برنج دومین محصولات استراتژیک و اساسی کشور پس از گندم محسوب می شود که در برنامه هفتم بر خودکفایی آن و بی نیازی از واردات تامین شده است که بسیاری از کارشناسان افزایش بهره وری در واحد سطح، اجرای امور زیربنایی در اراضی شمالی و توسعه کشت ارقام جدید را راهکار دستیابی به تحقق این سیاست می دانند.
طبق آمارهای اعلامی سالانه ۳ تا ۳ میلیون و ۲۰۰ هزارتن برنج مورد نیاز کشور است که امسال بدلیل شرایط خشکسالی و تداوم محدودیت آبی یک میلیون و ۸۰۰ هزارتن برنج تولید می شود که براین اساس مابقی کسری نیاز کشور باید از طریق واردات تامین شود.
مجید آنجفی معاون امور زراعت گفت: دولت در پی جنگ تحمیلی ۱۲ روزه رژیم صهیونیستی به ایران ممنوعیت چهار ماهه واردات در فصل برداشت را لغو کرد تا مشکلی در بازار مصرف پیش نیاید.
آنجفی از اجرای طرح جهش تولید برنج در دیمزارها با هدف پایداری در تولید این محصول خبر داد و گفت: با توجه به تداوم خشکسالی و محدودیت منابع آبی امسال ۱.۶ تا ۱.۸ میلیون تن برنج در کشور تولید شود.
ناگفته نماند که بازار برنج با نوساناتی روبرو شده است که هر یک از فعالان بازار و کارشناسان دلایلی برای آن مطرح می کنند، اما مسئولان با تشدید نظارت ها و جلوگیری از سودجویی ها بدنبال تنظیم بازار هستند.
در این راستا جبرئیل برادری رئیس جهاد کشاورزی تهران گفت: طی روزهای اخیر و در شرایط پیش آمده، بازار برنج دچار نوسان شد که بازرسان سازمان جهاد کشاورزی استان تهران با ورود بموقع و برخورد با متخلفان و در راستای جلوگیری از هر گونه گران فروشی و سودجویی، از ۱۵۰۰ مرکز در سطح بازار ، فروشگاه های زنجیره ای، مراکز فروش عمده و غرف عرضه برنج در میادین میوه و تره بار طی ۷۲ ساعت اخیر بازدید کردند.
برادری با بیان اینکه مشکلی در زمینه توزیع نداریم، افزود: برنج تنظیم بازار با قیمت عمده هر کیلو ۴۵ هزار تومان و قیمت مصرف کننده هر کیلوگرم ۵۰ هزار تومان در حال توزیع در میان هیات، شهرستان ها، غرف سازمان میادین، فروشگاه های زنجیره ای است.
رئیس جهاد کشاورزی تهران با بیان اینکه نظارت ها تا اطلاع ثانوی ادامه دارد، گفت: علاوه بر عرضه برنج های ذخیره شده در انبارها، با آغاز فصل برداشت برنج تولیدی شالیکاران امیدواریم به زودی شاهد کاهش قیمت برنج در بازار باشیم.
توزیع مستقیم برنج راهی برای تعادل بازار
پیمان عالمی رئیس اتاق اصناف کشاورزی گفت: تولید برنج جزء محصولات استراتژیک است و نگاهمان به تولید باید به گونه ای باشد که انگیزه برای تولیدکنندگان وجود داشته باشد تا با کیفیت و کمیت بالا تولید کنند.
به گفته وی، قیمت گذاری مناسب موجب شده هزینه های تمام شده با حداقل سود متعادف برای کشاورز در نظر بگیریم تا از تمامی ظرفیت تولید استفاده شود و از طرفی کمبود بازار بدلیل مصرف بیش از حد تولید دچار چالش نشود.
رئیس اتاق اصناف کشاورزی با بیان اینکه عرضه مستقیم برنج یکی از راهکارهای تعادل اعلام کرد و افزود: حلقه های فروش هرچقدر حذف شود، محصول با قیمت مناسب بدست مصرف کننده می رسد و هم سود منطقی عاید تولیدکنندگان می شود.
وی با اشاره به راهکار خودکفایی برنج گفت: خودکفایی برنج کار سختی است و دسترسی به این امر با مشقت و کمک فراوزارتخانه ای امکان پذیر است، توان آبی، شرایط محیطی نکته ای است که هنوز به قطعیت نرسیدیم.
تولید برنج به یک میلیون و ۸۰۰ هزارتن می رسد
علیقلی ایمانی کارشناس کشاورزی گفت: سال گذشته تولید برنج وضعیت مناسبی داشت و با وارداتی که انجام شد، وضعیت ذخایر استراتژیک مناسب بود.
به گفته وی، امسال در بحث تولید داخل بدلیل محدودیت مصرف آب و ممنوعیت کشت در استان خوزستان تولید نسبت به سال قبل کاهش دارد و پیش بینی براین است که امسال تولید برنج به یک میلیون و ۸۰۰ هزارتن برسد.
