مرکبات مازندران؛ چند گام تا صادرات

مرکبات مازندران پس از برنج دومین محصول مهم اقتصادی و منبع درآمد کشاورزی استان است؛ محصولی که تولید مازاد بر مصرف داخلی با نگاه اقتصادی دولت سیزدهم و با تعیین استانداردهای صادراتی از سوی طرف مقابل این روزها تاییدیه کشور چین را هم اخذ کرده و تولیدکنندگان و تجار مازندرانی برای تحقق این امر به صف شدند.

صادرات محور کردن محصولات کشاورزی مازندران دستکم طی یکسال گذشته ترجیع بند اظهارات کارشناسان و مسوولان در سطوح مختلف بود و به همین دلیل در ماه های گذشته اصلاح و بازسازی باغ های مرکبات برای دستیابی به محصولی بازار پسند در آن سوی مرزها در دستور کار گرفت و در کنار آن تعداد سورتینگ ها و مراکز بسته بندی نیز از ۲۰۰ به ۸۰۰ واحد افزایش یافت تا زنجیره صادرات پس از باغ هم تکمیل شود. ظرفیت انبار داری محصولات کشاورزی مازندران هم بر همین مبنا از ۸۰۰ هزار تن با توسعه سردخانه ها به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تن رسید.

همه این اتفاقات خوشایند و مثبت برای صادرات محور کردن محصولات کشاورزی مازندران به ویژه مرکبات که دستکم نیمی از تولید حدود سه میلیون تنی آن مازاد بر مصرف داخلی است، فراهم شد، و اکنون مسوولان ارشد استان مازندران معتقدند که مرکبات مازندران توان رقابت در بازارهای جهانی را دارد و در کنار صادرات به کشورهای همسایه مانند روسیه، عراق و افغانستان به بازار هدف جدید بنام کشور چین دست یافته اند.

کارشناسان کشاورزی می گویند با وجود آنکه حدود ۲۵ روز دیگر آغاز فرایند مرکبات نوبرانه از باغات استان آغاز می شود و پیش بینی ها از افزایش تولید مرکبات حکایت دارد اما شرایط اقتصادی کشور به لحاظ افزایش قیمت نهاده ها، دستمزد کارگری، تعرفه حمل و نقل، هزینه های سورتینگ و بسته بندی و افزایش قیمت می‌تواند در مسیر صادرات این محصول به کشور چین دست انداز ایجاد کند که از هم اکنون باید مسوولان امر نسبت به رفع این موانع اقدامات لازم را انجام دهند.

از سوی دیگر مسوولان مازندران در آستانه ابتدای فصل برداشت با وجود مازاد تولید مرکبات استان نسبت به بازار مصرف داخلی، آنان افزایش تقاضا برای صادرات را باعث رونق فروش این محصول کشاورزی می دانند و پیش بینی می کنند روزانه پس از برداشت محصول از سر باغ، سورت و بسته بندی انجام شود و به جای ذخیره سازی مستقیم به طور متوسط ۱۵ تا ۲۰ کانتینر ۲۰ تنی مرکبات از استان به خارج از کشور صادر شود.

طبق پیش بینی سازمان جهاد کشاورزی امسال نیز همانند سال گذشته بیش از ۲ میلیون و ۷۰۰ هزار تن انواع مرکبات برابر با نیمی از مرکبات کشور در این استان تولید خواهد شد. ۷۰ درصد این میزان تولید پرتقال است و لازم است دستکم یک میلیون تن آن صادر شود.

جایگاه دیپلماسی اقتصادی در صادرات مرکبات

در کنار توجه به تولید مرکبات، تقویت همکاری‌های دو جانبه و چند جانبه بین مازندران با کشورهای منطقه از درگاه معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه نه تنها به نفع این استان بلکه به نفع کشورهای مورد نظر خواهد بود، چراکه با تحقق همکاری های اقتصادی، تجاری و فرهنگی، توسعه این مناطق نیز شتاب می گیرد و عرضه مرکبات مازندران به بازارهای جدید صادراتی از جمله این دستاوردها است.

سبقه رایزنی و دیپلماسی فعال اقتصادی امسال مازندران در افتتاحیه رویداد بین‌المللی ساری ۲۰۲۲ در ۲۰ اردیبهشت ماه امسال با حضور سفرای ۹ کشور عضو سازمان همکاری‌های اقتصادی اکو شامل سفرای کشورهای پاکستان، افغانستان، آذربایجان، ترکیه، ترکمنستان، قرقیزستان، قزاقستان، تاجیکستان، ازبکستان و مدیران این سازمان بین‌المللی در هتل بادله ساری خودنمایی می کند که فصل جدید از توسعه اقتصادی مازندران با کشورهای عضو اکو را آغاز کرد.

