حقوق و دستمزد کارگران بخش خصوصی ۲۷ درصد افزایش یافت و به همین نسبت با وجود نرخ تورم بیش از ۴۰ درصدی کشور، قدرت خرید مردم کاهش فزاینده ای خواهد داشت. تأمین حداقلی کالاهای اساسی از دغدغههای اصلی حاکمیت بوده و در این راستا وزیر جهاد کشاورزی اعلام کرده در طرح «فجر تا فطر» وزارتخانه توانسته با صفر کردن سود ۳۴ قلم کالا کنترل مناسبی بر بازار داشته باشد.
وضعیت بازار کالاهای اساسی
سیدجواد ساداتی نژاد گفت: ۵۲ هزار تن گوشت مرغ منجمد با قیمت هر کیلو ۴۰ هزار تومان و گوشت گوسفند عشایری توزیع شد تا اقشار مختلف بتوانند با قیمت مناسب به اقلام پروتئینی دسترسی داشته باشند. در همین راستا ۱۵۰ هزار تن برنج هندی با قیمت هر کیلوگرم ۳۵ هزار تومان، ۸۰ هزار تن شکر با قیمت هر کیلوگرم ۱۸ هزار تومان و۱۳ هزار تن پیاز توزیع شده است. در ادامه تجربه با فروشگاههای زنجیرهای طرح فجر تا فطر در طول سال ادامه دار خواهد بود تا کنترل و مهار بازار را در اختیار داشته باشیم.
رصد هفتگی بازار اقلام اساسی حاکی از افزایش قیمت برخی کالاها از جمله قند و شکر و لبنیات در خرده فروشیهای سطح شهر دارد؛ البته محصولات تولیدی پیش از سال جدید همچنان با قیمت قبلی در فروشگاههای زنجیرهای در حال عرضه است. از سوی دیگر گوشت قرمز در روزهای پایانی سال ۱۴۰۱ افزایش قیمت زیادی داشت و گوشت گوسفند به هر کیلو بیش از ۵۰۰ هزار تومان رسید. آخرین رصد قصابیهای سطح شهر (۱۵ فروردین) حاکی از فروکش کردن قیمتها به حدود هر کیلو ۳۷۰ هزار تومان داشته است.
گوشت مرغ نیز هر کیلو ۵۵ هزار تومان قیمت گذاری شده البته رئیس انجمن پرورش دهندگان مرغ گوشتی در ابتدای سال اعلام کرد، نرخ فعلی هر کیلو مرغ زنده ۴۵ تا ۴۸ هزار تومان بوده و این عدد برای هر کیلو گوشت گرم مرغ بین ۶۳ تا ۷۰ هزار تومان خواهد بود.
«کم بود» و «پیش بود» بازار میوه
سال گذشته محصولات باغی و صیفی کشور رشد داشت از این رو بازار میوه به لحاظ کمی و کیفی متنوع بود. البته در برخی مقاطع کمبود اقلامی مانند پیاز یا گوجه فرنگی و پیش بود محصولی مانند پرتقال قیمتها را در بازار تحت شعاع قرار داده بود. پیاز به هر کیلو ۴۰ هزار تومان و پرتقال به ۶ هزار تومان رسید.
در ۳ ماهه پایانی سال شاد واگذاری برخی بازارها به بخش خصوصی بودیم از جمله تأمین بازار میوه شب عید به بخش خصوصی و اتحادیه بارفروشان واگذار شد. البته بخشی از تأمین این بازار به وسیله ذخیره سازی سازمان مرکزی تعاون روستایی کشور انجام شد.
توزیع میوه شب عید امسال از پنجم اسفند ۱۴۰۱ آغاز شد و به گفته رئیس اتحادیه بارفروشان تهران روزانه ۵ هزار تن سیب و پرتقال وارد تهران شده و از این محل به تمام استانهای کشور توزیع شد. این رقم در روزهای اوج تقاضا (۲۶ و ۲۷ اسفند) به ۱۰ هزار تن رسید. به گفته مصطفی دارایی نژاد، اتحادیه بارفروشان تا ۱۰ فروردین توزیع میوه ایام نوروز را برعهده داشت و پس از آن این مسئولیت با تعاون روستاییها و شرکتهای زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی بود.
