جهانیان هرساله روز جهانی حبوبات را در تاریخ ۱۰ فوریه، بهعنوان روز شناخت حبوبات و نقش آنها در تغذیه انسان، رفاه محیط زیست و کشاورزی پایدار، گرامی میدارند. این روز در سال ۲۰۱۶ توسط سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد (فائو) نامگذاری شده است تا آگاهی در مورد اهمیت حبوبات و فواید غذایی آنها افزایش یابد.
برای کشاورزان، حبوبات دو هدف را دنبال میکنند، میتوانند برای تامین امنیت غذایی خانوار مصرف یا برای ایجاد ثبات اقتصادی فروخته شوند. علاوه بر این، خواص تثبیت نیتروژن حبوبات، حاصلخیزی خاک و بهرهوری و طول عمر زمینهای کشاورزی را افزایش میدهد. کشاورزان میتوانند با گنجاندن حبوبات در شیوههای کشت مخلوط و کشت گیاهان پوششی، تنوع زیستی را هم در مزارع و هم در خاکها ارتقا دهند.
اهمیت تغذیهای و زیستمحیطی حبوبات
حبوبات سرشار از پروتئین، فیبر و ریزمغذیها هستند و کشت آنها حاصلخیزی خاک را بهبود میبخشد و نیاز به کودهای شیمیایی را کاهش میدهد و آنها را برای کشاورزی پایدار و امنیت غذایی مهم میکند.
مصرف سرانه حبوبات در بسیاری از کشورها با وجود ارزش بالای آنها، به دلیل تغییر عادات غذایی، سبک زندگی شهری، کاهش یافته است. نتایج گزارش فائو نشان داد، تغییرات رژیم غذایی، تغییر ترجیحات مصرفکنندگان و تصورات قدیمی در برخی زمینهها در روند نزولی مصرف این مواد غذایی نقش داشته و ارزش حبوبات را تحت تاثیر قرار دادهاند. حضور آنها در بشقابهای غذایی در سراسر جهان برای قرنها، در فرهنگها و زمینههای اجتماعی-اقتصادی متنوع، نقش کلیدی آنها را در دسترسی همه به رژیمهای غذایی مغذی با ارائه غذای مقرونبهصرفه و سرشار از مواد مغذی نشان میدهد.
روز جهانی حبوبات ۲۰۲۶ بر لزوم تغییر این برداشتها، ترویج حبوبات بهعنوان غذاهای مدرن، سالم و سازگار با آبوهوا و تشویق به گنجاندن آنها در رژیمهای غذایی در سراسر جهان برای تضمین غذای مقرونبهصرفه و مغذی برای همه تاکید میکند.
حبوبات، ماده غذایی سرشار از مواد مغذی و سرشار از پروتئین، فیبر، ویتامینها و مواد معدنی هستند. آنها منبع مهم پروتئین گیاهی، به ویژه برای رژیمهای گیاهخواری و وگان محسوب میشوند و وقتی با غلات مصرف میشوند، پروتئین با کیفیت بهتری را فراهم میکنند.
حبوبات از کشاورزی پایدار زیستمحیطی پشتیبانی میکنند زیرا به آب کمتری نیاز دارند، وابستگی به کودهای شیمیایی را از طریق تثبیت نیتروژن کاهش میدهند و حاصلخیزی خاک و کربن آلی خاک را بهبود میبخشند و در نتیجه ردپای زیستمحیطی کمی دارند. حبوبات هم به سلامت انسان و هم به سیستمهای کشاورزی کمک میکنند.
فواید سلامتی
حبوبات سرشار از ویتامینها و مواد معدنی ضروری هستند و آنها را به بخش حیاتی یک رژیم غذایی سالم تبدیل میکنند. آنها سلامت قلب را تقویت، به مدیریت وزن کمک و به پیشگیری از بیماریهای مزمن کمک میکنند.
کاهش هدررفت مواد غذایی
برخلاف گوشت که ماندگاری کوتاهی دارد، حبوبات ماندگاری طولانی دارند و تنوع غذایی را افزایش میدهند.
حاصلخیزی خاک
حبوبات بهطور طبیعی نیتروژن جوی را در خاک تثبیت میکنند و تنوع زیستی و حاصلخیزی خاک را بهبود میبخشند.
کشت تناوبی
حبوبات بهطور گسترده در کشت تناوبی استفاده میشوند و کارایی کودهای شیمیایی را افزایش میدهند و از کشاورزی پایدار حمایت میکنند.
اشتغال روستایی
کشت حبوبات، فرصتهای شغلی و کارآفرینی، به ویژه برای زنان و جوانان روستایی، ایجاد میکند.
تنوع ژنتیکی
حبوبات تنوع ژنتیکی گستردهای را نشان میدهند و امکان توسعه گونههای مقاوم در برابر آبوهوا را فراهم میکنند.
امنیت غذایی
کشت حبوبات در کنار سایر محصولات کشاورزی، امنیت غذایی را بهبود میبخشد و درآمد کشاورزان را افزایش میدهد.
دامپروری
بقایای محصولات حبوبات بهعنوان خوراک با کیفیت بالا برای دامها استفاده میشوند.
مزایای زیستمحیطی
بر اساس گزارش سایت واجیراماندراوی، حبوبات ردپای کربن کمی و به حداقل آب نیاز دارند، که آنها را به یک منبع پروتئین پایدار از نظر زیستمحیطی تبدیل میکند.
سرویس خبری: علمی_تغذیه و سلامت
منبع:ایسنا
