مینا کاویانی گفت: تاریخ تهیه و مصرف بستنی را به حدود چهار قرن پیش از میلاد مسیح بر میگردد؛ در ابتدا نوعی بستنی یخی تهیه و مصرف میشد و به تدریج موادی مثل شیر، خامه، رنگ خوراکی و نظایر آن به بستنی اضافه شد و این دسر دارای تنوع بسیاری شد.
این متخصص تغذیه با اشاره به ویژگیهای تغذیهای بستنی گفت: به غیر از بستنی یخی که مخلوطی از شربتها، آبمیوهها، شکر و رنگهای مجاز خوراکی است، سایر انواع بستنی بر پایه شیر هستند.
وی افزود: بر این اساس بستنی را میتوان به عنوان محصول لبنی منجمدی تعریف کرد که از ترکیب و فرایند مناسب شیر، خامه و برخی فراوردههای لبنی همراه با شکر و مواد طعمدهنده به دست میآید و میتواند حاوی پایدارکنندهها، قوام دهندهها و رنگ خوراکی نیز باشد.
کاویانی ارزش غذایی بستنی را وابسته به ارزش غذایی مواد اولیهای دانست که در ساخت آن مصرف میشوند.
به گفته وی، چربی و پروتئین بستنی بیشتر از شیر است. در ضمن بستنی میتواند حاوی مواد غذایی دیگری مانند میوه، تخممرغ و شکر نیز باشد که این مواد ارزش غذایی بستنی را افزایش میدهند.
کاویانی خاطرنشان کرد: از آنجا که بستنی حدود دو برابر شیر چربی دارد و بیشتر از نصف مواد جامد آن قند (ساکاروز و لاکتوز) است؛ به ویژه اگر بستنی خامه داشته باشد، یک منبع غذایی سرشار از انرژی به شمار میرود.
این متخصص تغذیه مواد جامد بدون چربی بستنی را شامل پروتئین با کیفیت بالا، قند و مواد معدنی مانند سدیم، پتاسیم، گوگرد، کلسیم و فسفر برشمرد که برای رشد و سلامت انسان ضروری است.
وی یادآور شد: پروتئین موجود در بستنی میتواند در رشد و ترمیم بافتها مؤثر باشد. همچنین کلسیم و فسفر آن در سلامت دندان و استخوان نقش داشته باشد.
به گفته کاویانی، بستنی دارای برخی ویتامینهای گروه B و بستنیهای میوهای مقداری ویتامین C است که این ویتامینها در تنظیم واکنشهای بدن نقش داشته و یا عملکرد آنتی اکسیدانی دارند.
این متخصص تغذیه با توجه به نتایج پژوهشهای علمی به غنی سازی بستنی با مواد مغذی نظیر روی و اسید فولیک (از ویتامینهای گروه B) اشاره کرد و یادآور شد: ارزش غذایی بستنیهای غنی شده نسبت به بستنیهای ساده بیشتر است.
کاویانی با توجه به اینکه شیر یکی از مواد اولیه بستنی و محیط بسیار خوبی برای رشد میکروبها و ایجاد بیماری و مسمومیت است، تاکید کرد: هنگام انتخاب بستنی باید حتماً به پاستوریزه بودن و تاریخ مصرف آن توجه کرد.
به گفته وی، با توجه به اینکه بستنی یک ماده غذایی پُرانرژی است توصیه میشود که اعتدال در خوردن آن رعایت شده و تا حد امکان انواع ساده آن مصرف شود و این موضوع درباره کودکان هم صادق است.
این متخصص تغذیه تاکید کرد: مصرف بیش از حد بستنی با داشتن مقدار قابل توجهی شکر و چربی میتواند باعث اضافه وزن، چاقی، دیابت، کاهش مقاومت بدن و افزایش خطر بیماریهای قلبی و عروقی شود.
مسئول آموزش همگانی انستیتو تغذیه افزود: به دلیل اینکه بستنی حاوی شکر است باید بعد از مصرف آن حتماً دندانها و لثه را تمیز کرد تا مانع پوسیدگی دندانها و بیماریهای لثه شود.
وی با توجه به اینکه بستنیهای صنعتی معمولاً حاوی مواد افزودنی، رنگها، طعم دهندهها و مواد نگهدارنده هستند یادآور شد که مصرف زیاد آنها میتواند مضرات زیادی برای سلامت بدن داشته باشد. زیرا ممکن است زمینه ساز بروز حساسیت، التهاب و سایر بیماریها شود.
