محمّد جواد خاکزاد رستمی، مدیر اجرایی نظام صنفی کشاورزی مازندران درمورد واردات بیرویه برنج به عنوان یک تهدید جدی برای برنج ایرانی گفت: در اصل اقتصاد، برای تعیین قیمت و تنظیم بازار دو عامل مهم عرضه و تقاضا تعیینکننده هستند و هیچ زمانی، قیمتهای دستوری در دنیا جواب ندادهاند و این موضوع برای ایران هم، همینطور است.
خاکزاد رستمی ادامه داد: از نظر اصل اقتصاد، عرضه و تقاضا باعث تعیین قیمت بازار میشوند. در نتیجه، هر زمانی که عرضه بیش از اندازهی تقاضا باشد قیمت به شدت کاهش پیدا میکند و اگر بالعکس باشد قیمت به شدت افزایش پیدا میکند.
مدیر اجرایی نظام صنفی کشاورزی مازندران گفت: وقتی که در طول یک ماه تمام برداشت برنج در سراسر کشور را به پایان میرسانیم این برنج وارد انبار میشود و بخش عمده آن وارد بازار میشود. اگر همزمان واردات برنج را داشته باشیم و بیش از تقاضای بازار بخواهیم بازار را اشباع کنیم تولیدکنندهها به شدت آسیب میبینند. چون برنج جزء سبد اصلی کالای خانوار و امنیت غذایی است. در نتیجه، هم تولیدکنندگان و هم مصرفکنندگان مدنظر باشند و باید این مسائل را با تنظیم بازار رعایت کنیم.
خاکزاد رستمی ادامه داد: حاکمیتها و دولتها در دنیا دو مدل تنظیم بازار دارند. یا تنظیم بازار را به خود بازار میسپارند که بر اساس رقابت و عرضه و تقاضا، بازار خودش را مدیریت کند و در بعضی از کشورها، بازار توسط دولت و حاکمیتها و نهادهای مردمی که وجود دارند مدیریت میشوند.
مدیر اجرایی نظام صنفی کشاورزی مازندران گفت: متأسفانه در ایران، تا به حال در هیچ مدل مشخصی کار انجام نشده است و بعضی وقتها تقصیر را گردن تولیدکنندگان و واردکنندگان و گاهی، تقصیر را گردن دولت میاندازند و معلوم نیست که آیا دولت در این مسیر میخواهد با تشکیل نهادهای مردمی و مشخص کردن بستر عرضه و تقاضا توسط مردم این کار را به بازار بسپرد یا این که میخواهد خودش با وجود دستگاههای اجرایی، سازمان صمت و استانها و ادارههای تابعهشان، وزارت جهاد کشاورزی در استان و… این کار را انجام دهد؟ در نتیجه، باید یکی از این مسیرها را برود. یعنی دولت باید تکلیف را معلوم کند و تنظیم بازار و مدیریت عرضه را بدرستی و در زمان مناسب انجام دهد.
خاکزاد رستمی ادامه داد: واردات همزمان با برداشت برنج تولید داخل به نفع تولیدکننده و کشاورز و مصرفکننده نیست و به نفع یک عده سوداگرانی است که از این موضوعات سوءاستفاده میکنند و دولت را به شدت تحت فشار قرار میدهند و تقریباً هر ۳ سال یک بار، افزایش قیمتهای سینوسی را تجربه میکنیم که عامل آن، مصرفکننده و تولیدکننده نیستند.
مدیر اجرایی نظام صنفی کشاورزی مازندران گفت: عامل واردات همزمان برنج به شدت به تولید آسیب میزند، اما مصرفکننده منفعت نمیبرد بلکه منفعت باعث میشود اجازه واردات سنگین داده نشود که در سالهای ۱۴۰۰-۱۴۰۱ اتفاق افتاد و نیاز کشور در حد ۶۰۰-۷۰۰ هزار تن است در حالی که واردات ۲ میلیون تن صورت میگیرد و در طول ۱ یا ۲ سال، برخی از واردکنندگان با ارزهای یارانهای که از دولت میگیرند این کار را انجام میدهند، اما تولید ارز یارانهای ندارد و آزاد است و حمایت از سوی دولت در بخشهای مختلف کشاورزی به ویژه برنج انجام نمیشود ولی واردات با ارزهای یارانهای انجام میشود و منفعتی که وجود دارد بیشتر برای واردکنندگان و افرادی است که بدنبال ایجاد موقعیت هستند تا بتوانند منافع خود را تأمین کنند.
خاکزاد رستمی ادامه داد: مصرفکننده در یک زمان کوتاه ۲ ماهه نمیتواند مصرف یک ساله خود را تهیه کند. در نتیجه، اتفاقهای این چنینی در طولانیمدت باعث ضرر مصرفکننده و تولیدکننده میشوند و منفعت برای افرادی است که در این مدت، واردات را به طور همزمان انجام میدهند و واردات با خودکفایی کشاورزی همخوانی ندارد و دو موضوع متفاوتی هستند.
مدیر اجرایی نظام صنفی کشاورزی مازندران افزود: موضوع خودکفایی بیشتر باید بر اساس توان اکولوژیک سرزمین مطرح شود. یعنی وقتی موضوع خودکفایی را مطرح میکنیم خیلی نباید روی منابع انسانی، مالی و آب و خاک اتفاق خاصی بیفتد.
در بخش برنج در دو سه استان شمالی، این ظرفیت وجود دارد که با حفظ منابع، تولیدات مناسبی را داشته باشیم، اما این اتفاق نیفتاده و اقداماتی انجام نشده است.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
