زعفران تنها محصول کشاورزی جهان است که انحصار و بالاترین حجم تولید آن با کیفیت مطلوب هنوز در اختیار ایران است و این سهم تعیین‌کننده، باید به عنوان فرصتی طلایی برای حضور در بازارهای جهانی باشد چراکه قاچاق این محصول به آن سوی مرزها تهدید جدی برای آینده زعفران ایران محسوب می شود.
براساس آمارهای اعلامی ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار هکتار سطح زیرکشت زعفران در کشور است که طی سال های اخیر ۳۰۰ تا ۳۵۰ تن محصول تولید شده است، درحالیکه با افزایش عملکرد در واحد سطح امکان رشد ۲ تا ۳ برابری تولید وجود دارد که این امر یک مزیت برای کشور ما محسوب می شود که با برنامه ریزی مناسب، توسعه صنایع و حمایت دولت از بخش تولید و صادرات این امر دست یافتنی است.
البته با وجود شرایط تحریم و مشکلات بازگشت ارز، چالش هایی سد راه صادرکنندگان زعفران وجود دارد، اما با این حال صادرات این محصول به بازارهای هدف در حال انجام است و از طرفی دیگر کشورها به زعفران ایرانی نیاز دارند چراکه امکان تامین و جایگزینی وجود ندارد.
برآورد رشد ۳۰ درصدی تولید زعفران نسبت به سال قبل
محمد علی رضایی رئیس اتحادیه گیاهان دارویی، زعفران و فرآورده‌های غذایی ایران گفت: امسال پیش بینی می شود که تولید زعفران نسبت به سال قبل ۳۰ درصد افزایش یابد.
به گفته وی، گرچه در شرایط فعلی بخشی از زعفران ما به آن سوی مرزها قاچاق می شود، اما صادرات این محصول به طور مستقیم در حال انجام است.
رضایی سطح زیر کشت زعفران را ۱۴۰ تا ۱۵۰ هزار هکتار در سطح کشور برآورد کرد و افزود: طبق روال سنوات قبل ۷۰ درصد تولید زعفران به بازارهای هدف صادر و ۳۰ درصد در داخل مصرف می شود که بدلیل افزایش قیمت ها و تورم، مصرف داخل کاهش یافته است، از این رو بخش اعظم زعفران صادر می شود، هرچند صادرکنندگاگ در بحث صادرات با چالش های بازگشت ارز، انتقال کالا و افزایش هزینه ها روبرو هستند که در بحث تعدیل نرخ پایه صادراتی باید حمایت هایی صورت بگیرد.
این مقام مسئول با بیان اینکه مشکلی در بسته بندی نداریم، افزود: بسته بندی زعفران تولیدی مطابق استانداردهای روز جهانی است و تنها حمایت از بخش تولید و صادرات موجب شده تا شاهد قاچاق این محصول به بازارهای هدف نباشیم.
ایران تولیدکننده بیش از ۹۳ درصد زعفران دنیا
علی حسینی عضو شورای ملی زعفران گفت: با توجه به آنکه گیاه زعفران در زیرزمین است، از این رو نمی توان آمار دقیقی از تولید زعفران برآورد کرد.
به گفته وی، وزارت جهاد کشاورزی بلافاصله پس از فصل برداشت باید آمار نهایی تولید زعفران را اعلام کند که متاسفانه وزارت جهاد کشاورزی همیشه در این امر تعلل می کند، درحالیکه تسریع در آمار نهایی تولید موجب شده تا صادرکننده بتواند برنامه ریزی دقیقی داشته باشد.
حسینی با بیان اینکه معضلات متعددی سد راه صادرات زعفران است، افزود: قاچاق معضلی است که به زیان کشور تمام می شود چراکه ممکن است این محصول به کشورهایی قاچاق شود که به نفع آینده زعفران کاری کشور نیست، از این رو امیدواریم راه حل هایی برای مسیرهای جایگزین صادرات اتخاذ شود.
وی با بیان اینکه ایزان تولیدکننده بیش از ۹۳ درصد زعفران دنیاست، افزود: هیچ کشوری از لحاظ میزان تولید و کیفیت قابل مقایسه با ایران نیست.
عضو شورای ملی زعفران با بیان اینکه ۱۳۰ هزار هکتار سطح زیرکشت زعفران کشور است، گفت: از این سطح زیر کشت باید هزار تن زعفران تولید کنیم و با تمرکز روی صنایع مختلف، این میزان تولید در بازارهای دنیا مصرف خواهد شد.
به گفته وی، براساس برآوردهای صورت گرفته سالانه ۴۰۰ تا ۵۰۰ تن مصرف زعفران کل دنیاست که با تمرکز روی صنایع دنیا، میزان مصرف زعفران دنیا بیش از این رقم خواهد بود و از طرفی از قبل صادرات این محصول استراتژیک حداقل باید یک میلیارد دلار از این محل ارزآوری داشته باشیم که متاسفانه در شرایط کنونی مجمموع ارز آوری بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون دلار است.
قدمت تولید زعفران در ایران به سه هزار سال پیش باز می‌گردد، اما طی سال‌های اخیر موانع صادرات ناشی از شرایط تحریم و مشکلات بازگشت ارز به کشور زمینه را برای تجارت چمدانی و قاچاق این محصول به آن سوی مرزها فراهم کرده است که انتظار می‌رود هرچه سریع‌تر مسئولان برای این معضل چاره‌ای بیندیشند چراکه پتانسیل بالایی در تولید این محصول استراتژیک در کشور وجود دارد.
منبع:باشگاه خبرنگاران جوان
