علیرضا طهماسبی در گفتوگو با بیان اینکه شهرستان ساوه، با تنوع اقلیمی بینظیر و تولید سالانه ۸۰۰ هزار تن محصولات کشاورزی، بار تولید ۲۸ درصد از مجموع تولیدات کشاورزی استان مرکزی را به دوش میکشد و به عنوان یکی از ستونهای اصلی تأمین غذای ایران شناخته میشود، اظهار کرد: بحران کمآبی و خشکسالی، این منطقه استراتژیک را در تنگنا قرار داده است. به گونهای که در سال گذشته ۱۱۱۰ هکتار از باغات انار پاییندست سد الغدیر بهطور کامل از بین رفت و ۲۲۵۰ هکتار دیگر دچار خسارت شد که مجموع خسارتهای مالی آن به ۷۵۰ میلیارد تومان رسید.
وی افزود: سد الغدیر، با ظرفیت اسمی ۲۷۷ میلیون مترمکعب، سال گذشته تنها ۱۶ میلیون مترمکعب آب قابل بهرهبرداری داشت که از این میزان، صرفاً ۳.۶ میلیون مترمکعب در سه مرحله برای کشاورزی تخصیص یافت. این حجم ناچیز، حیات ۵۰۰۰ هکتار از باغات انار وابسته به سد را به خطر انداخت.
طهماسبی هشدار داد که بدون برنامهریزی فوری برای تأمین آب کشاورزی، خسارتهای بیشتری در انتظار این منطقه خواهد بود که میتواند تبعات گستردهای برای تولیدات کشاورزی و زنجیره تأمین غذا در کشور داشته باشد.
وی در ادامه به ظرفیتهای کشاورزی ساوه اشاره کرد و گفت: ساوه با ۱۳۴ هزار هکتار اراضی کشاورزی، شامل ۵۸ هزار هکتار اراضی زراعی، ۵۵ هزار هکتار آیش و ۲۱ هزار هکتار باغی (که ۱۱ هزار هکتار آن به کشت انار اختصاص دارد)، یکی از متنوعترین مناطق کشاورزی ایران است. تنوع اقلیمی سه دشت مرکزی(با آبوهوای نیمهگرم)، لوئین(معتدل و نیمهسردسیری) و بیات(سردسیری) امکان تولید بیش از ۷۰ نوع محصول کشاورزی را فراهم کرده و ساوه را به نگینی در کشاورزی ایران تبدیل کرده است. منابع آبی این شهرستان شامل ۸۷۶ حلقه چاه، ۳۴۰ رشته قنات و دو رودخانه قرهچای(با سد الغدیر) و مزلقان(با ۳۴ بند اصلی) است که مجموعا ۷۹ هزار هکتار از اراضی کشاورزی را آبیاری میکنند.
این مقام مسئول در ادامه گفت: تولیدات کشاورزی ساوه در سال گذشته شامل ۴۵۰ هزار تن محصولات زراعی، ۲۰۰ هزار تن محصولات باغی، ۱۵۵ هزار تن محصولات دامی و ۲۵۰ تن آبزیان بود که ارزش کل آن به ۲۶ هزار میلیارد تومان رسید. انار، بهعنوان محصول شاخص ساوه، نهتنها در بازارهای داخلی بلکه در صادرات نیز جایگاه ویژهای دارد، اما خشکسالی این محصول استراتژیک را بهشدت تهدید میکند.
وی به رکوردشکنی در تولیدات بخش دام و طیور اشاره کرد و گفت: علیرغم چالشهای آبی، ساوه در تولید محصولات دامی و طیور عملکرد درخشانی داشته است به طوری که در تولید گوشت مرغ با جوجهریزی بیش از ۸ میلیون قطعه، تولید به ۱۵ هزار تن رسید که دو برابر میانگین پنج سال گذشته است. در تولید شیر خام نیز تولید به ۱۲۰ هزار تن رسید که شش برابر میانگین سالهای گذشته است و رکوردی بیسابقه را رقم زد.