ایمانی ادامه داد: بنابر آمارهای اعلامی سالانه ۳ میلیون تن برنج مصرف می شود که با احتساب تولید داخل، مابقی از طریق واردات باید تامین شود.
کارشناس کشاورزی گفت: رفع محدودیت ممکن است در بحث برنج داخل اثر منفی بگذارد به طوریکه با توجه به افزایش تولید برنج از جمله نهاده، سموم، کشت، داشت و برداشت رفع ممنوعیت در فصل برداشت به ضرر کشاورز تمام شود. گفتنی است برای مدیریت بازار به جهت آنکه محصولی در دست کشاورز تا برداشت محصول جدید نیست، از این رو نظارت بیشتری باید صورت بگیرد.
گفتنی است محمدرضا عارف معاوناول رئیسجمهور تصویبنامه هیات وزیران در خصوص لغو ممنوعیت ترخیص برنج در فصل برداشت (از اول مرداد هر سال تا پایان آبان همان سال) برای سال جاری (۱۴۰۴) را به وزارتخانههای صمت، اقتصاد و جهاد کشاورزی ابلاغ کرد.
پتانسیل خودکفایی برنج در کشور وجود دارد
این گزارش می افزاید: با توجه به افزایش قیمت برنج ایرانی و نوع وارداتی پاکستان در بازار، معاون اول رییسجمهور تصویبنامه هیات وزیران در خصوص لغو ممنوعیت ترخیص برنج در ایام برداشت را ابلاغ کرد، هرچند بسیاری از کارشناسان این اقدام را به ضرر تولید داخل می دانند، اما در شرایط فعلی می تواند به تنظیم بازار کمک کند به طوریکه با قرار گرفتن در آستانه فصل برداشت پیش بینی می شود که قیمت ها از یک ماه آینده کاهش یابد.
قاسم پیشه ور عضو اجلاس اتاق اصناف کشاورزی گفت: واردات برنج با ارز ۲۸ هزار و ۵۰۰ تومان انجام می شود، درحالیکه در داخل با ارز آزاد آزاد تولید صورت می گیرد که براین اساس یارانه به کشاورزان خارجی داده می شود، درحالیکه کشاورزان داخل بنگاه اقتصادی هستند که نباید متحمل زیان شوند، در غیراین صورت به سراغ کشت دیگر محصولات می روند.
وی با تاکید بر خرید حمایتی برنج از سوی دولت بیان کرد: با توجه به قیمت تمام شده بالای محصول، دولت برنج تولید داخل را باید با نرخ مناسب از کشاورزان خریداری و به مصرف کننده یارانه دهد و همواره این یارانه نباید از جیب کشاورز پرداخت شود.
پیشه ور ادامه داد: قیمت اراضی استان های شمالی بالاست و زمین ها بایر نیست که در آن تولید صورت بگیرد، همچنین هزینه بانک نشا، کارگری و تراکتور تا ۳۰۰ درصد رشد داشته است که پرداخت یارانه به تولید یا مصرف منجر به اقتصادی شدن تولید می شود.
وی با بیان اینکه پتانسیل خودکفایی برنج در کشور وجود دارد، گفت: با احتساب تولید داخل ۵۰۰ تا ۷۰۰ هزارتن برنج کسری نیاز برنج کشور باید وارد شود که متاسفانه در سنوات گذشته بالای یک میلیون تن برنج وارد شد.
پیشه ور گفت: بارها اعلام کرده ایمکه با توجه به زیرساخت ۳ استان شمالی امکان تولید ۲.۷ تا ۳ میلیون تن برنج وجود دارد، اما دستیابی به این امر مشروط بر آن است که دولت به جای ارز واردات، آن را صرف زیرساخت استان های شمالی کند تا به طور متوسط تولید ارقام محلی از ۳ تا ۳.۵ تن به ۵ تن در هکتار برسد که در این صورت علاوه بر تامین نیاز داخل، امکان صادرات وجود دارد. اگر آموزش و ترویج وزارت جهاد پای کار بیاید تا با معرفی ارقام جدید، عملکرد در واحد سطح به ۵ تن افزایش یابد و از طرفی آب بندها لایروبی و کانال آب درست شود، براین اساس تولید به ۳.۵ تا ۴ میلیون تن می رسد که می توان مازاد صادر کرد.
با توجه به آنکه پتانسیل خودکفایی تولید برنج در استان های شمالی کشور وجود دارد، از این رو مسئولان با اعمال حمایت های لازم باید بدنبال تحقق این امر در برنامه هفتم باشند تا با ارتقای ضریب امنیت غذایی دیگر نیازی به واردات و خروج ارز از کشور برای تامین این محصول اساسی سبد خانوار نداشته باشیم.
منبع:باشگاه خبرنگاران جوان
