فرسایش خاک تهدید جدی است که همچون کمبود منابع آبی، کشور را در شرایط بغرنجی قرار داده است. البته بخشی از این فرسایش مربوط به کمبود آب و بخش اعظم مربوط به استفاده نادرست از زمین طی چند دهه اخیر بوده است.
توان زمین با کشت و زارعت بیرقفه، بدون تقویت خاک از بین رفته و این منجر به شوری خاک و فرسایش آن شده است.
در همین راستا، معاون آموزش و مشارکت مردمی سازمان ملی حفاظت محیط زیست در همایش برنامه زمانبندی سمپوزیوم بینالمللی «خاک سالم و مدیریت جامع حوزههای آبخیز شهری» به مناسبت روز جهانی خاک در ۱۰ آذر امسال اعلام کرد، ۸۲.۵ درصد خاکهای کشور، کمتر از یک درصد مواد آلی دارند.
هادی کیادلیری تاکید کرد، فرسایش خاک در کشور معضلی جدی است که برای برگشت حاصلخیزی مثلاً منطقه زاگرس باید ۵۰ درصد درآمدهای نفتی را هزینه کرد.
البته معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی درباره آمار کاهش مواد غنی خاک اراضی کشاورزی عنوان کرد، بر اساس مطالعات خاک، ۵۵ درصد خاکهای اراضی کشاورزی کمتر از یک درصد ماده آلی دارند.
گفتنی است، بخشی از حذف خاک حاصلخیز هم به وسیله آتشسوزی در جنگلها رخ میدهد.
صفدر نیازیشهرکی، معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی در پاسخ به این پرسش که در مطالعات خاکشناسی مشخص شده است چقدر از خاکهای حاصلخیز کشور سالانه در آتشسوزیهای جنگلها در حال از بین رفتن است، گفت: متأسفانه در بحث آتشسوزیها، توجه به آمار درختانی است که از بین میروند و کسی نمیپرسد در این اتفاق چند درصد از خاکها میسوزند و عاری از مواد آلی میشوند.
وی افزود: ما در وزارت جهاد کشاورزی سعی داریم نگاه عام به موضوع خاک داشته باشیم و قانون حفاظت از خاک در همین راستا در سال ۱۳۹۸ ابلاغ شد.
این مسئول دولتی با بیان این که دستگاه متولی برای نگهداری و حفاظت از عرصههای ملی و جنگلی، سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور از نهادهای زیرمجموعه وزارت جهاد کشاورزی است، ادامه داد: پروژههای خوبی تعریف و در حال انجام است. نزدیک به ۲۰ میلیون هکتار از اراضی کشور را مطالعه کردهاند.
وی اظهار کرد: ما باید بپذیریم حدود ۷۰ درصد فرسایش خاکها از ۱۵.۶ تن، مربوط به فرسایش آبی است. یعنی سیلاب با بارشهای سنگین خاک حاصلخیز را پشت سدها میبرد و بخشی هم به دریاها میریزد.
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی راهکار برونرفت از این وضعیت را آبخیزداری دانست و گفت: این چالش با اجرای پروژههای آبخیزداری در بالادست قابل حل است. در این خصوص مطالعات خوبی انجام شده و پروژههایی تعریف شده است.
وی اضافه کرد: سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور هم در انتظار تخصیص و تأمین منابع است زیرا کارهای زیرساختی نیاز به منابع بیشتری دارد.
نیازیشهرکی با اشاره به آتشسوزی در جنگلها و از بین رفتن خاکهای آلی، عنوان کرد: آتشسوزی در این اراضی خاک را هم آتش میزند. متأسفانه در آتشسوزی جنگلهای هیرکانی بخشی از خاک، خاکهایی با مواد آلی بالا که طی هزاران سال تشکیل شده بود از بین رفت.
معاون آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی در پایان تاکید کرد: تولید خاک غنی با مواد آلی فوقالعاده بالا به میلیونها سال زمان نیاز دارد که باید بر اساس قانون حفاظت خاک با حساسیت بالا از آنها مراقبت کرد.
منبع: مهر
