پرورش انواع دامهای سبک و سنگین به عنوان یکی از بخشهای مهم کشاورزی محسوب می شود که به جهت نقش کلیدی و حساس آن در تامین امنیت غذایی همواره مورد توجه جدی مسوولان و فعالان این صنعت است به طوریکه ۳۰ درصد اشتغالزایی بخش کشاورزی و یک سوم ارزش افزوده این بخش در حوزه دامپروری محقق می شود و سالانه بیش از ۱۸ میلیون تن انواع محصولات دامی در کشور تولید و روانه بازار مصرف میشود.
اهمیت این حوزه در مواقعی که با کمبودها و تنگناهایی نیز مواجه می شود، بیش از گذشته خود را نشان می دهد به طوریکه گاه با مشکلاتی از جمله در تامین آب و یا نهاده های دامی و دیگر موانع بر سر راه تولیدات دامی ایجاد و موجب می شود فعالان این صنعت به فکر توسعه دامداری دانش بنیان با توجه به منابع موجود و تنگناها باشند.
اصلاح نژاد دامها، مدیریت مزرعه، استفاده از فناوری ها و تکنولوژیهای نوین و جایگزینی برخی تولیدات پربازده از جمله اقداماتی است که برای حفظ و ارتقای سهم تولیدات دامی در امنیت غذایی انجام می شود .
تولید گوشت بوقلمون نیز از جمله طیور محبوب و پرطرفدار در بسیاری از کشورهای جهان و از محصولات دامی است که به خصوص در سالهای اخیر مورد توجه فعالان در حوزه دامداری قرار گرفته است و در ایران در بسترهایی مانند مزرعه و یا سالنهای نیمه باز پرورش یافته و به بازار عرضه می شود.
خبرنگار برای اطلاع در خصوص وضعیت تولیدات دامی به خصوص جایگاه استان در تولید بوقلمون در کشور با محمدعلی صادقی، معاون بهبود تولیدات دامی سازمان جهاد کشاورزی استان زنجان گفت و گو کرده است.
استان زنجان چه ظرفیتی در تولید جوجه و گوشت بوقلمون دارد؟
استان زنجان در توزیع گوشت بوقلمون و جوجه یکروزه رتبه نخست کشور را به خود اختصاص داده است.
هم اکنون زنجیره تولید گوشت بوقلمون در زنجان تکمیل شده است و برای نخستین بار در کشور تولید این گوشت از ابتدا تا انتها شامل فعالیت واحدهای بوقلمون مادر، تخم ریزی، تولید جوجه، پرورش جوجه و تولید بوقلمون گوشتی، بسته بندی گوشت بوقلمون، تولید انواع کنسرو بوقلمون و صادرات در این زنجیره انجام می شود.
بر همین اساس ظرفیت تولید گوشت بوقلمون در زنجان به طور چشمگیری افزایش یافته به طوریکه در حال حاضر ظرفیت تولید گوشت بوقلمون در کشور سالانه ۴۰۰ هزار قطعه است که با فراهم کردن زیرساختهای لازم، یک چهارم این میزان در زنجان تولید میشود.
روزانه به طور میانگین چه میزان گوشت بوقلمون در زنجان به بازار مصرف عرضه میشود؟
در کارخانه قطعه بندی گوشت بوقلمون زنجان با توانایی پردازش روزانه ۵۰ هزار تن فرایند تولید از ابتدا تا انتها تکمیل می شود. در این مرکز روزانه تا هفت هزار تن گوشت بوقلمون برای مصرف در کشور تامین و توسط ماشین های یخچال دار دارای مجور به مراکز خرده فروشی منتقل می شود.
حاصل تکمیل این زنجیره رسیدن سهم استان زنجان به حدود ۲۵ درصد در تامین گوشت بوقلمون مصرفی کشور بوده و بر همین اساس زنجان به قطب اصلی تولید این محصول تبدیل شده است.