اقدام هفته های گذشته استاندار مازندران و دعوت رسمی وی از دکتر مهدی صفری، معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه برای گسترش روابط سیاسی و به تبع آن همکاری های اقتصادی با کشورهای همسایه جزو اولویت های اصلی برای تحقق این امر است. آنچه که مسلم است حضور معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه در مازندران نشان داد که رایزنی های اخیر تنها به عنوان تشریفاتی در قاب یک همایش باقی نماند بلکه در بلندمدت با جذب سرمایه گذار و ورود مازندران به بازارهای جهانی زمینه توسعه پایدار این استان فراهم خواهد شد.

از سوی دیگر وجود پنج راهگذر و مسیر مواصلاتی به طور عمده ریلی مشترک اسلام آباد- تهران- استانبول، قطار کانتینری آلماتی- بندرعباس، آلماتی- استانبول، ایران-افغانستان- تاجیکستان- قرقیزستان- چین و ایران- ترکمنستان- قزاقستان نشان می‌دهد که مازندران در کنار توجه به بنیان ذاتی گردشگری می‌تواند در توسعه روابط تجاری و اقتصادی با کشورهای با توجه به زیرساخت‌های اثربخش برای توسعه گسترش رفت‌وآمدهای درون منطقه‌ای ساکنان اکو، نقش آفرینی کند.

لزوم توجه به کیفیت
با این حال سرپرست سازمان صنعت، معدن و تجارت مازندران در نشست تخصصی صادرات مرکبات مازندران که روز گذشته در اتاق بازرگانی استان برگزار شد، افزود: استراتژی مدیریت هزینه که سال‌های بسیاری از کشورهای جهان برای صادرات کالا اعمال می کردند اکنون دیگر جواب نمی دهد و اکنون باید از راهبرد تمایز بهره گرفت و توجه به اصل کیفیت در تولید کالا برای رونق صادرات یک اصل انکارناپذیر است.

مجید فانی ادامه داد: باید در بحث صادرات مرکبات استانداردهایی را در نظر بگیریم و براساس آن کشاورزان و تولیدکنندگان را به سمت ایده آل های صادراتی مدنظر هدایت کنیم.

وی خاطر نشان کرد: توجه به زمان برداشت اولین مولفه برای صادرات مرکبات با کیفیت به نقاط مختلف جهان بوده و براساس زمان‌بندی قرار است مرکبات نوبرانه صادراتی از اول مهر، پرتقال از ۱۵ آبان و کیوی از ۱۵ مهرماه از باغات استان برداشت شود.

سرپرست سازمان صنعت، معدن و تجارت مازندران ادامه داد: تمامی زیرساخت‌های صادراتی را برای ورود مرکبات استان به بازارهای هدف با همراهی اتاق بازرگانی، جهاد کشاورزی و تولیدکنندگان فراهم شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران هم در این زمینه با بیان این که، روزهای خوب تولید مرکبات را پیش رو خواهیم داشت، گفت: با در نظر گرفتن تمامی مخاطرات طبیعی پیش بینی خواهیم کرد که امسال حداقل سه میلیون تن انواع مرکبات و ۲۰۰ هزار تن کیوی از اراضی باغی استان برداشت شود.

حسن عنایتی ادامه داد: توجه به نکات فنی و برداشت به موقع محصولات با جدیدیت از سوی جهاد کشاورزی در دستور کار است و مسئولان این سازمان با بازدیدهای میدانی و برگزاری دوره های فنی، آموزش های لازم نحوه برداشت و ذخیره سازی مرکبات را به کشاورزان ارایه خواهند داد.

وی با بیان این که، باجدیت برای صادرات مرکبات و کیوی از مبدا مازندران به نقاط مختلف جهان از جمله کشور چین آماده هستیم، گفت: در این ارتباط مکاتبات لازم با وزارت جهاد کشاوری انجام شده است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی مازندران ادامه داد: پیش بینی می کنیم که امسال حداقل یک میلیون تن مرکبات از مازندران به کشورهای مختلف جهان صادر شود و بازارهای هدف اقتصادی قابل اتکایی برای پیشبرد این راهبرد در نظر گرفته شده است.

