قربان قربانی ، با اشاره به اهمیت تحقیقات در افزایش بهره‌وری تولید پنبه اظهار کرد: معرفی یک رقم جدید پنبه حدود ۱۲ سال زمان می‌برد، زیرا این محصول علاوه بر عملکرد بالا، باید از کیفیت الیاف مناسبی برخوردار باشد تا نیاز صنایع نساجی را تأمین کند. به همین دلیل، در اصلاح ارقام پنبه باید میان میزان تولید و کیفیت الیاف تعادل برقرار شود.
وی افزود: ارقام معرفی‌شده عمدتاً پربازده و سازگار با شرایط اقلیمی هستند و کاهش دوره رشد آن‌ها علاوه بر فراهم کردن امکان آماده‌سازی سریع‌تر زمین برای کشت بعدی، موجب کاهش مصرف آب، هزینه‌های سم‌پاشی و نیروی کار می‌شود.
به گفته وی، کاهش دوره رشد ارقام پنبه در سطح کشور در مجموع حدود ۲۰۰ میلیون مترمکعب صرفه‌جویی در مصرف آب به همراه داشته است.
رئیس مؤسسه تحقیقات پنبه کشور با بیان اینکه ظرفیت عملکرد ارقام موجود بسیار بیشتر از میزان برداشت بسیاری از کشاورزان است، تصریح کرد: در حالی که برخی کشاورزان حدود دو تن محصول در هکتار برداشت می‌کنند، کشاورزان نمونه به عملکردهای بسیار بالاتری دست یافته‌اند و ظرفیت عملکرد ارقام معرفی‌شده نیز بیش از ۶ تا ۷ تن در هکتار برآورد می‌شود. این اختلاف نشان می‌دهد که مدیریت زراعی و انتقال یافته‌های تحقیقاتی به مزارع نقش تعیین‌کننده‌ای در افزایش تولید دارد.
قربانی با اشاره به اجرای مزارع الگویی با همکاری سازمان جهاد کشاورزی و بخش ترویج گفت: هدف این برنامه‌ها آشنایی کشاورزان با روش‌های جدید تولید و کاهش فاصله میان تحقیقات و مزرعه است تا یافته‌های علمی در عمل به افزایش بهره‌وری منجر شوند.
وی یکی از روش‌های قابل استفاده در مزارع پنبه را آبیاری یک در میان ردیف‌ها عنوان کرد و افزود: در این روش، به‌جای آبیاری تمام ردیف‌های کشت، ردیف‌ها به‌صورت یک‌درمیان آبیاری می‌شوند که می‌تواند حدود ۳۵ درصد در مصرف آب صرفه‌جویی کند. البته اجرای برخی روش‌های نوین آبیاری به تجهیزات و تأمین منابع مالی نیاز دارد و حمایت از کشاورزان برای تهیه این تجهیزات می‌تواند به گسترش استفاده از این روش‌ها کمک کند.
رئیس مؤسسه تحقیقات پنبه کشور همچنین با اشاره به مزایای آبیاری نواری یا تیپ بیان کرد: نتایج تحقیقات نشان می‌دهد استفاده از این روش می‌تواند عملکرد محصول را بیش از یک تن در هکتار افزایش دهد و در کنار کاهش مصرف آب، سودآوری تولید را نیز بهبود ببخشد. با این حال، انتخاب روش آبیاری باید با توجه به شرایط مزرعه، هزینه تجهیزات و توان اقتصادی کشاورز انجام شود.
قربانی در ادامه با اشاره به کاهش سطح زیر کشت پنبه در گلستان از حدود ۱۵۰ هزار هکتار در گذشته به حدود ۹ هزار هکتار در شرایط فعلی گفت: توسعه کشت محصولات متنوع و تغییر الگوی کشت از عوامل مؤثر بر این روند بوده است و بازگشت به سطح زیر کشت گذشته لزوماً هدف اصلی نیست؛ بلکه باید توسعه پنبه متناسب با الگوی کشت و با توجه به صرفه اقتصادی برای کشاورزان دنبال شود.
وی تناوب کشت پنبه و گندم را از جمله راهکارهای مناسب برای بهبود شرایط خاک و افزایش بهره‌وری دانست و افزود: پنبه به دلیل برخورداری از ریشه‌های عمیق و گندم به دلیل ساختار ریشه‌ای متفاوت، در صورت قرار گرفتن در تناوب مناسب می‌توانند به بهبود شرایط خاک کمک کنند. این تناوب همچنین می‌تواند در افزایش عملکرد دو محصول و کاهش برخی علف‌های هرز و آفات مؤثر باشد.
رئیس مؤسسه تحقیقات پنبه کشور با تأکید بر اینکه هدف اصلی تحقیقات، افزایش بهره‌وری و استفاده بهینه از نهاده‌های تولید است، خاطرنشان کرد: میانگین تولید وش پنبه که در سال‌های پیش از انقلاب حدود یک تن در هکتار بود، اکنون در بسیاری از مناطق به حدود ۲.۵ تن و در برخی شرایط به ۳ تن در هکتار رسیده است. این روند نشان می‌دهد تحقیقات و بکارگیری روش‌های علمی می‌توانند نقش مهمی در افزایش عملکرد پنبه داشته باشند.
منبع:ایسنا
