با نزدیک شدن به شب یلدا، طولانیترین شب سال، بازار شیرینیفروشیها بار دیگر رنگ و بوی سنتهای دیرینه ایرانی به خود گرفته است. یلدا برای بسیاری از خانوادهها نهفقط یک آیین که فرصتی برای دورهمی، گفتوگو و زنده نگه داشتن رسمهایی است که نسل به نسل منتقل شدهاند؛ رسمهایی که شیرینیها یکی از جدانشدنیترین نمادهای آن به شمار میروند.
در آستانه این شب، انواع شیرینیهای تر، خشک و سنتی مانند کیک یلدایی، شیرینی خامهای، باقلوا، قطاب و شیرینیهای خانگی با طرحهای اناری و هندوانهای در ویترین قنادیها خودنمایی میکنند. بسیاری از واحدهای صنفی تلاش کردهاند با حفظ کیفیت و تنوع، پاسخگوی سلیقههای مختلف مصرفکنندگان باشند.
با این حال، فعالان صنف شیرینیفروشان میگویند افزایش هزینههای تولید از جمله قیمت مواد اولیه، روغن، شکر، لبنیات، دستمزد و هزینههای جانبی، بر بازار شیرینی شب یلدا بیتأثیر نبوده است. به گفته آنها، تأمین برخی مواد اولیه با دشواریهایی همراه بوده و این موضوع بر قیمت تمامشده محصولات اثر گذاشته است.
در چنین شرایطی، بخشی از خانوادهها به سمت خرید شیرینی در حجم کمتر یا انتخاب گزینههای سادهتر سوق پیدا کردهاند، در حالی که برخی دیگر ترجیح میدهند برای حفظ حالوهوای یلدایی سفره خود، همچنان شیرینی را در فهرست خریدشان نگه دارند؛ هرچند با مدیریت بیشتر هزینهها.
بر اساس مشاهدات میدانی خبرنگار ایسنا، شب یلدا همچنان یکی از مقاطع پرتقاضا برای صنف شیرینیفروشان محسوب میشود، اما رفتار مصرفکنندگان نسبت به سالهای گذشته محتاطانهتر شده است. آنها تأکید میکنند شفافیت در قیمتگذاری و نظارت بر بازار میتواند نقش مهمی در ایجاد تعادل میان تولیدکننده و مصرفکننده داشته باشد. بر اساس مشاهدات عینی از شرایط بازار به سراغ قنادیها رفتیم.
در روزهای منتهی به شب یلدا، انتظار میرود بازار شیرینی نیز مانند سایر اقلام مرتبط با این آیین سنتی، با افزایش نسبی تقاضا مواجه شود؛ شبی که همچنان برای ایرانیان، نماد گرما، صمیمیت و شیرینیِ باهمبودن است.
قطاب بهعنوان یکی از شیرینیهای سنتی و پرطرفدار، معمولاً در بازه قیمتی نسبتاً متوسط قرار دارد. بررسی قیمتها نشان میدهد که میانگین قیمت قطاب حدود ۲۸۰ تا ۳۲۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است.
قیمت شیرینی تر (مانند رولت و نان خامهای) به دلیل ماندگاری کمتر، متغیر است؛ با این حال بررسیها نشان میدهد که میانگین قیمت شیرینی تر ساده حدود ۱۷۰ تا ۲۵۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است.
باقلوا به دلیل استفاده از مغزها، کره و شربت، جزو شیرینیهای گرانتر محسوب میشود؛ میانگین قیمت باقلوا معمولی حدود ۴۸۰ تا ۶۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است و انواع خاص و مغزدار میتوانند بسیار بالاتر از این بازه باشند.
شیرینی دانمارکی در دسته شیرینیهای نیمهخشک و پرمصرف قرار میگیرد؛ میانگین قیمت شیرینی دانمارکی فله یا ساده حدود ۱۸۰ تا ۲۲۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است. شیرینی نخودچی به دلیل مصرف آرد نخود و روغن، قیمت نسبتاً ثابتی دارد؛ میانگین قیمت شیرینی نخودچی حدود ۲۶۰ تا ۳۱۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است.
