براساس تبصره ۲ ماده ۳۶ قانون برنامه هفتم، تولید نهال در بحث زراعت چوب باید بیشتر به فضای مشارکتی و از طریق مزایده طرح های اراضی مستثنیات و اراضی ملی صورت بگیرد که براین اساس ۳۸ میلیون اصله نهال زراعت چوب توسط بخش غیردولتی باید تولید شود و منابع طبیعی پوشش خدمات فنی، نهاده ای و تسهیلات بانکی داشته باشد که خوشبختانه استقبال بیش از این رقم است به طوریکه کل برنامه زراعت چوب از سه برنامه دیگر بدلیل بعد اقتصادی زراعت چوب جلوتر است.
بنابر آمار ظرفیت اسمی سالانه صنایع چوب کشور ۱۰ تا ۱۱ میلیون متر مکعب است که که در حال حاضر با ۴۰ تا ۵۰ درصد ظرفیت اسمی خود کار می کنند که بخش اعظمی از چوب مورد نیاز آن از طریق واردات تامین می شود، لذا با طرح توقف بهره برداری از جنگل ها، زراعت چوب در دستور کار قرار گرفته است که با توسعه این طرح در قالب کاشت یک میلیارد درخت امکان تامین ۴۰ تا ۵۰ درصد نیاز چوبی کشور وجود دارد.
علی تیموری رئیس سازمان جنگل ها، منابع طبیعی و آبخیزداری کشور حفظ جنگل در استانهای شمالی را موضوع با اهمیت دانست و گفت: وظیفه حفظ و تثبیت وضعیت موجود جنگلهای هیرکانی جزء وظایف اولیه سازمان منابع طبیعی است و توسعه بهره برداری اولویت دوم است.
رئیس سازمان جنگل ها گفت: در سطح کشور بدنبال افزایش زراعت چوب هستیم که اخیرا بخشنامهای را به استانها جهت واگذاری زمین برای اجرای زراعت چوب ابلاغ کردیم که در برنامه هفتم هم مصوب شده است.
ظرفیت اسمی سالانه صنایع چوب و کاغذسازی کشور ۱۶ میلیون متر مکعب است
کامران پورمقدم مجری طرح زراعت چوب گفت: در سال ۱۴۰۳ بیش از ۴۵ میلیون اصله نهال زراعت چوب تولید شد که تا پایان سال و نیمه فروردین وارد عرصه می شوند که بخشی از آن کشت و بخش کوچکی قلمه تهیه می کنند تا برای تولید نهال سال آینده از آن استفاده شود.
به گفته وی، برنامه ریزی برای سال آینده ۳۰ هزارهکتار زراعت چوب است که براین اساس پیش بینی می شود با این سطح زراعت چوب طی ۲ برنامه ۵ ساله، نیاز چوبی کشور از این طریق تامین شود.
پورمقدم ادامه داد: در پایان برنامه هفتم قسمت عمده چوب از طریق گونه های سریع الرشد صنوبر و اکالپیتوس تامین می کنیم و از طرفی موسسات پژوهشی و تحقیقاتی روی گونه های اصلاح شده کار کردند که در معرض تولید قرار دارند و براساس تحقیقات انجام شده می توانند ظرف مدت ۵ سال به باردهی برسند.
مجری طرح زراعت چوب افزود: تولید گونه های سریع الرشد که کارهای اصلاح نژاد انجام شد ۱۰ برابر رویش سایر درختان طبیعی است و کمک می کند چوب مورد نیاز در مدت زمان کوتاه از طریق زراعت چوب تامین کنیم و از همین تاریخ به حفظ رویشگاه های جنگلی و کاهش قاچاق چوب و حفظ جنگل ها کمککند.
