بررسی شاخص های کشاورزی مازندران به عنوان قطب تولید محصولات این بخش در کشور نشان می دهد که راهبردهای توسعه در تمامی زیربخش های کشاورزی استان طی دو دوره فعالیت دولت تدبیر و امید مورد توجه قرار گرفته است و مکانیزاسیون به عنوان یکی از مهم ترین بخش های کشاورزی پیشرفته ، به صورت ویژه مورد عنایت قرار داشت.
همسو با رویکرد وزارت جهاد کشاورزی مبنی بر نقش کشاورزی استان مازندران در امنیت غذایی کشور ، کشاورزان و بهره برداران این خطه نیز از فرصت نبود محدودیت در جذب تسهیلات ارزان قیمت استفاده کرده و با خرید انواع ادوات و ماشین آلات کشاورزی ، علاوه بر کاهش هزینه تولید ، به لحاظ کیفی و کمی نیز تولیدات خود را اضافه کردند.
تعریف ردیف اعتباری مستقل برای مکانیزاسیون کشاورزی نخستین گام دولت تدبیر و امید بود که در سال 92 برداشته شد ، به طوری که برای پروژه تجهیز و نوسازی ناوگان ماشینی بخش کشاورزی با محور اقتصاد مقاومتی از نیمه دوم سال ۹۲ تاکنون به تدریج هفت خط اعتباری به این بخش اختصاص یافته است.
خط نخست اعتباری در سال ۹۲ به ظرفیت هفت هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال ، خط دوم به میزان هشت هزار میلیارد ریال در سال ۹۳، خط سوم در سال ۹۴ به میزان ۱۰ هزار میلیارد ریال، خط اعتباری چهارم در سال ۹۵ به مبلغ ۱۲ هزار میلیارد ریال، خط اعتباری پنجم در سال ۹۶ به مبلغ ۱۵ هزار میلیارد ریال، خط اعتباری ششم در سال ۹۷ به مبلغ ۱۵ هزار میلیارد ریال و خط اعتباری هفتم در سال گذشته به مبلغ یکهزار و ۸۰۰ میلیارد ریال اختصاص یافته است.
جذب 50 درصد بیشتر از سهمیه
از آن جایی که طبق مصوبه وزارت جهاد کشاورزی محدودیتی برای جذب این تسیهلات بین استان های مختلف کشور وجود نداشته است ، بر اساس آمار اداره امور فناوریهای مکانیزه سازمان جهاد کشاورزی مازندران ، طی سال های ۹۲ تا ۹۹، به طور میانگین ۴تا ۴.۵ درصد از اعتبارات این ردیف ها را استان مازندران جذب کرد. به عبارتی طبق برنامه ۴۶۰ هزار میلیارد تومان سهم تخصیصی استان بود ، اما به دلیل استقبال و نیاز به مکانیزاسیون ، جذب آن طی این سال ها به ۶۸۰ میلیارد تومان رسید که ۱۴۸درصد بیشتر از تخصیص است.
بنابر آمار عملکردی اداره امور فناوریهای مکانیزه سازمان جهاد کشاورزی مازندران ، مهم ترین بخش توسعه ای مکانیزاسیون کشاورزی استان طی حدود هشت سال ؛توسعه مکانیزاسیون در برداشت برنج و گندم بوده است. برداشت مکانیزه این ۲ محصول مهم و استراتژیک از سطح ۱۴۹ هزار و ۶۳۸ هکتار سال ۱۳۹۲ به ۲۶۰ هزار هکتار در سال جاری افزایش یافت و همچنین کشت مکانیزه برنج و گندم از ۴۷ هزار و ۴۸۰ هکتار به ۱۲۰ هزار هکتار در سال ۹۹ رسید.
مازندران دارای ۴۶۰ هزار هکتار اراضی زراعی و باغی است که طبق آمار رسمی هر ساله به طور متوسط ۲۱۵هزار هکتار آن زیر کشت برنج و ۶۰ هزار هکتار زیر کشت گندم می رود .
ورود فناوریهای نوین
یکی دیگر از موفقیت های مهم در توسعه مکانیزاسیون بخش کشاروزی مازندران ، استفاده از فناوریهای نوین از جمله پهپاد بوده است. طبق آمار استفاده از فناوریهای نوین پهپاد تا سال ۹۲ جایگاهی در بخش کشاورزی مازندران نداشت اما اکنون دستکم ۴۶ دستگاه پهباد به کشاورزی مازندران راه یافته است که طبق بررسی های صورت گرفته در سال ۹۹ برای حدود ۲۰ هزار هکتار از زمین های کشاورزی استان بویژه در بخش سمپاشی از این ابزار نوین استفاده شده است.
بنا بر آمار اداره امور فناوری های مکانیزه سازمان جهادکشاورزی مازندران ، ضریب مکانیزاسیون کشاورزی مازندران هم از ۱.۶۲ اسب بخار در هکتار سال ۹۲ به حدود ۳.۳۳ اسب بخار در هکتار در سال ۹۹ رسیده است .
