بازار جهانی کودهای نانویی، در آستانه جهشی چشمگیر قرار دارد؛ این بازار از ۳.۰۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴، انتظار میرود تا سال ۲۰۳۳ به ۸.۷۷ میلیارد دلار برسد. این رشد که با نرخ سالانه مرکب ۱۲.۳ درصد همراه است، نتیجه نیاز روزافزون به افزایش کارایی تغذیه گیاهان، کاهش اثرات زیستمحیطی و حرکت به سمت کشاورزی هوشمند و پایدار است. نانوکودها با قابلیت جذب بالاتر و کاهش هدررفت مواد مغذی، نوید افزایش بهرهوری و کاهش آلودگی خاک و آب را میدهند و جایگاه خود را در سبد کشاورزی مدرن تثبیت کردهاند.
بر اساس گزارش منتشرشده توسط Research and Markets، انتظار میرود ارزش بازار جهانی نانوکود از ۳.۰۸ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ به ۸.۷۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۳۳ برسد. این رشد سریع، به دلیل نیاز به ارائه مؤثر مواد مغذی، ارتقای روشهای کشاورزی پایدار و نوآوریهای مبتنی بر فناوری نانو در حوزه کشاورزی است.
در سطح جهانی، منطقه آسیا-پاسفیک پیشگام در پذیرش این فناوری بوده و کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی بر اجرای روشهای پایدار و کاهش اثرات محیطزیستی تمرکز دارند. همچنین، آمریکای لاتین و خاورمیانه بهعنوان بازارهای نوظهور با توجه به افزایش نگرانیها در زمینه امنیت غذایی و حمایتهای دولتی، رشد قابل توجهی را تجربه میکنند.
نانوکودها با افزایش قابلیت جذب گیاه و کاهش هدررفت مواد مغذی از طریق آبشویی یا شستوشوی خاک، بازدهی محصولات را بهطور مؤثر افزایش میدهند. این فناوری، ناکارآمدیهای کودهای سنتی را برطرف کرده و به تحقق اهداف کشاورزی پایدار کمک میکند.
استفاده از نانوکودها باعث میشود مواد مغذی بهطور دقیق و مطابق نیاز گیاه تأمین شوند. این دقت، علاوه بر افزایش بازدهی، از تخریب خاک و آلودگی آب جلوگیری میکند. شرکتهای فعال در این حوزه، از جمله شرکت تعاونی کشاورزان هندی (Indian Farmers Fertiliser Cooperative Ltd.) و گروه شیمیایی یوروکم (EuroChem Group)، در حال توسعه فرمولاسیونهای اختصاصی برای هر محصول کشاورزی هستند تا بهرهوری و ماندگاری مواد مغذی افزایش یابد.
همزمان، ترکیب نانوکود با کشاورزی دقیق و فناوریهای دادهمحور، امکان توزیع هدفمند و مدیریت منابع را فراهم میکند. استفاده از حسگرها، پهپادها و دستگاههای GPS محور، همراه با تجزیهوتحلیل سلامت خاک، باعث کاهش هدررفت و تصمیمگیری هوشمند در مزرعه میشود.
با افزایش جمعیت جهان و کاهش زمینهای قابل کشت، نیاز به افزایش تولید محصولات کشاورزی بیش از پیش احساس میشود. نانوکودها با تغذیه بهینه گیاه و کاهش نیاز به کودهای شیمیایی، به تحقق این هدف کمک میکنند. حمایتهای دولتی، سرمایهگذاری بخش خصوصی و توجه دانشگاهها به این فناوری، باعث شده نانوکودها به ابزار کلیدی در سیاستگذاریهای امنیت غذایی تبدیل شوند.
طبق پیشبینی سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (FAO)، جمعیت جهان تا سال ۲۰۵۰ به ۹.۷ میلیارد نفر خواهد رسید و برای تأمین نیاز غذایی، تولید محصولات کشاورزی باید حدود ۷۰ درصد افزایش یابد. در این مسیر، نانوکودها با جذب بالاتر و انتشار کنترلشده مواد مغذی، جایگزینی مؤثر برای کودهای سنتی بهشمار میروند.
به نقل از ستاد نانو، با وجود مزایای قابل توجه، آگاهی پایین کشاورزان، به ویژه در مناطق روستایی و کمتر توسعهیافته، مانع اصلی توسعه بازار است. بسیاری از کاربران با نحوه استفاده، مزایا و اثرات بلندمدت این فناوری آشنا نیستند و به دلیل ترس از پیامدهای ناشناخته، به روشهای سنتی پایبند ماندهاند.
علاوه بر این، چارچوبهای قانونی و استانداردهای ایمنی در بسیاری از کشورها شفاف نیست و تولیدکنندگان و ناظران با ریسکهای حقوقی و زیستمحیطی روبرو هستند. ایجاد استانداردهای بینالمللی هماهنگ، پژوهشهای باز و همکاری میان نهادهای علمی و قانونی، از الزامات توسعه مسئولانه این بازار است.
منبع: ایسنا