مشاور وزیر جهاد با بیان اینکه نیاز سالانه صنایع چوب و کاغذسازی کشور ۱۶ میلیون متر مکعب است، گفت: در حال حاضر کمتر از ۴۰ درصد این ظرفیت به خاطر ممنوعیت بهره برداری از جنگل ها فعال است که باید تلاش کنیمچوب مورد نیاز از طریق تولید زراعی و زراعت چوب تامین کنیم.
مجری طرح زراعت چوب با بیان اینکه بخش اعظم چوب مورد نیاز کشور در برنامه هفتم از طریق زراعت چوب تامین میشود، تصریح کرد: بنابر آمار بیش از ۸۰ درصد نیاز چوبی کشور در برنامه هفتم تامین میشود و ۲ سال بعد از برنامه هفتم ۱۰۰ درصد نیاز تامین میشود. اما برای تحقق این امر به تسهیلات اعتباری و کمکهای فنی و اعتباری نیاز داریم به طوریکه به ازای هرهکتار ۵۰ میلیون تومان تسهیلات مورد نیاز است.
براساس بند ۳۸ قانون برنامه ششم، بهره برداری از جنگل های شمال ممنوع است که این ممنوعیت فشار مضاعفی بر نیاز چوبی کشور وارد کرد. بنابراین طرح زراعت چوب از سال ۸۴ با توقف بهره برداری از جنگل های شمال و تنفس جنگل جدی شد که طی برنامه پنجم و ششم به دلیل صرفه اقتصادی نداشتن مورد توجه قرار نگرفت، اما طبق برآورد صورت گرفته تا پایان سال ۱۴۰۵ با توسعه زراعت چوب امکان تامین بخشی از چوب موردنیاز وجود دارد.
۲ میلیون متر مکعب چوب از طریق زراعت چوب تامین می شود
در ادامه سیدهاشم موسوی نژاد رئیس مرکز جنگل های خارج از شمال کشور گفت: بنابر آمارهای اعلامی سالانه ۱۵ تا ۱۷ میلیون متر مکعب چوب مورد نیاز است که بخش اعظم آن از طریق واردات تامین می شود؛ در شرایط کنونی حداکثر ۲ میلیون متر مکعب چوب از طریق زراعت چوب پوشش داده می شود که براین اساس در قالب طرح یک میلیارد درخت ۱۰ تا ۱۵ درصد نیاز کشور از این طریق پوشش داده می شود.
موسوی نژاد ادامه داد: امکان تامین چوب مورد نیاز کشور از طریق زراعت چوب وجود ندارد، از این رو نیاز است که بخشی از نیاز کشور از طریق واردات تامین می شود که براین اساس با توسعه ظرفیت زراعت چوب بدلیل افزایش جمعیت و رشد مصارف چوبی خلا همچنان باقی است اما تا حدودی با توسعه زراعت چوب این فاصله پر می شود.
رئیس مرکز جنگل های خارج از شمال کشور گفت: براساس طرح کاشت یک میلیارد درخت، سالانه ۲۵۰ میلیون اصله نهال طی ۴ سال تولید و کشت خواهد شد که بخشی از تولید نهال به زراعت چوب اختصاص دارد، گفتنی است در ابتدا قرار بود که ۳۰ درصد برنامه به زراعت چوب اختصاص یابد که بدلیل افزایش تقاضا این میزان افزایش داشته است.
در سنوات گذشته بهخاطر امکان بهرهبرداری از جنگلهای طبیعی و تامین چوب از رویشگاههای جنگلی کشور، زراعت چوب کمتر مورد استقبال بخش خصوصی و صاحبان صنایع قرار میگرفت که با تصویب قانون ممنوعیت بهرهبرداری چوبی از جنگلها، اکنون زراعت چوب یکی از اصلیترین منابع تامین نیازهای چوبی کشور به شمار می رود که براین اساس پیش بینی می شود با اجرای طرح کاشت یک میلیارد درخت و تا پایان برنامه هفتم وابستگی به واردات کاهش یابد.
منبع:باشگاه خبرنگاران جوان
