در سایه توجه دولت تدبیر و امید به مکانیزه کردن صنعت کشاورزی و توسعه فناوری های نوین در زیربخش های این حوزه، استان ایلام در هشت سال گذشته تاکنون به رشد قابل توجهی در زمینه بهره گیری از سیستم های نوین آبیاری دست یافته است.
باتوجه به کاهش محسوس بارش های جوی و بروز خشکسالی های پی در پی، ایجاد و توسعه سیستم های نوین آبیاری از اهمیت زیادی به لحاظ کاهش مصرف آب، مدیریت بهینه انرژی به ویژه آب و نیز افزایش بهره وروی محصولات کشاورزی برای استان ایلام دارد.
ایجاد سه طرح بزرگ و ملی سامانه گرمسیری، مهار آب های مرزی و احیای اراضی پایین دست سد کرخه و چندین طرح کوچک و متوسط از سوی دولت تدبیر و امید به واقع یک انقلاب بزرگ و اساسی و تاثیرگذار در زمینه سیستم های آبیاری نوین در استان ایلام ایجاد کرده که بی نظیر و بی سابقه است.
۱۲۰ هزار هکتار از اراضی زراعی و باغی استان تحت پوشش آبیاری های نوین قرار دارد که سهم اراضی باغی نزدیک به هفت هزار هکتار و مابقی نیز مربوط به زمین های زراعی است و طبق برنامه ریزی های انجام گرفته تاپایان برنامه هفتم توسعه مجموع اراضی کشاورزی مجهز به سیستم های نوین آبیاری استان به ۱۸۳ هزار هکتار افزایش خواهد یافت.
هم اکنون استان ایلام محل اجرای طرح های ملی احیای اراضی ایلام و خوزستان ( موسوم به ۵۵۰ هزار هکتاری )، احداث شبکه های فرعی آبیاری غرب و شمال غرب و احداث سامانه های نوین آبیاری ( سیستم های آبیاری تحت فشار ) است.
باتوجه به اجرای این طرح ها، شاخص بهره مندی اراضی آبی از سیستم های نوین آبیاری در استان ایلام بالغ بر ۸۵ درصد بوده که بیانگر وضعیت مطلوب و رتبه متاز استان ایلام در بهره مندی از سیستم های نوین آبیاری در سطح ایران و حتی جهان است.
باتوجه به اجرای سیستم های نوین آبیاری متعدد در استان ایلام اعم از طرح های ملی کلان و پروژه های کوچک در دولت تدبیر و امید، گستره اراضی تحت پوشش سیستم های نوین آبیاری در استان ایلام نسبت به گذشته ۶ برابر شده است.
در اراضی زراعی و باغی استان ایلام انواع سیستم های نوین آبیاری چون سیستم های کم فشار، قطره ای، بارانی و پیپ نصب می شود.
زیرساخت های ۱۸۳ هزار هکتار زمین آبی در ایلام آماده است
به گفته استاندار ایلام زیرساخت های ۱۸۳ هزار هکتار زمین برای سیستم های نوین آبیاری آبی در استان ایلام آماده شده است و برای تحقق این مهم بر اساس برآوردها استان ایلام نیازمند ۲ میلیارد متر مکعب آب برای زمین های کشاورزی است.
محمد نوذری با بیان اینکه اتمام طرح های نیمه تمام حوزه کشاورزی استان در اولویت کار دولت است، اظهار داشت: یکی از حوزه های مهم استان برای تحقق شعار سال ۱۴۰۰ بخش کشاورزی بوده که در این زمینه اتمام طرح‌های نیمه تمام نظیر سامانه گرمسیری و طرح احیای اراضی از ضرورت و اهمیت دوچندان برخوردار است.
وی خواستار کمک و مساعدت وزارت جهاد کشاورزی برای اتمام طرح های مهم استان شد و افزود: هدف این است که بیشتر طرح های حوزه کشاورزی تا پایان دولت به بهره‌برداری برسد که برای تحقق این موضوع مساعدت ویژه وزارتخانه های مربوطه از جمله نیرو و کشاورزی مورد نیاز است.
استاندار ایلام میزان افزایش اراضی کشاورزی آبی استان ایلام تا پایان دولت را ۱۷۰ هزار هکتار عنوان کرد و گفت: تا قبل از سال ۹۶ بین ۶۵ تا ۷۰ هزار هکتار زمین آبی در استان داشته ایم، اما در حال حاضر این میزان به بیش از ۱۱۰ هزار هکتار رسیده و حدود ۵۰ تا ۶۰ هزار هکتار نیز در دست اقدام است.
وی اتمام طرح ها و پروژه های مهم حوزه کشاورزی را از ضرورت های مهم استان برای ایجاد اشتغال و توسعه ذکر کرد و اضافه کرد: بر اساس ارزیابی های به عمل آمده هر چهار هکتار زمین آبی کشاورزی توان ایجاد اشتغال برای یک نفر را دارد که در این زمینه افزایش زمین های کشاورزی استان ضمن اینکه منجر به ایجاد اشتغال می شود، افزایش تولید و تحقق شعار سال را به دنبال خواهد داشت.
استاندار ایلام با بیان اینکه تکمیل طرح‌ها و پروژه‌های استان نیازمند همراهی و همکاری بیشتر مسوولان کشوری است، یادآور شد: از آنجا که برنامه سازگاری با کم‌آبی تا سال ۱۴۰۶ مشخص شده، لازم است در این زمینه متولیان امر برای تحقق سهمیه پیش‌بینی شده اراضی آبی استان به وعده‌های خود عمل کنند.
