سیاهدانه که با نام علمی «نایجلا ساتیوا» (Nigella sativa) نیز شناخته میشود، در بسیاری از غذاهای کشورهای خاورمیانه و هند مانند انواع کاری و نان استفاده میشود و در برخی محصولات پختهشده و مخلوطهای ادویهای نیز وجود دارد.
روغن سیاهدانه هم که سرشار از آنتیاکسیدان است، بهعنوان مکمل غذایی فروخته میشود و معمولا برای تقویت سیستم ایمنی، کاهش التهاب و بهبود سلامت گوارش کاربرد دارد.
اخیرا یک مطالعه جدید که نتایج آن در مجله «علوم غذایی و تغذیه» (Food Science & Nutrition) منتشر شده، تاثیر سیاهدانه را بر کلسترول بررسی کرده است.
متخصصان در اوزاکای ژاپن، روی سلولهای کشتشده برخی آزمایشها را انجام دادند. همچنین یک کارآزمایی انسانی تصادفی را پیش بردند که در آن شرکتکنندگان بهمدت هشت هفته هر روز پنج گرم پودر سیاهدانه مصرف کردند. همچنین سطح کلسترول و میزان اشتهای شرکتکنندگان پیش و پس از مصرف سیاهدانه اندازهگیری شد.
نتایج کارآزمایی انسانی حاکی از کاهش تریگلیسیرید، کاهش کلسترول بد (LDL)، کاهش کلسترول کل و افزایش کلسترول خوب (HDL) بود. همچنین نشان داد که احساس گرسنگی بهمیزان قابلتوجهی کاهش یافت که بیانگر نقش احتمالی سیاهدانه در کنترل اشتها است.
متخصصان از آزمایشهای آزمایشگاهی و کارآزمایی انسانی نتیجهگیری کردند که سیاهدانه اثر مهارکننده تشکیل بافت چربی (anti-adipogenic) و کاهنده چربی خون (lipid-lowering) دارد.
به گزارش ایندیپندنت، در گزارش فوق آمده است: این مطالعه بر ظرفیت عصاره سیاهدانه در بهبود متابولیسم چربیها تاکید میکند و نتایج نشان میدهند که سیاهدانه میتواند در شرایط مرتبط با چاقی بهعنوان یک عامل طبیعی امیدوارکننده عمل کند. هرچند مطالعات بیشتر و بررسی جامعتر شاخصهای متابولیک همچنان لازم است.
«ترزا لینک»، متخصص تغذیه از نبراسکا هم در واکنش به این یافتهها، یادآور شد که کلسترول فقط یک قطعه از پازل سلامتی قلب و عروق است و نتایج باید در چارچوب سلامت متابولیک کلی بررسی شوند.
لینک همچنین به یک مطالعه در سال ۲۰۲۱ اشاره کرد که نشان داده بود روغن سیاهدانه در زنانی که روزانه آن را مصرف کرده بودند، باعث کاهش وزن بیشتر شد. شرکتکنندگان همچنین احساس سیری بیشتر داشتند که احتمالا در موفقیت آنها نقش داشت. با این حال او هشدار داد: هرچند نتایج کوتاهمدت امیدوارکنندهاند، این مطالعات فقط هشت هفته طول کشیدند. سیاهدانه بهتنهایی معجزهای برای پیشگیری از چاقی نیست، اما میتواند همراه با یک سبک زندگی سالم نقشی حمایتی در کنترل وزن ایفا کند.
این دانهها همچنین حاوی ترکیبی به نام تیموکینون هستند که سرشار از آنتیاکسیدان است و میتواند فواید بیشتری داشته باشد.
همچنین لینک در پایان افزود: برای تایید این آثار و مشخص کردن جایگاه دقیق سیاهدانه در یک رویکرد گستردهتر برای سلامت متابولیک و قلبیعروقی به مطالعات طولانیتری نیاز است.
منبع:ایسنا
