فلفل دلمهای ثمرهٔ گیاهانی از خانوادهٔ بادنجانیان است، با فلفل تند، سیب زمینی و درخت نان (breadfruit) همخانواده است و همگی بومیِ آمریکای مرکزی و جنوبی هستند. فلفلها یا بهصورت فلفل سبز رشد میکنند یا فلفل دلمهای. بسته به مدتزمانی که روی بوته هستند، رنگ آنها از سبز، کمکم به زرد، نارنجی و در نهایت به قرمز تغییر میکند.
نام علمیِ فلفل دلمهای Capsicum Annuum است. علاوهبراین، رنگ فلفل میزان رسیدهبودن آن را نشان میدهد؛ هرچه رنگ آن تیرهتر باشد، موادمغذی بیشتری دارد. فلفل دلمهای هم مانند فلفل تند، گاهی اوقات خشک و پودر میشود، که به آن پاپریکا میگویند.
ارزش غذایی فلفل دلمهای
تقریباً ۹۲ درصد فلفل دلمهای تازه و خام را آب تشکیل داده است، بهجز آن، یک فلفل دلمهای (زرد، نارنجی، قرمز) با اندازهٔ متوسط حاوی این موادمغذی است:
مس: ۲ میلیگرم
فیبر: ۲ گرم
فولات: ۴ میکروگرم
منگنز: ۲ میلیگرم
منیزیم: ۱۱ میلیگرم
پتاسیم: ۳۴۹ میلیگرم
فسفر: ۳ گرم
پروتئین: ۲ گرم
سلنیم: ۹ میلیگرم
ویتامین B۶: مقدار ۳ میلیگرم
ویتامین C: مقدار ۳۴۱ میلیگرم
ویتامینها و موادمعدنی
فلفل دلمهای سرشار از ویتامینها و موادمعدنی متنوع است و در این میان، بیش از هر چیز، ویتامین C دارد.
ویتامین C: یک فلفل دلمهای با اندازهٔ متوسط، ۱۶۹ درصد از مقدار موردنیاز روزانهٔ ویتامین C بدن را تأمین کرده، و آن را به یکی از غنیترین منابع این مادهٔ مغذی ضروری تبدیل میکند.
ویتامین B۶: پیریدوکسین (Pyridoxine) رایجترین نوع ویتامین B۶ است. این ویتامین خانوادهای از موادمغذی محسوب میشود که برای تشکیل گلبولهای قرمز ضروری هستند.
ویتامین K۱: شکلی از ویتامین K که به نام فیلوکینون (Phylloquinone) هم معروف است. این ویتامین برای انعقاد خون و سلامت استخوانها اهمیت دارد.
پتاسیم: مادهٔ معدنی مهمی که اگر بهمقدار کافی مصرف شود، سلامت قلب را تقویت میکند.
فولات: که به نام اسید فولیک، فولاسین یا ویتامین B۹ هم معروف است. فولات کارهای مختلفی در بدن انسان میکند. مصرف فولات بهاندازهٔ کافی طی دورهٔ بارداری بسیار مهم است.
ویتامین E: آنتیاکسیدانی قوی که برای سلامت اعصاب و عضلهها واجب است. بهترین منبع این ویتامینِ قابلحل در چربی، روغنها، مغزها، دانهها و سبزیجات هستند.
ویتامین A: فلفل دلمهای قرمز سرشار از پروویتامین A (بتاکاروتن) است که در بدن، به ویتامین A تبدیل میشود.
فلفل دلمهای را خام بخورید
متخصصان تغذیه تاکید دارند که فلفل دلمهای سرشار از ویتامین c بوده اما گاهی شنیدهایم که خوردن این گیاه آن هم به صورت خام مفید نبوده است ازاین رو باید دانست که این تصور غلطی است. فلفلی که پردانه است برای خام خوردن مفید بوده و در واقع این گیاه از “انعقاد خون” در رگهای خونی جلوگیری کرده همچنین موجب “افزایش اشتها” خواهد شد. راین گیاه، برای پیشگیری از “بیماری قلبی” مفید است، تصریح کرد: فلفل دلمهای به دلیل دارا بودن ویتامین (ث) برای درمان “سرماخوردگی” مفید و از ایجاد عفونت جلوگیری میکند.
این گیاه برای افرادی که گرم مزاج هستند مضر خواهد بود، اظهار داشت: برای این دسته افراد، باعث ایجاد سردرد شده و سینه را به خس خس میاندازد، همچنین برای کبد ضرر دارد. خوردن بیش از حد فلفل مضر است و افرادی که ناراحتی معده دارند نباید در خوردن این گیاه زیاده روی کنند.