باسلوق (راحتالحلقوم) از گزینههای محبوب سفره یلدایی است؛ میانگین قیمت باسلوق ساده حدود ۲۲۰ تا ۳۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است که انواع مغزدار گرانتر هستند.
کلمپه بهعنوان شیرینی خرمایی سنتی، در گروه قیمت متوسط قرار میگیرد؛ میانگین قیمت این شیرینی حدود ۳۰۰ تا ۳۸۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است. شیرینی برنجی با توجه به میزان روغن حیوانی مصرفی قیمتگذاری میشود؛ میانگین قیمت شیرینی برنجی حدود ۲۵۰ تا ۳۲۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است.
شیرینی نارگیلی از شیرینیهای پرتقاضا در ایام خاص است که میانگین قیمت آن حدود ۲۴۰ تا ۳۰۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است. شیرینی خرمایی بهویژه در مناطق جنوبی و ایام مناسبتی پرمصرف است؛ میانگین قیمت این شیرینی حدود ۱۸۰ تا ۲۶۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم است.
بر این اساس بررسی میانگین قیمتها نشان میدهد شیرینیهای خشک و سنتی معمولاً در بازه ۲۰۰ تا ۳۵۰ هزار تومان قرار دارند، در حالی که شیرینیهای مغزدار و لوکس مانند باقلوا میتوانند هزینه بالاتری به خانوارها تحمیل کنند.
علی بهرهمند – رئیس اتحادیه صنف قنادان، شیرینیفروشان و کافهقنادیهای تهران – درباره وضعیت تأمین شیرینی شب یلدا اظهار کرد: خوشبختانه در حوزه تأمین شیرینی هیچ مشکلی وجود ندارد و همکاران ما آمادگی کامل برای پاسخگویی به نیاز بازار را دارند. بر اساس نیازسنجیهای انجامشده، واحدهای صنفی تولید لازم را انجام دادهاند و کمبودی در این زمینه پیشبینی نمیشود.
وی با اشاره به موضوع قیمتگذاری شیرینی افزود: قیمت شیرینی تابع عرضه و تقاضاست و اتحادیه به لحاظ قانونی مجاز به اعلام قیمت دستوری نیست. نرخها بر اساس نوع مواد اولیه مصرفی و شرایط بازار تعیین میشود، اما اتحادیه از طریق کمیسیون بازرسی، نظارت مستمر بر واحدهای صنفی دارد و با قیمتهای خارج از عرف برخورد خواهد کرد.
رئیس اتحادیه صنف قنادان تهران با بیان اینکه نظارتها در آستانه شب یلدا تشدید شده است، تصریح کرد: در هر منطقه، بازرسان آشنا به همان محدوده مستقر شدهاند تا هم از نظر قیمتی و هم از نظر کیفیت، نظارت دقیقتری اعمال شود. هدف ما این است که از هرگونه سوءاستفاده احتمالی جلوگیری شود.
بهرهمند با اشاره به شرایط اقتصادی جامعه گفت: با وجود افزایش بیسابقه قیمت مواد اولیه صنف قنادان و مشکلاتی که در تأمین برخی اقلام وجود دارد، از همکاران خود درخواست کردهایم که در شب یلدا از هرگونه افزایش قیمت خودداری کنند تا مردم بتوانند خریدهای حداقلی خود را انجام دهند.
وی در پایان درباره توصیه به مصرفکنندگان خاطرنشان کرد: از شهروندان درخواست میکنیم شیرینی مورد نیاز خود را صرفاً از واحدهای دارای پروانه کسب قنادی تهیه کنند؛ چرا که این واحدها تحت نظارت وزارت بهداشت، بازرسی اصناف و اتحادیه فعالیت میکنند و رعایت اصول بهداشتی در آنها بهطور مستمر کنترل میشود.
منبع: ایسنا
