مجید موافق قدیری، رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران و عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی، در نشست خبری پسارویداد «اینوفارم» که امروز برگزار شد، اظهار کرد: صنعت دام یکی از مهم‌ترین صنایع اقتصادی کشور محسوب می‌شود. تولید پروتئین همواره یکی از موضوعات حساس و به‌نوعی پاشنه آشیل دولت‌ها بوده و در کشور ماهیتی سیاسی نیز پیدا کرده است. این صنعت همواره در پی حفظ رقابت‌پذیری خود بوده است، اما وجود یارانه‌های آشکار و پنهان موجب شده بخشی از مسائل اساسی آن مغفول بماند. برای عبور از این چالش‌ها نمی‌توان همچنان به روش‌های سنتی و قدیمی متکی بود؛ زیرا روش‌هایی که ۵۰ سال پیش مورد استفاده قرار می‌گرفتند، امروز دیگر نمی‌توانند به اقتصادی‌شدن و افزایش رقابت‌پذیری صنعت کمک کنند.
باید ظرفیت‌های فناورانه و نوآورانه بیش از گذشته با صنعت دام، طیور و آبزیان پیوند بخورند
وی ورود فناوری و نوآوری را از الزامات توسعه این صنعت دانست و گفت: لازم است ظرفیت‌های فناورانه و نوآورانه بیش از گذشته با صنعت دام، طیور و آبزیان پیوند بخورند. همچنین باید شرکت‌های دانش‌بنیان را بیشتر به فعالان این صنعت معرفی کنیم تا میان آنها ارتباط موثری شکل بگیرد. این همکاری می‌تواند برای به‌روزرسانی صنعت، کاهش قیمت تمام‌شده و بهبود شاخص‌های تولید، مصرف و بهره‌وری کمک کند.
موضوع فقط واردات۵۰۰ هزار تن گندم دامی نیست، بلکه باید مشخص شود صنعت تا چه اندازه آمادگی جایگزینی گندم با ذرت و بخشی از کنجاله سویا را دارد. گندم و انواع کنجاله‌ها در بسیاری از کشورها در جیره دام و طیور استفاده می‌شوند، اما ارز ترجیحی ذرت، تغییر این الگو را در ایران دشوار کرده است. در کشورهای بزرگ تولیدکننده ذرت، بخش قابل‌توجهی از خوراک دام از پسماندهای کشاورزی تأمین می‌شود؛ در کشوری کم‌آب مانند ایران، تولید نهاده‌های آب‌بر با استفاده از منابع زیرزمینی منطقی نیست؛ زیرا نباید دام را در مصرف آب و محصولات کشاورزی به رقیب انسان تبدیل کرد.
قدیری ادامه داد: بسیاری از ایده‌هایی که امروز در شرکت‌های بزرگ خارجی تجاری‌سازی می‌شوند، حاصل فعالیت دانشمندان و پژوهشگران ایرانی‌اند. به دلیل فراهم‌نبودن زمینه سرمایه‌گذاری در داخل، برخی صاحبان ایده ناچار می‌شوند دستاوردهای خود را به خارج از کشور منتقل کنند و همان محصولات بعداً به ایران فروخته می‌شوند.
رئیس انجمن صنایع خوراک دام، طیور و آبزیان ایران، کاهش وابستگی صنعت خوراک دام را مهم‌ترین انگیزه انجمن برای شکل‌دادن به اینوفارم دانست و گفت: حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد مواد اولیه مورد نیاز تولید خوراک دام وارداتی است. محدودیت منابع آبی نیز امکان تولید داخلی همه این نهاده‌ها را دشوار کرده است؛ بنابراین باید با استفاده از علم، فناوری، نوآوری و تجاری‌سازی نتایج پژوهشی، وابستگی و خروج ارز از کشور را کاهش دهیم.
قدیری با اشاره به توجه جهانی به تولید پایدار گفت: در بازارهای پیشرفته، واردات نهاده‌هایی مانند ذرت و سویا با الزامات محیط‌زیستی و جلوگیری از جنگل‌زدایی پیوند خورده است. صنعت خوراک دام ایران نیز باید در کنار کاهش وابستگی، به سمت فناوری‌ها و الگوهای تولید پایدار حرکت کند.
وی تاکید کرد: صنعت دام و طیور سال‌ها از حمایت‌هایی مانند ارز ارزان‌قیمت، سوخت، مالیات و عوارض ترجیحی برخوردار بوده است. اصل حمایت دولت ضروری است، اما شیوه تخصیص این یارانه‌ها موجب شده برخی تولیدکنندگان به‌جای حرکت به سمت بهره‌وری، فناوری و محصولات دانش‌بنیان، در پی دریافت حمایت‌های دولتی باشند. هرچه بازار رقابتی‌تر و فاصله نرخ ارز نهاده‌ها با بازار آزاد کمتر شود، اهمیت بهره‌وری و کاهش ضریب تبدیل بیشتر خواهد شد. یارانه‌ها نیز باید به‌صورت هدفمند و در نهایت به مصرف‌کننده اختصاص یابند.
قدیری با اشاره به برنامه دولت برای واردات ۵۰۰ هزار تن گندم دامی گفت: موضوع فقط واردات نیست، بلکه باید مشخص شود صنعت تا چه اندازه آمادگی جایگزینی گندم با ذرت و بخشی از کنجاله سویا را دارد. گندم و انواع کنجاله‌ها در بسیاری از کشورها در جیره دام و طیور استفاده می‌شوند، اما ارز ترجیحی ذرت، تغییر این الگو را در ایران دشوار کرده است. در کشورهای بزرگ تولیدکننده ذرت، بخش قابل‌توجهی از خوراک دام از پسماندهای کشاورزی تأمین می‌شود؛ در کشوری کم‌آب مانند ایران، تولید نهاده‌های آب‌بر با استفاده از منابع زیرزمینی منطقی نیست؛ زیرا نباید دام را در مصرف آب و محصولات کشاورزی به رقیب انسان تبدیل کرد.
در ادامه این نشست، محمدعلی ابراهیمی، رئیس پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی ایران وابسته به سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، با بیان اینکه در روزهای جنگ و شرایط دشوار، ممکن است افزایش قیمت وجود داشته باشد، اما فراهمی و دسترسی به مواد غذایی حفظ شده است، عنوان کرد: اگر فعالان این بخش تلاش نمی‌کردند، غذا به‌آسانی در اختیار مردم قرار نمی‌گرفت. فعالان این صنعت خواستار استفاده از ظرفیت‌های علمی و فناورانه کشور برای کاهش وابستگی شدند و آمادگی خود را برای پذیرش سرمایه‌گذاری خطرپذیر و حمایت از ایده‌های داخلی اعلام کردند.
وی با بیان اینکه ایران در حوزه کشاورزی و فناوری‌های مرتبط، ظرفیت همکاری مناسبی با عمان، افغانستان، جمهوری‌های آسیای میانه، عراق و ترکیه دارد و می‌توان انتقال دوسویه ایده و فناوری را دنبال کرد، گفت: صنعت خوراک دام، طیور و آبزیان باید تا حد امکان وابستگی خود را کاهش دهد. تجربه روزهای جنگ نیز نشان داد که جنگ امروز، جنگ فناوری و نوآوری است و نقش فناوری را می‌توان در حوزه‌های نظامی، امنیتی و غذایی مشاهده کرد.
منبع: ایسنا