رنگ‌آمیزی و سبززدایی مرکبات ممنوع

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مازندران هم در این زمینه گفت: رنگ آمیزی و سبززدایی مرکبات نوبرانه مازندران باهدف صادرات محصولات تولیدی و رفع چالش های بهداشتی در این حوزه ممنوع شد.

مهاجر دارابی افزود: دانشگاه علوم پزشکی ضوابطی را برای تولید و عرضه مرکبات در نظر گرفته که براساس قانون رنگ آمیزی مرکبات در سورتینگ ها ممنوع است و در صورت هرگونه گزارش سبززدایی با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد.

وی با بیان این که، در سال جاری صادرات مرکبات از استان شرایط جدید و ویژه ای دارد، گفت: طرح صادرات مرکبات از مازندران به چین در دست پیگیری است و باید با برنامه ریزی اصولی برای تحقق این امر بکوشیم.

رئیس اتاق بازرگانی مازندران با بیان این که، باید از شرایط سنتی صادرات کالا بکوشیم، گفت: تحقق صادرات مطلوب مرکبات به چین رعایت الزامات کشور مقصد را می طلبد.

مهاجر دارابی اضافه کرد: تمامی سردخانه ها و انبارهای صادراتی که قرار است در طرح صادرات مرکبات به کشور چین مشارکت داشته باشند باید در سامانه مربوطه در وزارت جهاد کشاورزی ثبت شود در غیر این صورت محصول تولیدی نگهداری شده در سردخانه فاقد مجوز امکان صادر ندارد.

وی تصریح کرد: صادرات مرکبات به چین دارای چارچوب بهداشتی خوبی است که در صورت اجرای دقیق آن علاوه بر رونق کسب و کار، فرهنگ صادرات کالا به کشورهای مختلف را در بین کشاورزان نهادینه می کند.

وی با بیان این که، استاندار هر ۴۸ ساعت یکبار پیگیر روند اجرای طرح صادرات مرکبات به چین است و مسئولان امر و فعالان اقتصادی با برنامه ریزی اصولی برای تحقق این امر ب

قیمت روز ۱۳۵ هزار تومانی پرتقال در چین
رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مازندران ادامه داد: در زمان حاضر قیمت یک کیلو پرتقال شیرین در بازار کشور چین با در نظر گرفتن معادل پولی کشور ما ۱۳۵ هزار تومان است که به طور حتم صادرات این محصول با قیمت کنونی به صرفه است.

مهاجر دارابی اضافه کرد: یکی از مشکلات اساسی که باعث افت قیمت و یا تاخیر در فروش مرکبات در مازندران در گذشته می شد، چیدن زودرس آنان بود که این امر زمینه را برای فرار مشتریان فراهم می کرد اما امسال با ساز و کارهای در نظر گرفته شده طبق زمانبندی برداشت محصولات صادراتی انجام خواهد شد.

وی خاطر نشان کرد: باید قند محصولاتی همچون کیوی و مرکبات با برداشت به موقع کامل شود و با رعایت استانداردهای لازم به طور حتم زنجیره صادرات کالا هموار تر خواهد شد.

مهاجر دارابی تصریح کرد: برای صادرات بی حد و حصر مرکبات از مازندران به نقاط مختلف جهان برنامه داریم و به طور حتم با برداشته شدن موانع در این مسیر حرکت خواهیم کرد.

رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مازندران گفت: توجه به استانداردها و از سوی دیگر بسته بندی دقیق محصولات کشاورزی یک راهبرد اصولی برای صادرات مرکبات است که برای ورود به این سمت تلاش خواهیم کرد.

زیرساخت‌ها مطلوب در بندر امیرآباد

مدیر بنادر و دریانوردی منطقه ویژه اقتصادی امیرآباد نیز در این زمینه گفت: زیرساخت‌ها در بندر امیرآباد برای صادرات بی حد و حصر مرکبات مازندران به نقاط مختلف جهان آماده است.

محمدعلی اصل سعیدی پور روز شنبه در جلسه هم‌اندیشی جمعی از صادرکنندگان محصولات کشاورزی در سالن جلسات اتاق بازرگانی مازندران افزود: ۶۰۰ کانتیتر در بندر امیرآباد مستقر شده و سرویس های موجود برای صادرات کالاهای مختلف از جمله مشکلات فراهم است.

