پژوهشگران خواستار تغییر رویکرد جهانی در پیشگیری و کنترل فشار خون بالا شدهاند و معتقدند افزایش مصرف پتاسیم باید در کنار کاهش مصرف سدیم، به یکی از ارکان اصلی توصیههای تغذیهای تبدیل شود.
این پیشنهاد در مقالهای که در نشریه آمریکایی تغذیه بالینی (The American Journal of Clinical Nutrition) منتشر شده، مطرح شده است. نویسندگان تأکید میکنند فشار خون بالا بیش از ۱.۲۸ میلیارد نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار داده و همچنان یکی از مهمترین عوامل خطر ابتلا به بیماریهای قلبیعروقی محسوب میشود.
کاهش نمک بهتنهایی کافی نیست
سازمان جهانی بهداشت (WHO) توصیه میکند بزرگسالان روزانه کمتر از ۲ هزار میلیگرم سدیم و بیش از ۳۵۰۰ میلیگرم پتاسیم مصرف کنند.
با این حال، بررسیها نشان میدهد میزان مصرف سدیم در جهان تقریباً دو برابر حد توصیهشده است، در حالی که دریافت پتاسیم در بسیاری از کشورها کمتر از مقدار مطلوب است.
پژوهشگران میگویند تمرکز چند دهه گذشته بر کاهش مصرف نمک، اگرچه اهمیت زیادی دارد، اما در عمل با چالشهایی مانند علاقه مصرفکنندگان به غذاهای شور و دشواری تولید محصولات غذایی کمنمک روبهرو بوده است.
پتاسیم؛ حلقه گمشده کنترل فشار خون
به گفته محققان، شواهد علمی روزبهروز بیشتر نشان میدهد که پتاسیم بهطور مستقل نیز در کاهش فشار خون نقش مهمی دارد.
پتاسیم به تنظیم تعادل سدیم و مایعات بدن کمک میکند و کلیهها از طریق سازوکاری طبیعی، میزان سدیم و پتاسیم را کنترل میکنند. اما رژیم غذایی امروزی که معمولاً سرشار از سدیم و فقیر از پتاسیم است، این تعادل را بر هم میزند و میتواند موجب افزایش فشار خون شود.
کدام مواد غذایی پتاسیم بالایی دارند؟
کارشناسان توصیه میکنند برای افزایش دریافت پتاسیم، مصرف این مواد غذایی بیشتر شود:
انواع میوهها، بهویژه موز، پرتقال، کیوی و زردآلو
سبزیجات، بهویژه اسفناج، سیبزمینی، گوجهفرنگی و کدو
حبوبات مانند لوبیا، عدس و نخود
لبنیات مانند شیر و ماست
مغزها و دانهها
در مقابل، بخش عمده سدیم دریافتی مردم از غذاهای فرآوریشده، کنسروی، فستفودها و غذاهای رستورانی تأمین میشود، نه از نمکی که هنگام پخت یا سر سفره اضافه میکنند.
شواهد جدید چه میگویند؟
پژوهشگران به نتایج مطالعه بزرگ China Salt Substitute and Stroke Study اشاره کردهاند که نشان داد جایگزین کردن بخشی از نمک معمولی با نمکهای حاوی پتاسیم، علاوه بر کاهش فشار خون، خطر بروز سکته مغزی و سایر بیماریهای قلبیعروقی را نیز کاهش میدهد.
بررسیهای آماری این مطالعه نشان میدهد بخش قابل توجهی از این مزایا احتمالاً به دلیل افزایش دریافت پتاسیم بوده است، نه صرفاً کاهش سدیم.
پیشنهادهای پژوهشگران
نویسندگان مقاله پیشنهاد میکنند:
صنایع غذایی هنگام تولید محصولات، نسبت سدیم به پتاسیم را نیز مدنظر قرار دهند.
برنامههای آموزشی، مردم را به مصرف بیشتر میوه، سبزیجات و سایر منابع طبیعی پتاسیم تشویق کنند.
سیاستگذاران دسترسی خانوادههای کمدرآمد به مواد غذایی غنی از پتاسیم را تسهیل کنند.
در صورت تأیید پزشک، از نمکهای غنیشده با پتاسیم بهعنوان جایگزین بخشی از نمک معمولی استفاده شود.
یک هشدار مهم
پژوهشگران تأکید میکنند نمکهای حاوی پتاسیم برای همه مناسب نیستند. افراد مبتلا به بیماری پیشرفته کلیوی یا کسانی که برخی داروهای خاص مصرف میکنند، نباید بدون مشورت پزشک از این محصولات استفاده کنند؛ زیرا افزایش بیش از حد پتاسیم خون میتواند خطرناک باشد.
محققان نتیجهگیری کردهاند که کاهش مصرف نمک همچنان یکی از مهمترین راهکارهای پیشگیری و کنترل فشار خون بالا است، اما شواهد جدید نشان میدهد این راهبرد زمانی بیشترین اثر را دارد که با افزایش مصرف مواد غذایی غنی از پتاسیم همراه شود. به گفته آنان، نگاه جامع به رژیم غذایی، به جای تمرکز بر یک ماده غذایی، میتواند نقش مهمی در کاهش بار جهانی بیماریهای قلبیعروقی داشته باشد.
منبع:سلامت نیوز