وی با بیان اینکه در تولید تخممرغ با تولید ۹ هزار تن، چهار برابر میانگین ۱۰ سال گذشته ثبت شد، افزود: در تولید گوشت قرمز نیز با تولید ۱۳ هزار تن، علیرغم نوسانات بازار، همچنان رشدی قابلتوجه نسبت به میانگین ۱۰ ساله رقم خورد.
وی در خصوص بحران کمآبی و راهکارهای مقابله نیز گفت: خشکسالی و مدیریت ناکافی منابع آبی، بزرگترین تهدید برای کشاورزی ساوه است. از ۴۱ هزار هکتار اراضی مستعد برای سیستمهای نوین آبیاری، تنها ۱۵ هزار و ۲۰۰ هکتار(۱۱ هزار و ۲۰۰ هکتار توسط بخش دولتی و ۴ هزار هکتار توسط بخش خصوصی) به این سیستمها مجهز شدهاند که معادل ۳۷ درصد اراضی مستعد است. با تکمیل این طرحها، میتوان در هر هکتار ۴۱۰۰ مترمکعب صرفهجویی کرد که این میزان برای جبران کسری منابع آبی ساوه کافی خواهد بود.
وی بیان کرد: تولید گندم دیم نیز در سال جاری به دلیل کاهش بارندگیها، بهویژه در اردیبهشتماه، کاهش یافت. با این حال، ۳۳ هزار تن گندم خریداری شده، نیاز شهرستان را تأمین کرد و ۵۰ درصد هزینه آن تا پایان خرداد پرداخت شده است. برنامهریزی برای پرداخت مابقی هزینهها نیز در جریان است.
مدیر جهاد کشاورزی ساوه با بیان اینکه این شهرستان در حوزههای نوآورانه نیز گامهای بلندی برداشته است، گفت: در حوزه رفع تداخلات اراضی در سال گذشته، ۲۰ هزار هکتار از اراضی کشاورزی بین مردم و دولت تعیین تکلیف شد که این اقدام امکان توسعه کشت دیم و تأمین علوفه برای دامها را فراهم کرده است.
وی گفت: در بخش انرژیهای تجدیدپذیر نیز ۱۳۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی برای استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر واگذار شده و این روند با سرعت ادامه دارد که میتواند وابستگی به منابع انرژی سنتی را کاهش دهد.
طهماسبی به تأمین کالاهای اساسی در شرایط جنگ اقتصادی نیز اشاره کرد و گفت: ساوه با تامین ۱۱ قلم کالای اساسی برای ۱۲ روز، نشان داد که توانایی مدیریت بحران را دارد و هیچ کمبودی در این زمینه گزارش نشد.
وی با تأکید بر اهمیت تأمین آب کشاورزی به اندازه آب شرب، خواستار تخصیص اعتبارات بیشتر برای اجرای سیستمهای نوین آبیاری و مدیریت منابع آبی شد و گفت: بدون اقدامات فوری، خسارتهای بیشتری به بخش کشاورزی ساوه وارد خواهد شد که نهتنها اقتصاد محلی بلکه زنجیره تأمین غذای کشور را با خطر مواجه میکند.
طهماسبی خاطرنشان کرد: ساوه بهعنوان یکی از مهمترین مراکز تولید انار، گندم و محصولات دامی، نیازمند سیاستگذاریهای کلان برای حفاظت از منابع آبی و حمایت از کشاورزان است. سرمایهگذاری در زیرساختهای آبی، توسعه سیستمهای نوین آبیاری و تأمین نهادههای دامی میتواند این منطقه را از بحران نجات دهد و جایگاه آن را بهعنوان قلب کشاورزی ایران مستحکم کند.
وی با بیان اینکه ساوه، با ظرفیت بیمانند خود در تولید محصولات کشاورزی و دامی، یکی از پایههای اصلی امنیت غذایی ایران است، تصریح کرد: اما بحران کمآبی و خسارتهای هنگفت به باغات انار، زنگ خطری برای آینده این منطقه و کشور است.
منبع:ایسنا
