طی ماه های اخیر کمبود و اختلال در تامین نهادههای دامی، بهویژه ذرت و کنجاله سویا به چالش اصلی پیش روی تولید تبدیل شده است؛ چالشی که آثار آن امروز بهوضوح در کاهش تولید، افت جوجهریزی و التهاب بازار محصولات پروتئینی نمایان شده است.
بررسی ها و اظهارات فعالان این حوزه نشان میدهد که نهادههای دامی با نرخ مصوب به دست تولیدکنندگان نمیرسد و تولیدکنندگان ناچارند بخش قابلتوجهی از نیاز خود را از بازار آزاد تامین کنند و تنها پس از واگذاری امر توزیع نهاده دامی به پشتیبانی امور دام تنها ۵۰ درصد سهمیه ذرت آذرماه به مرغداران توزیع شد و همین امر زمینه را برای سودجویی عوامل واسطه و دلال در بازار آزاد فراهم کرده است به طوریکه قیمت هرکیلو ذرت به ۴۰ هزارتومان و کنجاله سویا بالای ۸۸ هزارتومان رسیده که همین موضوع هزینه تمام شده تولید را بشدت افزایش داده است.
با حذف ارز ترجیحی گوشت از تیرماه، قیمت گوشت های وارداتی با نوساناتی روبرو شد و همواره بدلیل نزدیک بودن قیمت گوشت وارداتی با تولید داخل و مشکلات تامین و تخصیص ارز، واردات نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش چشمگیری داشت که این امر در کنار کمبود و افزایش قیمت نهاده های دامی التهاباتی در بازار گوشت قرمز ایجاد کرد که این امر منتج به کاهش و حتی حذف آن از سفره برخی خانوارها را به همراه داشت.
تخممرغ بهعنوان یکی از اصلیترین اقلام پروتئینی سبد خانوار شناخته میشود که بررسیهای میدانی از بازار مصرف نشان میدهد قیمت این محصول طی روزهای اخیر با افزایش قابل توجهی همراه شده و در برخی نقاط به نرخهایی فراتر از قیمت منطقی رسیده به طوریکه هر شانه تخم مرغ فله به ۳۰۰ هزارتومان و قیمت فله هر عدد ۱۰ هزارتومان و در برخی مغازه ها تا ۱۵ هزارتومان هم فروخته می شود.
ماجرا تنها به اینجا ختم نمی شود چراکه بنابر تصمیم سازمان برنامه و بودجه قرار است ارز ترجیحی از واردات نهاده های دامی حذف شود که این امر تولید محصولات پروتئینی را دچار چالش می کند و بسیاری از کارشناسان اذعان می کنند با حذف ارز ترجیحی از واردات نهاده های دامی قیمت هرکیلو مرغ به بالای ۳۰۰ هزارتومان و هر شانه تخم مرغ ۴۴۰ تا ۴۵۰ هزارتومان می رسد.
قیمت شقه گوسفندی به ۹۰۰ هزارتومان رسید
مسعود رسولی دبیر انجمن صنعت بسته بندی گوشت و مواد پروتئینی گفت: در ماه های اخیر روزانه ۲۰۰ تن گوشت گرم وارد کشور می شد، اما اکنون میزان واردات کاهش چشمگیری داشته است.
به گفته وی، بانک مرکزی تخصیص ارز مربوط به واردات قبل را هرچه سریع تر باید تعیین تکلیف کند، در غیراین صورت بازار گوشت با نوساناتی روبرو خواهد شد.
دبیر انجمن صنعت بسته بندی گوشت و مواد پروتئینی از کاهش ۵۰ تا ۶۰ درصدی واردات نسبت به مدت مشابه سال قبل خبر داد و گفت: اگر مشکلات تخصیص ارز رفع نشود، قیمت گوشت داخل به سبب حجم کم آن افزایش می یابد، درحالیکه واردات گوشت راهکاری برای تنظیم بازار محسوب می شود.
رسولی با تاکید بر ضرورت واردات ماهانه ۴ تا ۵ هزارتن گوشت قرمز گفت: بررسی ها نشان می دهد که قیمت هرکیلو شقه گوسفندی تا هفته گذشته ۷۵۰ هزارتومان بود که اکنون به ۸۵۰ تا ۹۰۰ هزارتومان رسیده است، همچنین گوشت های وارداتی بدلیل نوسان نرخ ارز افزایش قیمت داشتند که وزارت جهاد به عنوان متولی امر باید تمهیداتی اتخاذ کند.
بنابر آمار سال گذشته به طور متوسط ۲۴۰ هزارتن معادل ماهانه ۲۰ هزارتن گوشت وارد کشور شد،درحالیکه طی ۹ ماهه امسال ۴۰ هزارتن گوشت گرم و منجمد وارد شده است.
به گفته وی، در ۹ ماهه امسال باید ۱۸۰ هزارتن گوشت وارد کشور می شد که کسری ۱۴۰ هزارتن واردات نسبت به سال قبل منجر به افزایش قیمت شده به طوریکه نوسان بازار بیش از افزایش قیمت تمام شده بوده است.
انجمن واردکنندگان فرآورده های خام دامی متوسط تولید ماهانه گوشت قرمز را ۴۵ تا ۵۰ هزارتن اعلام کرد و افزود: بنابر آمار ماهانه ۶۵ تا ۷۰ هزارتن گوشت در کشور مصرف می شود که براین اساس ۱۵ تا ۲۰ هزارتن کسری نیاز بازار را داریم که باید از طریق واردات تمام می شود که امسال کاهش واردات منجر به برهم خوردن نظم بازار و التهابات بازار شده است.