فلفل دلمهای و پیشگیری از سرماخوردگی کودکان
آهن و فولات موجود در فلفل دلمهای برای درمان کم خونی ناشی از فقر آهن بسیار مفید است، همچنین ویتامین آ و سی موجود در فلفل دلمهای باعث تقویت سیستم ایمنی بدن شده و از سرماخوردگی پیشگیری میکند.
مقادیر بالای آهن و فولات موجو در فلفل دلمهای برای درمان کم خونی ناشی از فقر آهن و آنمی در نوزادان و کودکان مفید است، مقادیر بالای ویتامینهای A و C موجود در فلفل دلمهای باعث تقویت سیستم ایمنی بدن نوزادان و کودکان شده و از سرماخوردگی پیشگیری میکند.
میتوانید فلفل دلمهای پخته را از سن شش ماهگی در رژیم غذایی نوزاد خود استفاده کنید. سعی کنید بیشتر از فلفل دلمهای ارگانیک استفاده کنید که آفت کش نداشته باشد، اما اگر به فلفل دلمهای ارگانیک دسترسی ندارید میتوانید فلفل دلمهای را کباب کرده، پوست آن را بکنید و به نوزادان و کودکان بدهید.
خاصیتهای دارویی فلفل دلمهای
فلفل دلمهای هم مانند بیشتر گیاهان خوراکی، غذای سالمی محسوب میشود. مصرف فراوان میوه و سبزی، با کاهش خطر بسیاری از بیماریهای مزمن، مانند سرطان و بیمای قلبی در ارتباط است. علاوه بر این، سایر خواص فلفل دلمهای عبارتند از:
۱. حفظ سلامت چشم
با مصرف فلفل دلمهای، کاروتنوئید (Carotenoid) کافی، مانند بتاکاروتن (beta-Carotene) و لوتئین (Lutein) دریافت میکنید. این ترکیبها برای حفظ سلامت چشم و جلوگیری از بیماریهای چشمی مانند آب مروارید و دژانسیون ماکولا (Macular degeneration) ضروری هستند. متخصصین تغذیه متوجه شدند که فلفل دلمهای حاوی همان مقدار بتاکاروتن هویج است و میتواند بینایی را تقویت نماید.
۲. تقویت سیستم ایمنی بدن
سیستم ایمنی بدن کارهای مهمی انجام میدهد تا از بدن شما در مقابل تأثیرات نامطلوب محافظت کند، برای مثال، باکتریهای عفونی را دفع میکند. برای بهبود وضعیت سیستم ایمنی، باید غذاهایی مصرف کنید که سرشار از ویتامین C هستند. فلفل دلمهای ویتامین C فراوانی دارد و مصرف مرتب آن، میتواند به تقویت سیستم ایمنی کمک کند. متخصصان تغذیه توصیه میکنند اگر سیستم ایمنی بدنتان ضعیف است، فلفل دلمهای نارنجی را به رژیم غذایی معمول خود اضافه کنید.
۳. تأمین مواد مغذی برای جنین
متخصصان تغذیه به خانمهای باردار توصیه میکنند فولات مصرف کنند، چون مواد مغذی لازم را به جنین میرساند. برای رشد مناسب جنین، میتوانید فلفل دلمهای مصرف کنید که موادمغذی و البته فولات فراوانی دارد. گفته میشود مصرف فلفل دلمهای خام یا پخته طی دورهٔ حاملگی برای خانمهای باردار مؤثر است؛ با این حال، توصیه میشود طی دورهٔ بارداری، پیش از تغییر رژیم غذایی خود، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.
۴. مفید برای سیستم عصبی
سیستم عصبی برای انجام فعالیتهای مختلف به مغز پیغام میدهد. به همین خاطر است که روانشناسها بر حفظ سلامت سیستم عصبی تأکید میکنند. اخیراً مطالعهای نشان داده که موادمغذی موجود در فلفل دلمهای، تأثیرات مثبتی بر سلامت روان و تواناییهای شناختی انسان دارند. اما برای یافتن تأثیرات پتاسیم و منیزیم بر بیماریهای روانی مزمن مانند زوال عقل شواهد بیشتری لازم است.
۵. کمک به سلامت دستگاه گوارشی
عملکرد نامناسب دستگاه گوارشی منجر به اسهال، حالت تهوع، استفراغ ناراحتیهای دیگری میشود که بسیار رنجآور هستند و آب بدن را هم خشک میکنند. متخصصان تغذیه توصیه میکنند فلفل دلمهای را به رژیم غذایی خود اضافه کنید، مانند نیاسین (Niacin) فراوانی دارد. نیاسین یا همان ویتامین B۳ برای تقویت سیستم گوارش ضروری است. هضم درست غذا باعث میشود بدن، مواد معدنی ویتامینها و سایر موادمغذی را که همیشه مصرف میکنید، جذب کند. پس اگر میخواهید دچار مشکلات گوارشی نشوید، کمی فلفل دلمهای به سالادتان اضافه کنید.