رصد میدانی در برخی شهرستانها حاکی از این بود که توزیع میوه دولتی تقریباً از سوم فروردین متوقف شده و تقاضا برای خرید سیب و پرتقال دولتی بی پاسخ ماند.
اسداله کارگر، رئیس اتحادیه میوه و سبزی تهران درباره وضعیت توزیع سیب و پرتقال دولتی در ایام نوروز در تهران گفت: از ۲۸ اسفند سال ۱۴۰۱ شاهد کمبود میوه دولتی در میوه فروشیهای سطح شهر تهران بودیم. بر اساس بازرسیهای میدانی که انجام شد عموماً محصولات کیفیت مناسبی نداشتند و قیمتها نسبت به کیفیت محصولات بالا بود.
وی افزود: تخفیف ۱۰ درصدی محصولات با توجه به کیفیت نامطلوب میوهها مناسب نبود و نتوانست پاسخگو بازار تقاضا باشد. بسیاری از خرده فروشیهای شهر تهران نسبت به کمبود میوه دولتی گلایه مند بوده و اعلام میکردند خود مبادرت به تأمین میوههای مورد نیاز مردم کردند.
در این باره محمدجواد عسکری، رئیس کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی هم نسبت به کیفیت میوههای شب عید در میادین میوه و تره بار گلایه کرد و گفت: وزارت جهاد کشاورزی به کمیسیون کشاورزی مجلس قول داده بود پرتقال را با قیمت ۱۵ هزار تومان و سیب را با نرخ ۲۵ هزار تومان به دست مردم میرساند اما قیمتها در بازار خیلی بیشتر از این اعداد بود.
درخواست صادرات
در حالی که نسبت به کمیت و کیفیت سیب و پرتقال دولتی توزیع شده گلایههایی وجود دارد معاون بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی در نامهای رفع محدودیت صادرات سیب و پرتقال را خواستار شده است.
مدیرکل دفتر امور میوههای سردسیری و خشک وزارت جهاد کشاورزی هم با اشاره به صادرات ۵۵۰ هزار تن سیب درختی در ۱۱ ماهه سال گذشته گفته است این میزان صادرات سیب به کشورهایی نظیر پاکستان، عراق، هندوستان، روسیه و افغانستان بوده و ایران سال ۱۴۰۰ رتبه دوم جهانی را بعد از چین در صادرات سیب درختی داشته است.
داریوش سالمپور با بیان اینکه سال ۱۴۰۱ حدود ۴ میلیون تن سیب درختی در کشور تولید شد، گفت: ایران رتبه سوم جهانی را به لحاظ سطح باغات سیب و رتبه چهارم جهانی را از نظر تولید انواع سیب درختی دارد.
استانهای شمالی مقصد برنجهای خارجی
رکود سنگینی بر بازار برنج کشور حکم فرماست. بازار تقاضا افت زیادی داشته به طوری که برنجها در انبار کارخانهها دپو شدهاند. رئیس اتحادیه برنج فروشهای بابل با اشاره به فصل اول برداشت برنج در مرداد گفت: افت تقاضا، قیمت این محصول را در کارخانه حدود ۲۰ درصد کاهش داد؛ با این وجود بیش از ۵۰ درصد محصولات تولیدی فروش نرفته و در انبارها باقی ماندهاند.
سیدعلی طاهری در ادامه عنوان کرد: بیشتر بارنامههای مربوط به واردات برنج به مقصد استانهای شمالی یعنی گیلان، مازندران و گلستان است. ۷۰ درصد برنجهای خارجی در استانهای شمالی توزیع شده و سوداگران به تخریب برنج ایرانی پرداختهاند.
همچنین نماینده مردم ساری در مجلس شورای اسلامی با اشاره به مشکلات برنج کاران تاکید دارد، استان مازندران رتبه نخست تولید برنج را در کشور داشته و حدود ۴۴ درصد برنج کشور از طریق این استان تأمین میشود. منصورعلی زارعی معتقد است، دولت باید سیاستهای افزایش تولید این محصول را مورد توجه قرار دهد.
