دکتر مسعود حبیبی در گفت‌وگو اظهار کرد: در برخی کارگاه‌های غیرمجاز که در بازرسی‌ها شناسایی شده‌اند، به جای استفاده از آبلیموی طبیعی از ترکیباتی مانند آب، اسید سیتریک، اسانس لیمو، رنگ خوراکی و گاهی تفاله یا پوست لیمو استفاده شده که همین موضوع باعث شکل‌گیری این تصور شده است که آبلیموهای کارخانه‌ای فاقد لیموی طبیعی هستند.
وی با بیان اینکه در گذشته گزارش‌هایی از برخی شیوه‌های تقلب از جمله استفاده از تفاله خشک‌شده مرکبات، الیاف گیاهی و حتی کاه مطرح بوده است، افزود: در حال حاضر شواهدی مبنی بر استفاده از کاه در واحدهای تولیدی مجاز وجود ندارد و کاه جزو تقلب‌های شناخته‌شده و رایج در صنعت آبلیمو محسوب نمی‌شود، هرچند امکان تخلف در کارگاه‌های غیرمجاز وجود دارد.
رئیس اداره نظارت بر صادرات و واردات معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد با تأکید بر اینکه محصولات دارای پروانه ساخت سازمان غذا و دارو باید از لیموی طبیعی یا فرآورده‌های حاصل از آن تولید شوند، تصریح کرد: استفاده از کنسانتره یا آبلیموی تغلیظ‌شده در صورت رعایت ضوابط و استانداردهای مربوط، تقلب محسوب نمی‌شود؛ زیرا کنسانتره نیز از لیموی طبیعی تهیه شده است.
وی خاطرنشان کرد: هرگونه استفاده از مواد جایگزین به جای آبلیموی طبیعی یا تولید محصولی که با استانداردهای مصوب انطباق نداشته باشد، تخلف محسوب شده و با متخلفان برخورد قانونی خواهد شد.
حبیبی با اشاره به روش‌های رایج تقلب در آبلیمو گفت: رقیق کردن محصول با آب برای افزایش حجم و سپس افزودن اسید سیتریک برای جبران کاهش ترشی، استفاده از اسانس لیمو برای ایجاد بوی طبیعی، افزودن رنگ خوراکی برای تغییر ظاهر محصول و استفاده از کنسانتره‌های بی‌کیفیت یا نامرغوب از جمله روش‌های تقلب است.
وی افزود: استفاده از مواد نگهدارنده مانند بنزوات سدیم و سوربات پتاسیم در صورت تجاوز از حدود مجاز، تخلف محسوب می‌شود، اما استفاده از دی‌اکسید گوگرد در میزان مجاز و با هدف جلوگیری از تغییر رنگ آبلیمو مطابق ضوابط مجاز است.
این مسئول با بیان اینکه برخی تولیدکنندگان متخلف ممکن است برای توجیه ترکیبات به‌کاررفته در محصول از عناوینی مانند «بنیان لیمو» یا «طعم‌دهنده لیمو» استفاده کنند، گفت: مصرف‌کنندگان باید هنگام خرید به اطلاعات درج‌شده روی برچسب، پروانه ساخت و اعتبار برند توجه کنند.
حبیبی با اشاره به اینکه تشخیص اصالت آبلیمو تنها با بررسی ظاهری امکان‌پذیر نیست، اظهار کرد: آزمایشگاه‌های همکار سازمان غذا و دارو بر اساس استانداردهای ملی ایران، مجموعه‌ای از آزمون‌های شیمیایی و دستگاهی را برای بررسی اصالت محصول انجام می‌دهند.
وی افزود: اندازه‌گیری اسیدیته کل، pH، میزان مواد جامد محلول (بریکس)، نسبت بریکس به اسیدیته، میزان خاکستر و خاکستر قلیایی، بررسی اسیدهای آلی با روش‌های HPLC یا LC-MS/MS، بررسی ترکیبات معطر طبیعی با GC-MS، اندازه‌گیری ویتامین C، کنترل مواد نگهدارنده و آزمون‌های حسی از جمله رنگ، بو، طعم و شفافیت، از مهم‌ترین روش‌های ارزیابی اصالت آبلیمو هستند.
رئیس اداره نظارت بر صادرات و واردات معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد ادامه داد: در آبلیموی طبیعی علاوه بر اسید سیتریک، مقادیر مشخصی از اسید ایزوسیتریک، اسید مالیک و اسید اسکوربیک وجود دارد و تغییر نسبت این ترکیبات می‌تواند نشان‌دهنده افزودن اسید سیتریک یا سایر مواد غیرطبیعی باشد.
وی تصریح کرد: بررسی بریکس، اسیدیته و نسبت اسید سیتریک به اسید ایزوسیتریک از مهم‌ترین شاخص‌های تشخیص تقلب است و ترکیب این آزمون‌ها می‌تواند تقلب‌هایی مانند افزودن آب، اسید سیتریک، اسانس یا تولید آبلیموی مصنوعی را آشکار کند.
حبیبی با اشاره به برنامه‌های نظارتی سازمان غذا و دارو و سازمان ملی استاندارد گفت: در قالب طرح‌های پایش سازمان غذا و دارو (PMS) و طرح «طاها» سازمان ملی استاندارد، محصولات غذایی از سطح عرضه نمونه‌برداری و بررسی می‌شوند و در صورت اثبات تقلب یا مغایرت با استانداردها، با واحدهای متخلف برخورد قانونی خواهد شد.
وی در پایان از شهروندان خواست در صورت مشاهده محصولات مشکوک یا تقلبی، موضوع را از طریق سامانه تلفنی ۱۹۰ گزارش کنند.
منبع:ایسنا