۶. منبع آنتیاکسیدان
فلفل دلمهای میتواند بهعنوان آنتیاکسیدان عمل کند. بدن شما به آنتیاکسیدان فراوانی نیاز دارد، چون آنتیاکسیدانها با سلولهای سرطانی و رادیکالهای آزاد مبارزه کرده و از بدن شما در مقابل بیماریهای مزمن همچون سرطان محافظت میکنند. اگر آنتیاکسیدان کافی مصرف نشود، اندامهای بدن با آسیب اکسیداتیو مواجه میشوند که ممکن است کُشنده باشد. در حال حاضر، متخصصان مشغول بررسی خواص آنتیاکسیدانیِ فلفل دلمهای در رشد سلولهای سرطانی هستند.
۷. ضدالتهاب
التهاب در بدن اگر بهموقع درمان نشود، ممکن است منجر به بیماریهای خطرناکی بشود. متخصصان تغذیه افراد را به مصرف غذاهایی ترغیب میکنند که خواص ضدالتهابی دارند؛ یکی از این موادغذایی، فلفل دلمهای است. مطالعات حاکی از آن هستند که مصرف فلفل دلمهای نارنجی و قرمز میتواند از التهاب مفصلها و عضلهها جلوگیری کند. علاوهبر این، موادمغذی موجود در سبزیجات میتوانند عوامل مربوط به حساسیتهای فصلی را هم از بین ببرند. میتوانید برای بهحداقل رساندن واکنشهای حساسیتی در رژیم غذایی کودکان و بزرگسالان، از فلفل دلمهای استفاده کنید. اما توصیه میشود اگر با التهاب یا حساسیت شدیدی برخورد کردید، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید و از خوددرمانی بپرهیزید.
۸. کمک به کاهش وزن
سبزیجات گوناگون میتوانند کربوهیدراتهایی را که مصرف میکنید، به انرژی تبدیل کنند. به این ترتیب، کربوهیدراتهای بد که عمدتاً منجر به چاقی و اضافهوزن میشوند، تأثیری روی بدن شما نمیگذارند. خواص فلفل دلمهای زیاد است، اما کالری کمی دارد و اصلاً چربی ندارد. بنابراین توصیه میشود، آن را در رژیم غذایی خود بگنجانید. فلفل دلمهای انتخاب ایدهآلی برای مغذی و رنگارنگ کردن سالادهایتان است.
۹. ضدپیری
برای جلوگیری از آسیبهای بالقوه به سلولها و بافتهای پوستی که منجر به شل شدن، خشک شدن و آسیب به پوست، و همین طور ایجاد چینوچروک میشوند، آنتیاکسیدان لازم است. متخصصان زیبایی توصیه میکنند مواد غذایی سرشار از آنتیاکسیدان، همچون فلفل دلمهای مصرف کنید. سبزیجات منبع ویتامین C هم هستند و اگر مرتب مصرف شوند، این ترکیبها عوامل مرتبط با پیری زودرس را از بین میبرند. ویتامین C به بهترین دوست پوست معروف است، چون وارد منافذ پوست میشود و سلولهای مرده و بافتها را جوانسازی میکند. این فرایند منجر به پوست جوانی میشود که هیچ نقطهٔ تیره و چینوچروک زودرسی ندارد.
۱۰. کمک به سلامت دستگاه تنفسی
مصرف فلفل دلمهای به هر شکلی، میتواند برای سلامت دستگاه تنفسی مفید باشد. مواد مغذی همچون پتاسیم، منگنز، منیزیم و ویتامین C، با عواملی مبارزه میکنند که منجر به مشکلات تنفسی مختلف مانند آسم، عفونت ریه، آمفیزم (Emphysema) و غیره میشوند. اما اگر مشکلات تنفسی شدیدی دارید، توصیه میشود پیش از مصرف فلفل دلمهای حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.
۱۱. کمک به جریان خون مناسب
جریان خون مناسب به حفظ سلامت قلب کمک میکند. متخصصان تغذیه میگویند از خواص فلفل دلمهای این است که به گردش خون مناسب کمک میکند، چون سرشار از فسفر است. این ترکیب به تقویت رگهای خونی کمک میکند. علاوهبراین، گردش خون مناسب، از انعقاد خون و خطر ابتلاء به سکته یا حمله قلبی هم جلوگیری میکند.
