پس از حذف ارز ترجیحی بود که قیمت تخم مرغ با سرعت بالایی سیر صعودی را طی کرد و از ۱۰ هزار تومان به ۱۲ هزارتومان، ۱۵ هزار تومان و حالا به ۱۸ هزار تومان رسیده است، چرا که پس از حذف ارز ترجیحی نهادههای دامی، ساختار هزینه در صنعت طیور بهطور بنیادین تغییر کرد و تولیدکنندگان مرغ و تخممرغ ناچار شدند نهادههای اصلی خود از جمله ذرت و کنجاله سویا را با نرخهای آزاد یا نیمهآزاد تامین کنند.
در حالی که فرزاد طلاکش – دبیرکل فدراسیون طیور ایران ،با اشاره به وضعیت بازار تخممرغ گفت: در حال حاضر تخممرغ شناسنامهدار بستهبندی ۳۰ عددی که از نظر بهداشتی و امکان رصد و پایش اهمیت دارد، در فروشگاههای زنجیرهای حداکثر با قیمت حدود ۳۵۰ هزار تومان عرضه میشود، بر اساس مشاهدات میدانی ، به جز سوپرمارکتها و خرده فروشیها که تخم مرغ را دانهای و در برخی مواقع شانههای ۳۰ تایی به فروش میرسانند، در فروشگاههای زنجیرهای بزرگ که مجری طرح کالابرگ هستند، خبری از شانههای ۳۰ تایی نیست و این محصول در شانههای ۲۰ تایی و کمتر و با قیمت ۳۶۰ هزار تومان یعنی دانهای ۱۸ هزار تومان به فروش میرسند.
به گفته طلاکش، در صورتی که مصرف همچنان متکی به کالابرگ باشد، امکان افزایش قیمت مرغ و تخممرغ وجود نخواهد داشت، هرچند فشار زیادی به تولیدکنندگان وارد میشود؛ چرا که در نهایت قیمتها تابع عرضه و تقاضاست.علیرغم اینکه پیشبینی میشود تولید مرغ در ماههای آینده کاهش یابد، اما در حوزه تخممرغ مشکلی وجود ندارد و تولید در سطح مناسبی قرار دارد؛ بهطوری که حتی احتمال مازاد تولید نیز وجود دارد.
وزیر جهاد کشاورزی نیز در گفتو گویی درباره مازاد تولید تخم مرغ اظهار کرد: ممنوعیت صادرات تخممرغ با کاهش قیمت لغو شد و برنامه وزارت جهاد کشاورزی آزادسازی تدریجی صادرات و واردات سایر اقلام است.
در حالی که برخی اخبار منتشر شده مبنی بر کاهش قیمت تخم مرغ به دلیل افزایش تولید و عرضه است، اما مشاهدات میدانی از برخی فروشگاههای بزرگ بیانگر چیز دیگریست. تنها بستهبندی این محصول با قیمت سابق کوچکتر شده و این به معنای ارزان شدن این محصول نیست، بلکه نشاندهنده تاثیر روانی این قیمت در شانههای کوچکتر است که شاید این رضایت را در خریدار ایجاد کند که قیمت کاهشی و یا حداقل ثابت بوده است.
برای بررسی شرایط توزیع و فروش تخم مرغ در خرده فروشیها و مقایسه قیمت با فروشگاههایی که تحت عنوان کالابرگ این محصول را به فروش میرسانند به این مغازهها سر زدیم و شاهد فروش هر شانه تخم مرغ ۳۰ تایی با قیمت ۴۸۰ هزار تومان یعنی دانهای ۱۶ هزار تومان بودیم که این نیز نشاندهنده اختلاف قیمت خردهفروشیها با فروشگاههای طرف قرارداد کالابرگی بود.
سوال مهم در این میان این است که در نهایت قیمت واقعی این محصول چند است؟ آیا در فروشگاهها گرانفروشی رخ میدهد یا در خردهفروشیها ارزانفروشی؟ در حالی که در فروشگاهها و سوپرمارکتها تخم مرغ در چنین شرایطی قرار دارد، در برخی مناطق تهران نیز برخی افراد در بار وانت شانه ۳۰ تایی تخم مرغ را با قیمت ۲۸۰ هزار تومان یعنی دانهای ۹ هزار و ۳۰۰ تومان به فروش میرسانند که به نسبت محیط نامناسبی که نسبت به فروشگاه دارند، مردم از آنها استقبال مناسبی نیز دارند!
با توجه به نرخهای متفاوت میتوان دریافت که خلا نظارت و برخوردهای قانونی برای کنترل ناهماهنگی در کنترل بازار مشاهده میشود، حال باید دید که با تک نرخی شدن ارز بالاخره نرخ واقعی این محصول چند است؟ که به نظر میرسد تا الان نرخ مشخصی وجود ندارد.
در فصل پاییز ۱۴۰۴ تغییرات شاخص قیمت تولیدکننده بخش مرغداریهای صنعتی کشور نسبت به فصل مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) ۴۲.۵ درصد بوده است که در مقایسه با همین اطلاع در فصل قبل (۳۶.۳ درصد) ۶.۲ واحد درصد افزایش داشتهاست. به عبارتی، میانگین قیمت دریافتی توسط تولیدکنندگان محصولات مرغداریهای صنعتی به ازای تولید قلمهای خود در داخل کشور، در فصل پاییز ۱۴۰۴ نسبت به فصل پاییز ۱۴۰۳، ۴۲.۵ درصد افزایش دارد. در بین قلمهای مرغداریهای صنعتی، کمترین تورم نقطه به نقطه مربوط به قلم ” جوجه یک روزه” (۳۸.۱- درصد) و بیشترین آن مربوط به قلم ” تخم مرغ خوراکی ” (۶۲.۹ درصد) است و در واقع، در این بازه زمانی این محصول که جزو پروتئینهای ارزانقیمت بوده و مورد مصرف اقشار متفاوت جامعه بوده بیشترین میزان تورم را تجربه کرده است.
در پاییز ۱۴۰۴ تغییرات میانگین شاخص قیمت تولیدکننده محصولات مرغداریهای صنعتی در داخل کشور در چهار فصل منتهی به این فصل نسبت به مدت مشابه در سال قبل به ۲۸.۶ درصد رسید که نسبت به همین اطلاع در فصل قبل (۲۰.۷ درصد)، ۷.۹ واحد درصد افزایش نشان میدهد. در فصل مورد بررسی، در میان قلمهای مرغداریهای صنعتی کشور، کمترین تورم سالانه مربوط به قلم ” جوجهی یک روزه ” (۲.۰- درصد) و بیشترین آن مربوط به قلم ” تخم مرغ نطفه دار ” (۷۰.۱ درصد) است.
در شرایط فعلی که در مرحله گذار هستیم، نیاز به نظارت و اقدامات بیشتر است تا به طور ناگهانی تورمها بیش از این از کنترل خارج نشوند.
منبع:ایسنا