بنابر این گزارش ، استفاده از ماشین آلات شامل تراکتور ، کمباین ، دستگاه نشاکار و دنباله بندها در کشاورزی زراعی بویژه برنج ، گندم ، کلزا ، جو چندین برابر شده است . به عبارتی با استفاده از تسهیلات ارزان قیمت ، شمار ورود تراکتور به کشاورزی استان نسبت به سال ۹۲ اکنون ۱۳۵ درصد ، دستگاه نشاکار ۲۶۰ درصد و کمباین ۴۲۶ درصد افزایش داشته است.
یکی از مزیت های توسعه مکانیزاسیون کشاورزی حفاظتی با استفاده از دنباله بند ها است. بنا بر آمار رسمی اداره امور فناوری های مکانیزه سازمان جهادکشاورزی مازندران کشاورزی حفاظتی از ۲۵هزار هکتار سال ۹۲ امسال به ۶۹هزار هکتار رسیده که به معنای ۲.۵ برابر شدن نسبت به هشت سال قبل است.
ورود ادوات دنباله بند به کشاورزی مازندران بویژه برای کشت پائیزه شامل گندم ، کلزا و انواع علوفه سبب شد تا کشاورزان از طریق دریافت تسهیلات و سرمایه گذاری برای خرید دنباله بندها سطح کشت با این ابزار نوین را از یکهزار و ۵۰۰ هکتار سال ۹۲ امسال به ۴۰ هزار هکتار برسانند.
از دیگر موفقیت های مهم در توسعه مکانیزاسیون بخش کشاروزی مازندران ، استفاده از روش کشت روی پشته ای با استفاده از اداوت دنباله بند است . طبق آمار کشاورزی به این روش از خاک ورزی با استفاده از این ادوات پیشرفته تا سال ۹۲ جایگاهی در بخش کشاورزی مازندران نداشت ، اما در سال 99 از هشت هکتار سال قبل به ۵۰۰ هکتار رسید.
خاکورزی حفاظتی روشی نوین برای جلوگیری از فرسایش و به هم خوردن توازن و تعادل مواد موجود در خاک با به کارگیری شیوه های علمی در کاشت، داشت و برداشت محصول از کشتزارهاست که در مازندران در دستور کار قرار گرفته است..
هدف از این کار، فـراهم آوردن محیطی مناسب جهت سبز شدن بذر ، رشد و نمو ریشه، کنترل علف های هرز، کنترل فرسایش خاک و کنترل رطوبت است که از طریق حفظ مقدار کافی بقایای گیاهی در سطح خاک، تردد کمتر در زمین و دستکاری کمتر خاک انجام می شود.
افزایش 700 هزار تنی محصول
در روش شخم و شیار روی پشته ای با استفاده از دنباله بندهای مخصوص به جای شخم و شیار سطحی و عمیق ، شخم به صورت جوی و پشته انجام می گیرد در واقع در روش شخم جوی و پشته ، زهکش مناسبی برای آبیاری محصولات به وجود می آید و آب اضافی از زمین خارج می گردد و می توان آن را دوباره به مزارع برگرداند.
یکی از مهم ترین دغدغه کشاورزان پوسیده شدن بذر محصولات مختلف زراعی کشت پائیزه مازندران از جمله گندم ، دانه روغنی کلزا ، ذرت و جو ناشی از بارندگی ها و ماندابی شدن پس از کاشت است ، اما در شخم و شیار جوی و پشته نه تنها بذر و ریشه آن در فرایند رشد دچار آب پوسیدگی و بیماری قارچی نمی شود ، بلکه در زمان کم آبی نیز می توان از جوی ایجاد شده برای آبیاری استفاده کرد.
مجموعه اقدامات انجام شده در بخش کشاورزی از جمله توسعه مکانیزاسیون و به کارگیری فناوری های نوین و تغییر الگوی شخم وشیار سبب شده است تا بر اساس آمار جهاد کشاورزی مازندران ، تولیدات محصولات زراعی استان از ۲ میلیون و ۲۸۰ هزار و ۸۶ تن سال ۹۲ به ۲ میلیون و ۹۶۴ هزار و ۱۶۵ تن رسیده در سال 99 برسد.
تولید برنج به عنوان مهم ترین محصول استرتژیک کشور در استان مازندران از ۹۰۲ هزار و ۲۰۶ تن سال ۹۲ به یک میلیون و ۴۲۸ هزار و ۷۴۲ تن در سال ۹۹ رسیده است. همچنین تولید گیاه علوفه ای از ۶۵۹ هزار و ۸۰۳ تن سال ۹۲ امسال به ۹۷۳ هزار و ۵۶۵ تن افزایش یافته است.
سالانه بیش از هفت میلیون تن انواع محصولات کشاورزی در مازندران تولید می شود که شامل حدود یک میلیون تن برنج سفید، ۲میلیون و ۵۰۰ هزار تن مرکبات، ۱۸۰ هزار تن گوشت سفید، حدود ۱۰۰ هزار تن انواع آبزیان است. همچنین ۹۰ درصد کیوی کشور در مازندران تولید می شود. انواع گل و گیاه، گندم، علوفه و، کلزا هم از دیگر تولیدات بخش کشاروزی مازندران است. در مجموع مازندران ۱۱ درصد ارزش افزوده محصولات کشاورزی کشور را در اختیار دارد.
سرویس خبری : کشاورزی و باغبانی
