحویل در نظر گرفته و در حقیقت نرخ واقعی خرید تضمینی نیست و گندمکاران نگران هستند که متولیان خرید که فعلا شرکت بازرگانی دولتی است در زمان خرید محصول و تحویل پول اما و اگر مطرح کند و به زبان ساده با نرخ 5 هزار تومان گندم کشاورزان را محاسبه نکند.
نکته دوم؛ مبلغ هزار تومان افزایش پس از بسته شدن پرونده بودجه کشور مطرح شده و معلوم نیست محل تامین آن از کجاست و این نگرانی و تردید وجود دارد که پول کشاورزان به موقع پرداخت نشود. پرداخت با تاخیر پول گندمکاران در سالهای گذشته که تا چند ماه هم طول می کشید باعث می شد گندم به جای سیلوهای دولتی به انبار دلال ها و واسطه هایی که نقدی حساب می کنند برود.
خرید دلالان و واسطه ها طی دو سال گذشته عاملی بود که باعث شد پیش بینی دولت از میزان خرید تضمینی درست از آب در نیاید و نتواند بیش از 8 میلیون تن از کشاورزان خریداری کند، در حقیقت این محصول استراتژیک به جای اینکه در چرخه مصرف کشور باشد از مرزهای کشور قاچاق می شد که آقای وزیر هم روز گذشته در جمع خبرنگاران بر آن صحه گذاشت.
نکته سوم؛ هزار تومان افزایش قیمت گندم به عنوان پاداش مطرح شده و نرخ واقعی نیست بنابراین دولت در سال آینده برای محاسبه نرخ خرید تضمینی گندم، همان 4000 تومان را مبنا قرار خواهد داد که به ضرر کشاورزان است.
نکته چهارم؛ نمایندگان کشاورزان از قیمت جدید هم ناراضی هستند و برخلاف نظر وزیر آن را نه تنها عاملی برای تشویق و ترغیب کشاورزان نمی دانند بلکه با توجه به هزینه های بالای تولید، کاملا غیر منطقی می دانند.
محمد شفیع ملک زاده، رئیس نظام صنفی کشاورزی و منابع طبیعی کشور در واکنش به تصمیم ستاد هماهنگی اقتصادی دولت مبنی بر افزایش هزار تومانی قیمت خرید تضمینی گندم آنهم به عنوان جایزه سرعت در تحویل گفت: این نرخ منطقی نیست و قیمت گندم نباید کمتر از ۵۵٠٠ تومان باشد هر چند با توجه به کاهش عملکرد گندم به دلیل خشکسالی و افزایش سرسامآور هزینههای مستقیم و جانبی تولید، قیمت تمام شده هر کیلوگرم گندم در سال جاری بیشتر از ۸,۰۰۰ تومان برآورد شده است.
پس از اینکه شورای اقتصاد، نرخ گندم را در شهریور گذشته کیلویی 4000 تومان اعلام کرد موجی از انتقادات کشاورزان و اتحادیه های مرتبط و فعال در این حوزه را در پی داشت که از نظر آنها افزایش هزینه ها به حدی است که این قیمت کفاف نخواهد داد آنها هزینه تولید یک کیلو گندم را از 6 تا 8هزار تومان می دانستند که دلیل اصلی آن افزایش قیمت نهاده ها پس از حذف ارز 4200 تومانی آنها بود.
قانونگذار با تصویب اصلاحیه قانون تضمین خرید محصولات اساسی کشاورزی در سال گذشته، شورای قیمتگذاری و اتخاذ سیاستهای حمایتی محصولات اساسی کشاورزی را به عنوان مرجع قانونی تعیین کرد که در این شورا کشاورزان خبره هم وجود دارند.
حسین توکلی نیک عضو شورای مرکزی سازمان همبستگی کشاورزان ایران هم در اعتراض به قیمت تضمینی گندم می گوید:« این نرخ کافی نیست و در آن قانون خرید تضمینی که تاکید می کند قیمت خرید به اندازه نرخ تورم باشد رعایت نشده است.»
*پیامدهای ناگوار قیمت پایین گندم برای کشور
1- افزایش قاچاق
مناسب بودن قیمت خرید تضمینی گندم از نظر کارشناسی هم توجیه دارد هر چه قیمت گندم در داخل نسبت به کشورهای همسایه کمتر باشد قاچاق از مرزها بیشتر می شود بنابراین برای کنترل قاچاق باید قیمت گندم در داخل مناسب باشد.
2- مصرف دام و طیور
اگر قیمت گندم پایین تر باشد دامداران این محصول را جایگزین خوراک دام خواهند کرد که از بازار آزاد به قیمت های تا 15 هزار تومان هم خریداری می کنند و طبیعی است که گندم 5 هزار تومانی جایگزین شود. بر اساس آماری که وزیر جهاد کشاورزی روز گذشته گفت:« سال 98 به میزان 580 هزار تن گندم خوراک دام شده است.»افزایش نرخ خوراک دام در بازارهای جهانی طی 4 ماه گذشته تا 30 درصد بوده و در داخل کشور هم به دلایل مختلف که عمده ترین آن وابستگی 70 درصدی به واردات است قیمت های زیادی دارد.
3- کاهش انگیزه کشاورزان
و نهایتا اگر قیمت گندم پایین باشد میل و انگیزه کشاورزان برای تولید این محصول اساسی و استراتژیک که در جهان رقابت بسیار سختی برای تولید آن شکل گرفته وجود نخواهد داشت و به جای آن محصولات آب بر و کم تاثیر در تامین امنیت غذایی کشور کشت خواهند کرد.
و در آخر کاهش 43 درصدی بارش های امسال خبر ناخوشایندی برای تولید گندم کشور است که 80 درصد زمین های دیم ما را شامل می شود، دیمکاری همه چیز به باران بستگی دارد و پیش بینی تولید گندم نسبت به سال گذشته توسط وزیر 12 میلیون تن اعلام شد که نسبت به سال گذشته کاهش دارد.
بنابراین در چنین وضعیتی سیاست های دولت باید به گونه ای باشد که بتواند همه دانه ها گندم را از کشاورزان بخرد به جای اینکه در انبار دلالان بماند و یا به خارج از مرزها برود، امنیت غذایی کشور وابسته به این محصول استراتژیک است که 42 درصد پروتئین کشور را تامین می کند و البته 40 درصد زمین آبی را هم اشغال کرده است.
حال این سوال مطرح است که آیا سیاست خرید تضمینی و حمایت دولت از گندم به گونه ای است که در شرایط کاهش بارندگی 43 درصد و پیش بینی کاهش تولید، جایگزینی گندم با خوراک دام و قاچاق از کشور بتواند خرید تضمینی 8 میلیون تنی را که آقای وزیر قول داده عملی کند؟
سرویس خبری : کشاورزی و باغبانی
