نان یکی از پرمصرف‌ترین کالاها در جامعه ایرانی است. این کالای اساسی در اکثر کشورهای جهان دارای یارانه ویژه هستند.
مدتی است صحبت از افزایش قیمت نان سنتی اعم از سنگک، بربری، لواش و تافتون می‌شود. در کشور نان‌های سنتی در نانوایی‌ها با دو قیمت در حال پخت و عرضه هستند. نانوایی‌هایی که نان را با آرد یارانه‌دار داخل کیسه زرد، پخت می‌کنند نرخ دولتی داشته و نان‌های پخت شده در نانوایی‌های آزادپز با کیسه آبی رنگ، قیمت بالاتر دارند.
امروز در رصد بازار کالاهای اساسی، شاهد کاهش آمار نانوایی‌های آرد یارانه‌دار و افزایش نانوایی‌های آزادپز هستیم. محمدجواد کرمی، رئیس اتحادیه نان‌های سنتی تهران درباره چگونگی تغییر نانوایی‌ها از پخت نان دولتی و آرد یارانه‌دار به آزادپز و بر عکس گفت: تغییر پخت نان در نانوایی‌های سنتی از آرد یارانه‌دار به آزادپز ساده انجام می‌شود اما تغییر پخت از آزادپز به یارانه‌دار به سهولت انجام نمی‌شود. ابتدا، موضوع در کارگروه‌های استانی مطرح و پس از موافقت امکان‌پذیر است که عموما خیلی کم، چنین تغییری پذیرفته می‌شود.
وی درباره چرایی این موضوع به سیاست دولت برای آزادسازی قیمت نان اشاره کرد و افزود: در حال حاضر نانوایی‌های سنتی بربری و سنگک در مناطق ۱، ۲ و ۳ شهر تهران، همگی بر اساس مصوبه کارگروه استانداری تهران آزادپز هستند .به عنوان مثال، تغییر از پخت نان با آرد آزاد به آرد یارانه‌دار، سال گذشته در تهران یکی یا دو مورد بیشتر نبود آن هم در مناطق پایین شهر با باقی درخواست‌ها موافقت نمی‌شود.
وی با اشاره به افزایش قیمت تمام شده پخت نان، اظهار کرد: شاطرها در نانوایی‌هایی مانند بربری و سنگک با حداقل روزی ۲ میلیون تومان کار می‌کنند. با افزایش دستمزد این مبلغ برای صاحب نانوایی‌ها در کنار سایر هزینه‌های جاری، افزایش یافته است.
این مسئول صنفی عنوان کرد: اگر نانوایان به کارگران خود بر اساس قانون کار دستمزد بدهند کارگران تخصصی به سوی مشاغل خدماتی مانند پیک موتوری سوق پیدا می‌کنند. نانوا باید نیروی تخصصی خود را حفظ کند. معضلی به نام کارگر تخصصی در حال نمود در این صنف است.
وی درباره تامین و قیمت مواد اولیه نان، بیان کرد: زمزمه‌هایی از افزایش نرخ آرد وجود دارد؛ البته این موضوع برای آرد نوع ۶ یعنی آرد نانوایان سنتی آزادپز، نان‌های صنعتی، نان‌های حجیم و فانتزی است.
کرمی با بیان این که سامانه جی فلور یا سیما (سامانه فروش آرد شرکت بازرگانی دولتی ایران) بسته است، گفت: به این ترتیب، فعالان این صنف قادر به خرید آرد مورد نیاز خود نیستند. دلیل این امر هم به تغییر قیمت‌ها برمی‌گردد.
رئیس اتحادیه نان‌های سنتی تهران گفت: هر کیسه آرد حدود ۴۰ کیلو گرمی با گندم نرخ ۵۰ هزار تومانی از ۱.۲ میلیون تومان به ۲.۶ میلیون تومان افزایش پیدا می‌کند.
کرمی ادامه داد: بر اساس روال، بیست و چهارم هر ماه آرد مورد نیاز نانوایان برای یک ماه بارگذاری می‌شود و هر واحد صنعتی فعال در حوزه نان و نانوایان سنتی آزادپز، می‌توانند آرد خود را بر اساس سهمیه ماهانه‌ای که دارند از این سامانه خریداری کنند.
تفاوت قیمت‌ها بر اساس نوع آرد
رئیس اتحادیه نان‌های سنتی تهران با اشاره به طبقه‌بندی آرد برای پخت انواع نان‌ها، توضیح داد: آرد نوع ۲ مربوط به آرد دولتی و یارانه‌دار است. نوع ۳ مربوط به قنادان، رشته‌بری و ماکارونی است؛ البته آرد مربوط به کارخانجات ماکارونی پایین‌تر از نرخ قنادان و رشته‌بری عرضه می‌شود. نوع ۶ هم مربوط به آرد آزادپزها از نانوایان سنتی تا صنعتی است.
وی افزود: همچنین نوع ۷ هم مربوط به تامین آرد با توافق کشت قراردادی است؛ یعنی خرید گندم از کشاورز از سوی کارخانه‌های آرد انجام و در سامانه بارگذاری شود.
وی گفت: استقبال از تامین آرد نوع ۷ نشده چون دولت گندم را از کشاورز با نرخ بالا خریداری می‌کند و بخش خصوصی نمی‌تواند با قیمت توافقی بیشتر از آن که برای سال زراعی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ بیش از ۵۰ هزار تومان در هر کیلوگرم است، خریداری کند.در خصوص تغییر قیمت نان‌های دولتی (نانوایان فعال با آرد یارانه‌دار) فعلا صحبتی نشده است. اگر دولت نان را نیز به اقلام اساسی کالابرگ الکترونیکی اضافه کند و یارانه آن، مستقیم به مصرف‌کننده پرداخت شود قیمت‌ها تغییر خواهد کرد
وی در ادامه سخنان خود به تفاوت قیمتی آرد سال زراعی امسال و سال گذشته اشاره کرد و گفت: قیمت آرد در حال حاضر در سامانه سیما به مبلغ ۲۱.۹۰۰ است که با توجه به تغییر قیمتی در گندم سال زراعی جدید فعلا سامانه بسته است تا نرخ جدید آرد به‌روزرسانی شود.
وی اظهار کرد: این عملکرد بدون اطلاع‌رسانی به اتحادیه و واحدهای صنفی بوده و موجب اختلال در فعالیت نانوایان و کارخانجات فعال این حوزه شده است.
کرمی گفت: برخی از نانوایان تعهداتی دارند مثل تامین نان حجیم برای اغذیه‌فروشی‌ها. وقتی سامانه بسته و آرد مورد نیاز تامین نمی‌شود، یک چرخه دچار اختلال می‌شود.
این مسئول صنفی اظهار کرد: برخی کارخانه‌ها با ۲ تا ۲.۵ هزار پرسنل نمی‌تواند بدون مواد اولیه بمانند.
رئیس اتحادیه نان‌های سنتی تهران در پایان گفت: در خصوص تغییر قیمت نان‌های دولتی (نانوایان فعال با آرد یارانه‌دار) فعلا صحبتی نشده است. اگر دولت نان را نیز به اقلام اساسی کالابرگ الکترونیکی اضافه کند و یارانه آن، مستقیم به مصرف‌کننده پرداخت شود قیمت‌ها تغییر خواهد کرد.
منبع:خبرگزاری مهر
