حسینعلی حاجیدلیگانی، نایبرئیس کمیسیون اصل نود مجلس شورای اسلامی، با هشدار نسبت به وضعیت بحرانی منابع آب کشور، اعلام کرد: برداشت بیرویه از سفرههای زیرزمینی و عدم اجرای طرحهای تغذیه مصنوعی آبخوانها به زنگ خطری جدی برای امنیت غذایی ایران تبدیل شده است.
وی با بیان اینکه امنیت غذایی یکی از ارکان ثبات ملی است، گفت: «بیتوجهی به مدیریت پایدار منابع آب، میتواند امنیت سیاسی، اقتصادی و اجتماعی کشور را با چالشهای جدی مواجه کند. لازمه این امر، اجرای دقیق احکام قانون برنامه هفتم توسعه و طراحی نقشه جامع برای حفاظت از منابع حیاتی آب است که تاکنون به طور مؤثر عملیاتی نشده.»
کشاورزی سنتی، بهرهوری پایین و تبخیر بالا
حاجیدلیگانی با انتقاد از ادامه آبیاری سنتی در بخش کشاورزی اظهار داشت: «بخش قابل توجهی از آب کشور به دلیل نبود فناوریهای نوین و مدیریت نادرست مصرف آب هدر میرود. این روند موجب کاهش راندمان تولید، افزایش تبخیر و افت سطح آبهای زیرزمینی شده است.»
به گفته او، استمرار این سیاستها نهتنها موجب فرونشست زمین در مناطق مختلف شده، بلکه امنیت تولید محصولات استراتژیک نظیر گندم، جو و برنج را نیز در معرض خطر قرار داده است.
ضرورت احیای سفرههای زیرزمینی
نایبرئیس کمیسیون اصل ۹۰ تأکید کرد: دولت باید اجرای طرحهای تغذیه مصنوعی آبخوانها و استفاده از آبیاریهای نوین قطرهای و کمفشار را در اولویت قرار دهد تا از تخلیه بیشتر سفرههای زیرزمینی جلوگیری شود.
او با اشاره به اقدامات مجمع نمایندگان استان اصفهان در پیگیری بحران خشکسالی گفت: «تذکرات لازم به دستگاههای اجرایی داده شده، اما تحقق اهداف قانون توسعه، نیازمند اراده جدیتر و اقدام عملی دولت است.»
چشمانداز نگرانکننده در صورت بیتوجهی
حاجیدلیگانی هشدار داد: «اگر الگوی مصرف آب اصلاح نشود و منابع موجود بهدرستی مدیریت نگردد، کشور در آینده نزدیک با بحران واقعی در تولید و تأمین مواد غذایی مواجه خواهد شد؛ بحرانی که میتواند بر امنیت عمومی و اقتصادی ایران نیز اثر مستقیم بگذارد.»
ایران در چهار دهه گذشته بیش از ۸۰ درصد از منابع تجدیدپذیر آبی خود را برداشت کرده است؛ رقمی بسیار بالاتر از آستانه تنش آبی (۴۰ درصد) که سازمان ملل برای پایداری اکولوژیکی توصیه کرده است.
بر اساس آخرین گزارش وزارت نیرو، افت سالانه آبهای زیرزمینی کشور بیش از ۵.۵ میلیارد مترمکعب برآورد میشود و بیش از ۶۰۰ دشت از ۶۰۹ دشت کشور در وضعیت ممنوعه یا بحرانی قرار دارند.
کارشناسان معتقدند بدون اصلاح الگوی کشت، توسعه آبیاری هوشمند و احیای طرحهای تغذیه مصنوعی، امکان حفظ امنیت غذایی در دهه آینده بهشدت کاهش خواهد یافت.
منبع: مهر