صرفه جویی سالانه ۶۰ میلیون مترمکعب آب با اجرای سیستم های نوین آبیاری
رییس سازمان جهادکشاورزی ایلام گفت: یکی از مهمترین طرح های استان ایلام در زمینه استفاده از سیستم های نوین آبیاری پروژه بزرگ احیای اراضی ایلام و خوزستان است که ۵۵۰ هزار هکتار از اراضی این ۲ استان از محل سد کرخه آبیاری و مشروب می شود.
محمد علی اقدسی یادآور شد: طرح احیای اراضی ایلام و خوزستان ( موسوم به ۵۵۰ هزار هکتاری) شامل ۲ فاز است که بخش اول این طرح با اعتباری بالغ بر ۱۰ هزار میلیارد ریال در سطح ۴۷ هزار هکتار در محدوده اراضی دشت عباس، فکه، عین خوش، کنجانچم، صالح آباد و هلیلان با حضور معاون اول ریاست جمهوری در دور دوم فعالیت دولت تدبیر و امید به بهره برداری رسید.
وی افزود: برنامه اجرایی فاز دوم این طرح در سطح ۹ هزار هکتار با برآورد چهار هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال در ابتدای سال آینده شروع خواهد شد که با بهره برداری کامل از این طرح علاوه بر ایجاد شغل پایدار برای ۱۲ هزار نفر، میزان تولید سالیانه محصولات کشاورزی استان بالغ بر ۱۸۰ هزار تن افزایش یافته و مبلغ هفت هزار و ۲۰۰ میلیارد;ریال به درآمد سالیانه کشاورزان منطقه افزوده می شود.
وی با بیان اینکه دومین طرح بزرگ آبیاری نوین استان ایلام ۲ پروژه سامانه گرمسیری و مهار آبهای مرزی است، اظهار داشت: در قالب این طرح ها احداث شبکه های فرعی آبیاری نوین برای مناطق غرب و شمال غرب استان ایلام انجام می گیرد.
به گفته اقدسی عملیات اجرایی این طرح در اراضی حـــاشیه رودخانه های کنگیر، میمه، دویرج و نیز اراضی تحت پوشش سامانه گرمسیری در سطح ۳۰ هزار هکتار اجرا شده و در صورت تکمیل شبکه اصلی آبیاری سامانه گرمسیری توسط وزارت نیرو، فرآیند بهره برداری از کل مساحت طرح تکمیل می شود.
وی ادامه داد: اعتبارات هزینه شده در این طرح تاکنون بالغ بر ۶ هزار میلیارد ریال بوده است و در صورت اتمام این طرح، علاوه بر اشتغال زایی برای ۶ هزار نفر، افزایش سالیانه تولیدات کشاورزی به میزان ۹۰ هزار تن و ارتقاء درآمد بهره برداران را به میزان ۳۶۰ میلیارد تومان در سال به دنبال خواهد داشت.
نکته قابل ذکر در خصوص طرح های احیای اراضی پایین دست سد کرخه، سامانه گرمسیری و مهار آبهای مرزی اینکه صفر تا صد این پروژه ها در دولت تدبیر و امید شکل گرفته و ایلام تنها استان کشور محسوب می شود که همزمان سه طرح ملی در نقاط مختلف آن در حال اجرا است.
وی گفت: طرح بعدی مرتبط با سیستم های نوین آبیاری، احداث سامانه های نوین آبیاری موسوم به سیستم های آبیاری تحت فشار است که این طرح از سال ۱۳۸۷ و با اختصاص اعتبارات بلاعوض رشد قابل توجهی داشته و تاکنون بالغ بر ۳۴ هزار هکتار از اراضی استان به این سیستم های مدرن تجهیز شده است.
رییس سازمان جهاد کشاورزی ایلام یادآور شد: مبلغ سه هزار میلیارد ریال برای اجرای این طرح ها هزینه شده و با اجرای این سیستم ها علاوه بر بر افزایش راندمان آبیاری به میزان ۲۰ درصد، بالغ بر ۶۰ میلیون متر مکعب در مصرف سالیانه آب کشاورزی صرفه جویی می شود.
تجهیز ۱۲۰ هزار هکتار اراضی ایلام به سامانه های نوین آبیاری
در مجموع از مساحت ۱۴۰ هزار هکتار اراضی آبی موجود در استان و با احتساب اراضی تحت پوشش سامانه گرمسیری بالغ بر ۱۲۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان ایلام به سامانه های نوین آبیاری و شبکه های مدرن تجهیز شده است.
همچنین در قالب سه طرح بزرگ ملی در حال اجرا، بالغ بر ۵۱ هزار از اراضی دیم و یا غیرقابل کشت به آبی تبدیل شده و در پروژه های تامین آب، احداث ایستگاه های پمپاژ و بندهای انحرافی هم تبدیل اراضی دیم به آبی انجام می شود.
میزان اراضی آبی استان ایلام در چهار سال گذشته از ۸۰ هزار هکتار به ۱۴۰ هزار هکتار یافته است و طبق برنامه ریزی های انجام گرفته تا پایان برنامه هفتم توسعه و با تکمیل طرح های آب و خاک وزارت خانه های جهادکشــاورزی و نیرو اراضی آبی استان ایلام مجهز به سیستم های نوین آبیاری به ۱۸۳ هزار هکتــار افزایش خواهد یافت.
سرویس خبری : کشاورزی و باغبانی