وی با بیان این که، تعرفه های گمرکی در بندر امیر آباد برای صادرات کالا به روسیه و برخی دیگر از کشورهای منطقه کاهش یافته است، گفت: سه بخش از بندر امیرآباد برای صادرات انواع میوه از جمله مرکبات آماده شده و انبار و کشتی برای حمل کالا موجود است و مشکلی در این زمینه وجود ندارد.

اصل سعیدی پور تصریح کرد: اگر صادر کنندگان محصولات کشاورزی نسبت به تعرفه صادراتی خواسته هایی دارند با در نظر گرفتن منافع تولید کننده و صادر کننده نسبت تعدیل تعرفه ها اقدام خواهیم کرد.

وی اضافه کرد: کشتی رانی خزر چندین کشتی را برای صادرات کالا در نظر گرفته و با هماهنگی که با بنادر مختلف وجود دارد، مشکلی در صادرات مرکبات مازندران نخواهیم داشت.

بندر امیرآباد در استان مازندران به عنوان بزرگ‌ترین بندر حاشیه دریای خزر با قرار گرفتن در موقعیت جغرافیایی خاص باتوجه به سیاست گذاری‌های دیپلماسی اقتصادی دولت سیزدهم می‌تواند باشکوفاسازی ظرفیت‌ها، نقش ویژه‌ای در مقاوم‌سازی اقتصاد کشور با توسعه تجارت بین‌المللی و صادرات کالا ایفا کند.
بندر امیر آباد با حدود یک‌هزار و ۳۰۰ هکتار وسعت و همچنین ۲۲۰ هکتار پس کرانه با دارا بودن اراضی پشتیبانی وسیع، زیر ساخت حمل و نقل مدرن چند وجهی، اسکله رو- رو ریلی و کامیون جهت ترانزیت و حمل یکسره کالا و همچنین دسترسی آسان به بازار مصرف کشورهای سی آی اس CIS با جمعیت بالغ بر ۳۰۰ میلیون به تنهایی بر تمامی پنج بندر حاشیه خزر تنه می‌زند و ظرفیت فوق العاده‌ای در توسعه اقتصادی و پرش تجاری کشور دارد.
بندر امیرآباد در کنار آنکه یک ظرفیت صادراتی و تجاری در منطقه به شمار می‌رود با دارا بودن کارخانجات متعددی همچون گچ، فولاد، کاغذ و سیلوهای متعدد از بنادر نسل سوم کشور است و عمده ۷.۵ میلیون تن کالای صادراتی کشورهای مختلف جهان از بنادر آستاراخان،  آکتائو، اولیا، باکو، گوسان و ماخاچ وارد بندر امیرآباد می‌شود.
اتصال به شبکه ریلی کشور، بهره‌مندی از ۱۵ پست اسکله با ظرفیت ۷.۵ میلیون تن و بهره مندی از ظرفیت اتصال کریدور ترانزیت بین المللی شمال به جنوب (INSTC) از دیگر ویژگی های شاخص بندر امیرآباد است.
ایرنا، طبق آمارهای رسمی، مجموع باغ های مرکبات مازندران ۱۱۲ هزار هکتار است که از این میزان ۱۱۰ هزار هکتار ارقام بارده هستند. همچنین از مجموع باغات مرکبات مازندران ۸۰ هزار هکتار زیر کشت ارقام مختلف پرتقال، ۳۰ هزار هکتار ارقام مختلف نارنگی و بقیه زیر کشت محصولاتی از جمله نارنج و لیمو قرار دارند.
برداشت مرکبات مازندران با ارقام زودرس نارنگی از هفته آینده آغاز خواهد شد و اکنون باغداران در حال آماده شدن برداشت نارنگی های زود رس در سطح حدود۱۱ هزار هکتار هستند.
مازندران با دارا بودن ۱.۵ درصد از اراضی کشور و ۲.۵ درصد اراضی کشاورزی کشور سالانه بیش از هفت میلیون تن محصولات کشاورزی تولید می کند که  ۱۰ درصد ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده است.
به طور متوسط در یک هکتار باغ مرکبات ۳۰ تن محصول برداشت می شود.
کوشند.

• بیشتر بخوانید:
• جهش تولید مرکبات مازندران و لزوم تامین بازار داخلی و خارجی
• ظرفیت ذخیره‌سازی محصولات باغی مازندران به ۱.۵میلیون تن رسید
• ترنج مازندران در راه چین
• سفیر ایران در چین : مازندران برای صادرات مرکبات به چین آماده شود