بحران نهادههای دامی، بیش از هر چیز ریشه در اختلالات ارزی و تاخیرهای طولانیمدت در ایفای تعهدات مالی دارد؛ موضوعی که نهتنها واردکنندگان، بلکه کل زنجیره تولید محصولات پروتئینی کشور را درگیر کرده است.
فعالان بخش خصوصی معتقدند که با وجود اعلام وضعیت مناسب ذخایر و موجودی بنادر، ناتوانی در تسویه مطالبات فروشندگان خارجی، ترخیص کالاهای دپو شده را متوقف کرده و استمرار تامین نهادهها را با ابهام جدی مواجه ساخته است به طوریکه در حال حاضر در کنار معوقات ارزی گذشته، خبرها از انباشت مطالبات جدید حکایت دارد که این امر میتواند پیامدهای سنگینی برای امنیت غذایی و سفره مردم در ماههای پیشرو به همراه داشته باشد.براین اساس حذف ارز ترجیحی در بلندمدت میتواند به شفافیت بیشتر و کاهش رانت منجر شود، اما در کوتاهمدت، به دلیل انتقال شوک قیمتی به زنجیره تولید، منجر به افزایش هزینه تمامشده کالاها و قیمت محصولات پروتئینی و لبنی می شود.
تولیدکنندگان بخش کشاورزی و دامپروری نیز بر این باورند که نوسانات مداوم قیمت نهادهها، امکان برنامهریزی میانمدت و بلندمدت را دشوار کرده و ریسک فعالیت اقتصادی را افزایش داده است. از سوی دیگر، مصرفکنندگان نیز با تغییرات پیدرپی قیمتها، با بیثباتی در بازار و کاهش قدرت خرید مواجه شدهاند.
نوسانات قیمت نهاده دامی قدرت تصمیم گیری از مرغداران را سلب کرده است
حبیب اسداله نژاد مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی گفت: اگر مرغ درصد پروتئین و انرژی برقرار نباشد با افت تولید روبرو می شویم.
به گفته وی، وزارت جهاد و دولت عملا کاری کرده است که مرغداران توان جوجه ریزی ندارند یا در صورت توان نقدینگی جرات جوجه ریزی را ندارند چراکه شرایط به گونه ای نیست که پایداری تولید استمرار یابد، بلکه با حذف ارز بدنبال کنترل قیمت در بازار است.
اسداله نژاد قیمت هرکیلو مرغ زنده را ۱۳۰ تا ۱۴۰ هزارتومان اعلام کرد و افزود: فروش هرکیلو مرغ زنده با نرخ منطقی ۴۰ تا ۵۰ هزارتومان اختلاف دارد.
مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی با بیان اینکه بعداز حذف ارز ترجیحی دولت حمایتی از مرغداران نداشته است، گفت: دولت بعد از حذف ارز در قالب کیف پول نوی پو ۷ تا ۸ همت با سود ۲.۳ درصد ضمانت نامه بانکی دادند، درحالیکه دولت ۱۰ برابر این رقم به دولت بدهکار است، از این رو انتظار می رود بدهی خود را پرداخت کند تا تولیدکننده بتواند به تولید ادامه دهد.
وی ادامه داد:نهادههایی که امروز در بازارگاه عرضه میشوند، عمدتا مربوط به خریدهای ماههای گذشته هستند؛ با این حال، شاهد تغییر و افزایش روزانه قیمتها هستیم؛ روندی که بیش از آنکه مبتنی بر واقعیتهای اقتصادی باشد، به رفتارهای سوداگرانه شباهت دارد.
وی افزود: در شرایطی که عرضهکنندگان نهادهها کالا را با نرخهای دو ماه قبل خریداری کردهاند، افزایش مستمر و بعضا روزانه قیمتها در بازارگاه، این سامانه را از کارکرد اصلی خود که تنظیمگری و ایجاد ثبات در بازار است، دور کرده و به بستری برای ترویج سوداگری در حوزه نهادههای دامی تبدیل کرده است.
اسداله نژاد با بیان اینکه نوسانات قیمت قدرت برنامهریزی را از مرغداران سلب میکند، اظهار کرد: تولیدکنندهای که هر روز با نرخ جدیدی برای تامین خوراک مواجه میشود، امکان برآورد دقیق هزینههای تولید و تنظیم برنامه جوجهریزی را نخواهد داشت؛ بنابراین چنین شرایطی، افزایش ریسک تولید و در نهایت کاهش انگیزه فعالان این بخش است چراکه تولیدکننده از ثبات و امنیت اقتصادی برخوردار نیست.
وعده های دولت مبنی بر حمایت از مرغداران محقق نشد
سید فرزاد طلاکش دبیر فدراسیون طیور گفت: بعد از اصلاح نظام یارانه حداقل مصرف مرغ ۲۰ درصد کاهش یافته به طوریکه در فروشگاه های زنجیره ای به رغم اعلام کالابرگ شاهد انباشتگی تخم مرغ و تقاضای پایین برای خرید مرغ هستیم.
به گفته وی، در حال حاضر نهاده دامی در سامانه بازارگاه موجود است و از طرفی انباشتگی خرید در سامانه ایجاد شده است، اما مرغداران توان خرید ندارند و از طرفی قیمت جوجه یکروزه کمتر از ۲۰ هزارتومان است که این امر نشان می دهد استقبالی از جوجه ریزی نمی شود.
طلاکش ادامه داد: قیمت ارز از ۱۱۲ هزارتومان به ۱۳۲ هزارتومان افزایش یافته که براین اساس قیمت ذرت از ۴۳ هزارتومان به ۵۰ هزار و ۳۰۰ تومان و کنجاله سویا از ۶۶ هزارتومان به ۷۹ هزارتومان در سامانه بازارگاه افزایش یافته است و از طرفی بدلیل کمبود کنجاله مرغدار ناچار به تامین با قیمت ۸۵ هزارتومان از بازار آزاد است.
وی با بیان اینکه وعده های دولت در خصوص حمایت از مرغداران تحقق نیافته است، افزود: مرغداران از مهر مرغ با ارز آزاد خریداری کردند که متاسفانه تا ۱۰ دی که ارز ترجیحی حذف شد، دولت زیر بار بدهی مطالبات قبلی نمی رود که این امر زیان انباشته ای برای مرغداران است به طوریکه براساس اعلام اتحادیه مرغداران ۶۰ همت طلب مرغداران از این محل است.
دبیر فدراسیون طیور گفت: دولت با آزادسازی نرخ ارز وعده تامین نقدینگی و پرداخت تسهیلات کرده بود که متاسفانه این امر صورت نگرفته است و تنها اعتباری در بانک کشاورزی تعریف کرده که اگر قرار است اعتباری به مرغدار داده شود، باید بدهی تسویه شود که براین اساس مرغداری که بدهی بانکی دارد چطور این کار را انجام دهد و در صورت موافقت بدلیل اینکه اعتبار ۱۰۰ روزه است، ماهانه ۵ تا ۷ درصد برای خرید نهاده بصورت توافقی باید سود دهد .
تاخیر بیش از ۱۱ ماهه در پرداخت معوقات ارزی واردکنندگان نهادههای دامی بهعنوان یکی از مهمترین دلایل بحران نهادهها و آشفتگی بازار پروتئین کشور مطرح میشود که تشکیل صف برای دریافت ارز، زنجیره خوراک دام و طیور را با تهدید جدی روبرو کرده است.
منبع: باشگاه خبرنگاران جوان
