محسن پویان،در این گفتوگو با اشاره به ظرفیتهای دارویی عناب گفت: یکی از راههای شناسایی کاربردهای دارویی گیاهان این است که آنها توسط متخصصان پزشکی و شیمی مورد تجزیه و تحلیل قرار گیرند و پس از مشخص شدن ترکیبات مؤثره، نتایج در اختیار متخصصان پزشکی قرار گیرد تا برای بیماریهای خاص مورد بررسی قرار گرفته یا از مواد مؤثره آنها برای تولید دارو استفاده شود.
وی اظهار کرد: در همین راستا کتاب «عناب و کاربردهای آن در پزشکی» با همکاری دکتر محمدحسن پورفرد و مراکز تحقیقاتی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، از جمله مراکز تحقیقات قلب و عروق کرونر، سلولی و مولکولی، بیماریهای عفونی و عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، در سازمان ترویج مطالعه و نشر جهاددانشگاهی خراسان جنوبی تدوین شده است.
پویان افزود: برای تدوین این کتاب، طی مدت شش ماه مقالات علمی و تحقیقاتی مرتبط با عناب از سراسر دنیا جمعآوری شد. این مقالات در دانشگاههای معتبر پزشکی و غیرپزشکی و درباره کاربردهای بالینی و پزشکی عناب انجام شده بودند.
وی ادامه داد: بخش عمده این مقالات به زبان انگلیسی بود و به همین دلیل ۲۲ نفر از اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند، هر یک از مقالات را با توجه به تخصص خود ترجمه و بررسی کردند. برای مثال، مقالههای مرتبط با سرطان به متخصصان این حوزه و مقالات مربوط به ناهنجاریهای جنینی نیز به متخصصان مربوطه سپرده شد.
مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی بیان کرد: پس از ترجمه، یافتههای علمی به زبان سادهتر و قابل استفاده برای جامعه تبدیل و در قالب کتاب ارائه شد. تلاش کردیم آخرین تحقیقات علمی مستند، آزمایشها و کارآزماییهای بالینی انجامشده درباره عناب که به تأیید رسیدهاند، در این مجموعه گردآوری شود.
پویان درباره ظرفیت استفاده دارویی از عناب گفت: امیدوار بودیم در استان کارخانههای داروسازی ایجاد شود تا بتوانیم از این میوه داروهای مختلفی تولید کنیم. در کشورهای مختلف تحقیقات قابل توجهی درباره خواص عناب انجام شده است؛ برای نمونه، در استرالیا درباره تأثیر عناب در جلوگیری از ناهنجاریهای جنینی تحقیقاتی صورت گرفته و در زمینه پیشگیری از سرطان نیز بیش از ۱۰ مقاله در کشورهایی مانند آلمان، اتریش و آمریکا منتشر شده است.
وی تصریح کرد: زمانی که تحقیقات مستند و تأیید میکنند مادهای موجود در عناب میتواند برای بیماری یا مشکل خاصی مفید باشد، باید این یافتهها به مرحله تولید دارو برسند. در کنار تحقیقات علمی، لازم است یک جریان اقتصادی نیز شکل بگیرد تا ظرفیتهای علمی به ثروت و ارزش افزوده برای استان تبدیل شود.
خامفروشی؛ چالش محصولات راهبردی خراسان جنوبی
مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی با اشاره به معضل خامفروشی محصولات راهبردی استان اظهار کرد: یکی از مسائلی که سالهاست با آن مواجه هستیم، فرآوری محصولات استراتژیک و راهبردی استان است. متأسفانه بسیاری از این محصولات به صورت خام فروخته شده و از استان خارج میشوند.
پویان گفت: محصول خام با قیمت پایینتری به کشورهایی مانند پاکستان یا کشورهای اروپایی صادر میشود، اما اگر بتوانیم از آن یک دارو تولید کنیم، شرایط کاملاً متفاوت خواهد بود و دنیا برای تهیه محصول فرآوریشده به سراغ ما خواهد آمد.
وی افزود: این همان فرآوری پیشرفته و به اصطلاح «هایتک» است. باید روی داروهایی کار کنیم که از محصولاتی تولید میشوند که تقریباً ویژه استان ما هستند و بتوانند ارزش افزوده بالایی ایجاد کنند.
پویان با بیان اینکه عناب یکی از محصولات مهم خراسان جنوبی است، اظهار کرد: ایران در تولید عناب رتبههای دوم و سوم جهان را دارد و رتبه نخست تولید این محصول در اختیار چین است.
وی ادامه داد: چین سالانه حدود ۲۰۰۰ فرمول از گیاهان دارویی استخراج میکند که تاکنون حدود ۲۰۰ مورد از آنها مربوط به عناب بوده است. البته نوع عناب چین با عناب تولیدشده در ایران متفاوت است.
مدیر مجتمع تحقیقات گیاهان دارویی جهاددانشگاهی خراسان جنوبی درباره ویژگی گیاهان مناطق خشک نیز گفت: گیاهانی که در محیطهای پرتنش زندگی میکنند، معمولاً مواد مؤثره بیشتری تولید میکنند. بنابراین ممکن است از نظر کمی تولید کمتری داشته باشیم، اما کاهش در کمیت میتواند با افزایش کیفیت جبران شود.
از بیماریهای قلبی تا سرطان؛ بررسی کاربردهای پزشکی عناب
پویان درباره محورهای پزشکی بررسیشده در کتاب «عناب و کاربردهای آن در پزشکی» گفت: اثرات عناب بر بیماریهای قلبی و عروقی، سیستم عصبی مرکزی، اثرات آرامبخشی، حفاظت از سلولهای عصبی و اثرات ضددرد از جمله موضوعاتی است که در این کتاب بررسی شده است.
وی افزود: اثرات ضدسرطانی عناب نیز به صورت گسترده مورد بررسی قرار گرفته و بیش از ۴۵ مقاله در این زمینه ترجمه و نتایج آنها در این مجموعه ارائه شده است.
پویان ادامه داد: تأثیر عناب بر سیستم ایمنی، افزایش توانایی سیستم ایمنی، کاهش التهاب، استفاده از آن در سوختگیها و زخمها و کمک به ترمیم زخمها نیز از دیگر محورهای مورد بررسی در این کتاب است.
وی تأکید کرد: هدف از این اقدامات آن است که تحقیقات علمی درباره گیاهان دارویی، بهویژه محصولاتی مانند عناب، از مرحله مقاله و پژوهش فراتر رفته و در نهایت به تولید محصولات دارویی و ایجاد ارزش افزوده برای استان منجر شود.
سرویس خبری : کشاورزی و باغبانی
منبع:ایسنا
