روحاله زحمتکش، سرپرست معاونت امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی در نشست تخصصی با جهانبخش میرزاوند رئیس سازمان عشایری کشور به منظور هماهنگی بینبخشی و رفع موانع تولید در دامداریهای عشایری، ضمن بررسی راهکارهای عملیاتی توسعه پایدار دامداریهای عشایری و تأمین نهادههای دامی، همکاری بینبخشی این معاونت و سازمان امور عشایر را ضامن افزایش بهرهوری و راندمان تولید در جامعه عشایری و گامی مؤثر در جهت امنیت غذایی پایدار و حفظ سبک زندگی مولد و مرزداری این قشر مؤثر دانست.
وی «مدیریت تولید مثل پیشرفته» را یکی از راهکارهای عملیاتی توسعه پایدار دامداریهای عشایری برشمرد و گفت: روشهایی نظیر همزمانی فحلی، تلقیح مصنوعی و پروژههای جفتگیری برنامهریزی شده در گلههای عشایری به منظور تنظیم فصل زایش، افزایش بازدهی و کاهش تلفات بره و بزغاله باید به کار گرفته شود.
وی «نگهداری و توسعه بانک ژنتیک دامهای بومی» را دیگر راهکار برای حمایت از دام عشایر عنوان کرد و افزود: جمعآوری، ذخیرهسازی و تکثیر ژنهای دامهای سازگار با اقلیم سخت عشایری به عنوان یک سرمایه ملی برای مقابله با بحرانهای زیستمحیطی باید مورد توجه قرار گیرد.
به گفته این مقام مسئول، به منظور توانمندسازی تعاونیها و اتحادیههای عشایری برای نقشآفرینی در فرآیند تأمین، توزیع و بازپرداخت نهادهها، نه صرفاً به عنوان واسطه باید «شبکه تشکلهای عشایری به عنوان بازوان حمایتی» ایجاد و تقویت شود.
زحمتکش، تأمین خوراک مدتدار توسط تشکلهای حمایتی و دوره پرواربندی هدفمند را از الگوهای عملیاتی برای رفع مشکل اصلی دامداری عشایری اعلام کرد و گفت: در تامین خوراک دام باید نهادههای دامی (کنسانتره، جو، سبوس و مکملهای معدنی) به صورت اعتباری و زمانبندی شده در اختیار دامداران عشایر قرار گیرد و دامدار پس از دریافت خوراک، دامهای مازاد یا آماده پروار را طی یک دوره مشخص (معمولاً ۹۰ تا ۱۲۰ روز) پروار کرده و به وزن بازاری برساند.
وی بر تضمین خرید و بازپرداخت تسهیلاتی به عنوان دیگر الگوی عملیاتی برای رفع مشکل دامداری عشایری تاکید کرد و ادامه داد: پس از طی دوره پرواربندی، بخشی از گوشت تولیدی به قیمت توافقی (با اولویت تنظیم بازار داخلی و ذخایر راهبردی) خریداری میشود. وجوه حاصل از فروش، ضمن تأمین سود دامدار، به عنوان بازپرداخت اقساط تسهیلات نهادهای به تشکلها یا صندوقهای حمایتی برگردانده میشود. این مدل، چرخه تولید را پایدار و وابستگی به اعتبارات دولتی را کاهش میدهد.
رفع چالشهای ساختاری عشایر مورد تاکید است
جهانبخش میرزاوند، رئیس سازمان عشایری کشور نیز در این نشست، با تأکید بر نقش راهبردی عشایر به عنوان «حافظان مرزها و سرمایههای فرهنگی و تولیدی کشور»، هر چادر عشایری را معادل یک کارگاه چندمنظوره تولیدی، فرهنگی و مرزی توصیف کرد.
وی با اشاره به ظرفیتهای کمنظیر این حوزه از قبیل تولید گوشت قرمز، فرآوردههای لبنی و حفظ ذخایر ژنتیکی دامهای بومی، بر رفع چالشهای ساختاری نظیر نبود دسترسی پایدار به نهادههای دامی، نوسانات اقلیمی، کوچ اجباری و کمبود تسهیلات سرمایه در گردش تاکید کرد.
در پایان این نشست مقرر شد؛ با توجه به شرایط خاص حاکم بر دامپروری عشایری (از جمله محدودیتهای اعتباری، خشکسالی و نوسانات بازار)، «بررسی دقیق سازوکارهای حمایت تسهیلاتی و مالی از طرف معاونت امور تولیدات دامی»، «طراحی بسته اعتباری ویژه برای دامداران عشایری با کارمزد پایین و دوره تنفس مناسب»، «تعیین سازوکار تضمین خرید محصولات پرواری با اولویت حمایت از عشایر کوچرو»، و «راهاندازی پایلوتهای منطقهای برای اجرای مدل “نهاده در ازای محصول” در چند استان عشایرخیز» برنامهریزی و عملیاتی شود.
منبع:خبرگزاری مهر