در این مرکز همچنین کنسرو گیریل بوقلمون در روغن، کنسرو بوقلمون دودی در روغن و کنسرو سالاد بوقلمون تولید می شود که این دستاورد الگویی موفق در بهره وری و امنیت غذایی است و نقش کلیدی در توسعه صادرات غیرنفتی کشور دارد.
جوجه کشی بوقلمون دارای چه فرایندی بوده و با چه هدفی انجام می شود؟
تکمیل این زنجیره به طور کلی با هدف جلوگیری از خروج ارز از کشور انجام شده و روند آن به این نحو است که تخم نطفه دار در واحدهای مولد تولید و به دستگاه جوجه کشی منتقل می شود و جوجه یک روزه گوشتی در کل کشور مورد استفاده قرار می گیرد.
این زیرساخت ملی از کارخانجات جوجه کشی در زمان حاضر ظرفیت ۶۸ میلیون تخم نطفه دار در سال را دارد، دوره پرورش به طور میانگین هفت تا هشت ماه است که بعد از آن به مرحله تولید می رسد که بر حسب استاندارد ۲۶ هفته به طول می انجامد. تخم مرغ از واحدهای مولد تحویل جوجه کشی و طی ۲۸ روز تبدیل به جوجه یک روزه می شود.
مزارع بوقلمون مادر پایداری این زنجیره را تضمین می کند به طوریکه ۵۰ هزار تن در سال خوراک آماده با سه هزار تن کنسانتره تولید می شود.
مزارع پروار بندی نیز حجم عظیمی از تولید گوشت را مدیریت می کند. طول دوره آن ۱۸ هفته و میانگین وزنی دامهای گوشتی پرورش یافته ۱۲ کیلوگرم است.
به طور کلی جهاد کشاورزی استان چه سهمی از تولیدات دامی کشور را دارد؟
سال گذشته بیش از ۲۶۶ هزار تن انواع محصولات دامی در استان تولید شد و توسعه زنجیرههای ارزش، تقویت طرحهای اصلاح نژاد دام و افزایش تولید در دامداریهای روستایی و عشایری از دیگر اقدامات انجامشده در این بخش بوده است.
همچین طی این مدت یک هزار و ۱۶۱ تن عسل، ۹۰۸ کیلوگرم پیله تر، ۱۶ هزار و ۴۷۲ تن تخم مرغ، ۶۷ هزار و ۴۸۸ تن گوشت سفید، ۱۴ هزار و ۸۳۸ تن گوشت قرمز ، ۱۶۶ هزار تن شیر گاوی و گوسفندی با یک میلیون و ۲۲۰ هزار و ۵۶۷ راس جمعیت دامی سبک و سنگین در استان تولید شد.
اقداماتی نیز در حوزه اصلاح نژاد دام انجام شد که ایجاد نخستین انجمن نژادی دام سبک کشور با عنوان «انجمن نژادی گوسفند افشار» از جمله این اقدامات است که زنجان را به عنوان قطب اصلاح نژاد گوسفند افشاری و دام سبک کشور مطرح کرده است.
طرح اصلاح نژاد گوسفند افشاری نیز در بیش از ۳۰ هزار رأس از دامهای استان اجرا شده است که نقش مهمی در بهبود بهرهوری و ارتقای تولید در بخش دام استان دارد.
در توسعه زنجیرههای ارزش در بخش پرورش طیور چه عملکردی در استان ثبت شده است؟
در این راستا سال گذشته بیش از ۱۶ هزار تن گوشت سفید مرغ معادل ۳۴ درصد کل جوجهریزی استان در قالب زنجیرههای ارزش انجام همچنین بیش از ۱۱ هزار تن مرغ سایز در استان تولید شده و سهم جوجه سویه آرین از سویههای موجود برای جوجهریزی مرغ گوشتی استان نیز به ۲۵ درصد رسیده است.
همچنین طرح افزایش تولید در دامداریهای روستایی و عشایری اجرا شده است که در سال نخست اجرا افزایش تولید در ۱۳۲ هزار و ۹۰۰ رأس دام هدفگذاری شد.
منبع: ایرنا