بنابر آمار وزارت جهاد سالانه ۹۰۰ هزارتن گوشت قرمز در کشور تولید و ۲۰۰ هزارتن مابقی باید وارد شود، اما براساس اعلام مرکز آمار مبنی بر کشتار رسمی کشتارگاه ها و کشتار غیررسمی، ۶۰۰ تا ۶۵۰ هزارتن گوشت در داخل تولید و ۲۰۰ تا ۲۵۰ هزارتن از طریق واردات تامین می شود که برای تنظیم بازار باید کسری نیاز کشور باید وارد شود.
حذف یکباره ارز ترجیحی نهاده های دامی تولید مرغ را به چالش می کشاند
حبیب اسداله نژاد مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی گفت: با توجه به زمزمه حذف ارز ترجیحی، واردکنندگان نهاده های دامی را عرضه نمی کنند، بواسطه آنکه معاون سازمان برنامه و بودجه در برنامه تلویزیونی خبر از حذف ارز نهاده را داده بودند، درحالیکه این مقطع حذف ارز ترجیحی تصمیم غیرکارشناسی است که سلامت جامعه و امنیت غذایی را دچار مخاطره میکند.
به گفته وی، با توجه به آنکه حذف ارز منجر به افزایش هزینه های تولید می شود، بنابراین میتواند تولیدکنندگان را دچار چالش کند که براین اساس طی نامه ای مخالفت مرغداران را با حذف ارز ترجیحی مطرح کردیم چراکه حذف ارز باید بصورت تدریجی و پلکانی باشد تا تولیدکننده و مصرف کننده دچار آسیب نشوند.
اسداله نژاد ادامه داد: اگر هرچه سریع تر تکلیف ارز ترجیحی مشخص نشود و به تولیدکننده اطمینان داده نشود که تا زمان حذف ارزترجیحی دولت به وظایف خود مبنی بر تامین نهاده عمل می کند و این اطمینان داده نشود که ارز ترجیحی فعلا است، بی تردید جوجه ریزی تحت شعاع قرار می گیرد و با کاهش جوجه ریزی برای بازار مرغ شب عید و ماه رمضان دچار چالش خواهیم بود چراکه در حال حاضر شرایط برای حذف آنی ارز ترجیحی فراهم نیست، چنانچه دولت قرار است اقداماتی انجام دهد، در این مرحله حذف ارز واردات کنجاله سویا را در دستور کار قرار دهد و ۱۰۰ درصد ارز به واردات ذرت تخصیص دهند و مجدد در مرحله بعد از سال آینده ارز ذرت را حذف کنند.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی با بیان اینکه حذف ارز ترجیحی در این مقطع زمانی منطقی نیست، گفت: در حال حاضر حذف ارز ترجیحی منطقی نیست و تامین مرغ برای ایام پایانی سال را دچار بحران می کند، بنابراین این تضمین باید به مرغداران داده شود که حذف ارز به یکباره رخ نمی دهد تا وضعیت جوجه ریزی روان شود.
قیمت هرکیلو مرغ به ۱۸۰ هزارتومان رسید
سیدفرزاد طلاکش دبیر فدراسیون طیور گفت: با توجه به بی اعتمادی مرغداران نسبت به تامین نهاده های دامی، مرغداران تمایلی به جوجه ریزی ندارند که همین امر موجب شده قیمت هرقطعه جوجه به ۱۰ هزارتومان و حتی کمتر از این نرخ برسد.
طلاکش ادامه داد: بنابر پیش بینی های قبلی مبنی بر التهابات بازار مرغ و تخم مرغ در پی مشکلات تامین نهاده های دامی، اما توجهی به این موضوع نشد و بدیهی است که بدلیل مشکلات تامین نقدینگی و نهاده های دامی، بازار متشنج شده است.
دبیر فدراسیون طیور با اشاره به بلاتکلیفی تامین ارز و نوسان قیمت آن بیان کرد: با توجه به نوسانات فعلی، نمی توان انتظار آرامش بازار نهاده های دامی را داشت.
وی قیمت هرکیلو مرغ در خرده فروشی ها را ۱۸۰ هزارتومان اعلام کرد و افزود: قیمت کنونی هرکیلو تخم مرغ ۱۱۵ هزارتومان است که براین اساس هر شانه تخم مرغ بینمصرف کننده ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزارتومان و هر عدد ۹ تا ۱۰ هزارتومان است.
به گفته وی، تولید مرغ مادر با جوجه ریزی متفاوت است چراکه تولیدکنندگان مرغ مادر به ناچار تولید را انجام دادند و مرغ مادری حذف نشده، اما وقتی قیمت جوجه یک سوم قیمت تمام شده است، بیانگر آن است که مرغدار استقبالی نمی کند چراکه تامین نهاده دامی به عنوان مهم ترین مولفه تولید با چالش هایی روبروست.
طلاکش با بیان اینکه کمبودی در عرضه مرغ نداریم، گفت: عرضه کنونی مرغ مربوط به جوجه ریزی ۲ ماه قبل است، اما برای ایام پایانی سال به جوجه ریزی دی ماه بستگی دارد.
با توجه به مشکلات تخصیص ارز، تامین نهاده دامی با اختلالاتی روبرو شده است که همین امر از ماه ها قبل با اعتراض شدید دامداران و مرغداران بواسطه گرسنگی گله ها و سروکار داشتن با موجود زنده روبرو بود که متاسفانه به رغم هشدارهای مکرر، چالش کمبود و گرانی نهاده های دامی کماکان ادامه دارد که استمرار این روند در آینده ای نه چندان دور، تولید را با چالش جدی روبرو می کند به طوریکه برای تامین نیاز کشور ناگریز به واردات مرغ، تخم مرغ و گوشت خواهیم شد.
منبع:باشگاه خبرنگاران جوان
