تامین سالانه گندم به عنوان یک محصول استراتژیک همواره مورد توجه کشور قرار داشته است، اما در دو سال گذشته دولت حاشیه های زیادی در این بخش ایجاد کرده است، به طوری که سال گذشته با وجود اینکه وجود فشار اقتصادی در سال جاری پیش بینی می شد دولت با تعیین نرخ 1600 تومان برای خرید تضمینی هر کیلو عملا کشاورزان را به سمت کشت کمتر گندم سوق داد و در همان سال زراعی هم میزان خرید تضمینی گندم کمتر از پیش بینی ها بود و امسال هم پس از اینکه خرید تضمینی گندم را با قیمت 2500 تومان انجام داد به یکباره در مهر ماه قیمت گندم را 4 هزار تومان اعلام کرد و این فرایند باعث افزایش دلالی در این محصول شد، به طوری که در شرایط کنونی کشاورزانی که گندم را با قیمت 2500 تومان به دولت فروخته اند الان نمی توانند با قیمت 5 هزار تومان بذر اصلاح شده برای کشت خود تامین کنند و این مساله می تواند پایداری کشت گندم را در سال های آینده به خطر بیاندازد.
دبیرکل بنیاد ملی گندمکاران در گفتگو با خبرنگار خبرگزاری موج با اشاره به اینکه در حال حاضر استان هایی مانند گلستان و مازندران با مشکل تامین بذر اصلاح شده روبرو هستند، گفت: در هر کشوری درصدی از بذر گواهی را برای کشت سالانه تولید می کنند و در ایران هم این فرایند توسط وزارت جهاد کشاورزی انجام می شود در واقع یک سوم بذر مادر را سفارش می دهند که بعد از بوجاری و طی کردن مراحل، تبدیل به بذر گواهی شده می شوند، البته در برخی مناطق خود روستائیان بذر اصلاح شده را تامین می کنند.
علی خان محمدی با بیان اینکه دولت گندم را با قیمت 2530 تومان از کشاورزان را خرید کرده بود، افزود: دولت در مهر ماه قیمت گندم را 4 هزار تومان تعیین کرد هرچند این قیمت برای سال آینده تعیین شده بود اما دلال ها به سرعت گندم های بوجاری شده را با قیمت 3700 تومان از بازار جمع کردند و در شرایط کنونی که فصل کشت است همان گندم را بالای 5 هزار تومان به کشاورزان می فروشند.
تامین بذر اصلاح شده برای کشاورزان
او با تاکید بر اینکه جهاد کشاورزی مسئول تامین بذر اصلاح شده برای کشاورزان است، اظهار کرد: سال گذشته به دلیل اینکه قیمت گندم پایین بود بسیاری از همین بذرهای اصلاح شده در انبارها باقی ماند و به کارخانه ها دادند تا تبدیل به آرد شود، اما پیش بینی می شد با توجه به افزایش قیمت گندم میزان کشت بیشتر شود، به همین دلیل امسال یک سوم بذر اصلاح شده بیشتری نسبت سال گذشته سفارش داده شده بود اما با افزایش قیمت 2 هزار تومانیهر کیلو گندم، دلال ها بازار گندم را کاملا به دست گرفته اند.
خان محمدی با اعلام اینکه در شرایط کنونی تلاش می کنیم که از طریق بنیاد گندم بذر اصلاح شده را برای کشاورزان تامین کنیم، گفت: اما نمی توان با این گرانی قیمت کاری کرد و اگر این روند ادامه داشته باشد پایداری گندم در کشور از بین می رود.
دبیرکل بنیاد ملی گندمکاران با اشاره به اینکه 6 میلیون هکتار کشت گندم در سال داریم، اظهار کرد: حدود 2 میلیون 800 هزار هکتار زمین آبی و 3 میلیون و 200 هزار هکتار زمین دیم زیر کشت گندم می رود و امسال به دلیل اینکه قیمت گندم بالا رفته پیش بینی می شود میزان کشت دیم گندم بالا برود. براساس همین آمار وزارت جهاد کشاورزی تامین بذر گواهی شده برای این میزان کشت را از سال گذشته پیش بینی کرده بود اما در حال حاضر گندم در چرخه دلالی قرار گرفته است.
او با اشاره به اینکه در شرایط کنونی راندمان برداشت گندم در زمین دیم در هر هکتار به یک تن رسیده، گفت: در حالی که قبلا راندمان زمین دیم 700 کیلو در هکتار بود و در زمین آبی از 2 تن و 700 کیلو به 3 تن و 500 کیلو در هکتار رسیده است و از آنجایی که برای هر هکتار 120 کیلو بذر اصلاح شده و برای زمین آبی به ازای هر هکتار 200 تا 220 کیلو بذر اصلاح شده نیاز است میزان مصرف سالانه بذر در کشور مشخص است.
خان محمدی با تاکید بر اینکه برخی کشاورزان خودشان بذر را تامین می کنند و در بین استان های مختلف مبادله می کنند، اظهار کرد: در ایران بیشتر بذرها گواهی شده هستند، برخی بذرها مادری در مزارع تحت کنترل کشت می شود تا با نظارت موسسات تحقیقاتی کشت و برداشت شود و در زمان برداشت به عنوان بذر گواهی شده ارائه شوند.
او با اشاره به احتمال تغییر قیمت گندم در سال آینده گفت: در شرایط کنونی مجلس طرح دو فوریتی مصوب کرده که از امسال قیمت گذاری گندم با نمایندگان بخش خصوصی انجام شود نه اینکه شورای اقتصاد قیمت را به کشاورزان تحمیل کند. این طرح هنوز در شورای نگهبان مانده و مصوب نشده است و اگر اجرایی شود قیمت گندم یا 4800 تومان می شود یا 5200 تومان، که براساس وضعیت ارز تخصیصی برای تامین کود خواهد بود اگر کودهای فسفاته و پتاسه ارز دولتی دریافت کند قیمت گندم 4800 تومان خواهد بود و اما در شرایط کنونی دولت گفته فقط ارز دولتی به اوره اختصاص داده می شود در نتیجه قیمت گندم 5200 خواهد بود.
به گزارش موج، در حالی کشاورزان با کمبود بذر برای کشت مواجه شده اند و بذری برای زراعت خود پیدا نمی کنند که اگر در همین چند هفته بذر گندم به آنها داده نشود عملا امکان کاشت گندم را نداشته و شاید این اقدام به کاهش تولید گندم بینجامد. محصولی استراتژیک که اگر کشور در تولید آن خودکفاییش را از دست بدهد می تواند مشکلات عدیده ای را در سال آینده برای کشور به وجود آورد. با توجه به اهمیت این محصول باید سریعتر فکری برای تامین بذر کشاورزان انجام داد تا سطح زیر کشت گندم کشور کاسته نشود.
