بخش تعاون یکی از ارکان مهم اقتصاد کشور به شمار میرود که در اصول ۴۳ و ۴۴ قانون اساسی به عنوان یکی از بخشهای مهم اقتصاد مورد اشاره قرار گرفته است. بخش تعاون از ظرفیتهای اجتماعی و اقتصادی بالایی برخوردار است و به دلیل کارکردها و ویژگیهای ممتاز خود در رشد اقتصادی، تجمیع سرمایههای خرد مردمی، ایجاد اشتغال پایدار و تولید ناخالص داخلی سهم بسزایی دارد.
افزایش صادرات بخش تعاون به تامین ارز مورد نیاز کشور کمک میکند و فعالیتهای صادراتی تعاونیها میتواند به ایجاد اشتغال پایدار در کشور منجر شود.
به اعتقاد کارشناسان با توجه به ظرفیتهای بالای تعاونیها به ویژه در حوزه صادرات و شرایط اقتصادی کشور لازم است بیش از پیش از توانمندیهای صادراتی بخش تعاون در کشور استفاده شود.
آخرین آمارها نشان میدهد که صادرات تعاونیها در سال ۱۴۰۱ به ۱.۷ میلیارد دلار رسیده و این میزان نسبت به سال ۱۴۰۰ رشد ۲۰ درصدی داشته است. صادرات تعاونیها در ایران، با ارزش واقعی بین ۳.۵ تا ۴ میلیارد دلار، نقش مهمی در اقتصاد کشور ایفا میکند.
از نگاه کارشناسان،تعاونیها نقش مهمی در صادرات غیرنفتی دارند و میتوانند با افزایش صادرات خود، موجب ارزآوری و رشد اقتصادی کشور شوند. افزایش صادرات بخش تعاون به تامین ارز مورد نیاز کشور کمک میکند و فعالیتهای صادراتی تعاونیها میتواند به ایجاد اشتغال پایدار در کشور منجر شود.
بهمن عبدالهی – رئیس اتاق تعاون ایران با اشاره به نقش موثر تعاونیها در کاهش وابستگی به نفت و بازارهای سنتی از آخرین آمار صادرات تعاونیها در کشور خبر داد.
وی گفت: صادرات تعاونیها تا پایان سال ۱۴۰۲ به مرز ۱.۹ میلیارد دلار رسیده که معتقدیم این رقم بیشتر است زیرا بخش اعظمی از صادرات تعاونی ها توسط تعاونیهای مرزنشینان صورت می گیرد که در آمار گمرک درج نمیشود.
رئیس اتاق تعاون بر این باور است که ارزش واقعی صادرات تعاونیها بین ۳.۵ تا ۴ میلیارد دلار است و تاکید دارد که با همکاری سازمان توسعه تجارت باید این سهم به ۲ برابر افزایش یابد.
امروز بخش اعظمی از صادرات غیرنفتی ایران اعم از خاویار، پسته، زعفران و فرش مرهون تلاش تعاونیهاست. با توجه به آنکه گسترش بازارهای جهانی بخش تعاون و توسعه صادرات تعاونیها یکی از رویکردهای اساسی وزارت تعاون است انتظار می رود سهم تعاونیها در صادرات و شناسایی بازارهای هدف صادراتی رشد قابل توجهی داشته باشد.
هادی ابوی – فعال تعاونی در گفتوگو میگوید: نقش تعاونیها در صادرات غیرنفتی حایز اهمیت است زیرا تعاونیها بستر مناسبی برای توسعه صادرات محصولات و تولیدات کشور به شمار می روند.
تعاونیهای مرزنشین خط مقدم صادرات بخش تعاون به شمار میروند و عمده کالاهایی همچون زعفران و فرش از طریق مرزنشینان به کشورهای همسایه صادر میشود.
او تعاون را تنها مدل اقتصادی موفق میداند که مدیریت و نظارت در آن به طور کامل در اختیار مردم است و میگوید: انتظار داریم در دولت چهاردهم بخش تعاون به سهم و جایگاه پیشبینی شده در اقتصاد ملی دست پیدا کند.
به گفته این فعال تعاونی، تعاونیهای مرزنشین خط مقدم صادرات بخش تعاون به شمار میروند و عمده کالاهایی همچون زعفران و فرش از طریق مرزنشینان به کشورهای همسایه صادر میشود.
ابوی با بیان اینکه تعاونیها در توسعه مبادلات اقتصادی و تعاملات خارجی به ویژه با کشورهای همسایه نقش بسزایی دارند،تاکید کرد که باید از ظرفیتهای مغفول مانده بخش تعاون در تمام حوزهها و بسترهای تولید و توزیع و صادرات استفاده کرد.
در حال حاضر بیشترین سهم صادرات متعلق به بخشهای کشاورزی، صنایع غذایی، صنایع دستی، فرش دستباف و صنایع معدنی است.محصولاتی نظیر خرما، زعفران، پسته و فرش از جمله کالاهای صادراتی به شمار می روند که بخش اعظمی از آنها توسط تعاونی ها صادر می شود.البته تعاونیهای مرزنشین هم فعالیت چشمگیری در حوزه صادرات محصولات غذایی، مصنوعات پلاستیکی، لوازم خانگی و چای و برنج دارند که ارزش افزوده خوبی را نصیب کشور میکند.
در حال حاضر ۷۵ درصد صادرات غیر نفتی ایران به مقصد پنج کشور هدف چین، ترکیه، هند، امارات و عراق است. البته عمده صادرات تعاونیها به ۱۰ کشور ترکیه، روسیه، امارات، قطر، عراق، عمان، افغانستان، پاکستان، ارمنستان و قزاقستان صورت میگیرد که نشان از تنوع مقاصد صادراتی تعاونیها همچون تنوع محصولات آنها دارد. تعاونیها برای حضور در بازارهای جهانی انگیزه بالایی دارند از این رو دولت با حمایت خود میتواند در جهت مانعزدایی از مسیر صادراتی تعاونیها گام بردارد.
منبع:ایسنا
